Sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì ổn định, với nhiều tín hiệu tích cực. Đáng chú ý, sản lượng gỗ khai thác tăng do giá gỗ tăng; diện tích rừng trồng mới giảm vì quỹ đất trồng lại rừng sau bão Yagi năm 2024 không còn nhiều. Công tác phòng cháy và bảo vệ rừng được bảo đảm. Nuôi trồng thủy sản và sản lượng tôm tăng khá; khai thác biển thuận lợi và đang vào vụ khai thác cá nam.
Tình hình sản xuất lúa
Vụ lúa đông xuân năm 2026, cả nước gieo cấy được 2.932,2 nghìn ha, giảm 37,5 nghìn ha so với vụ đông xuân năm trước. Nguyên nhân do các địa phương thực hiện chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng, vật nuôi khác có giá trị kinh tế cao hơn, hoặc chuyển sang đất phi nông nghiệp (xây dựng các công trình công cộng, khu công nghiệp, đất thương mại, dịch vụ,…). Các địa phương phía Bắc gieo cấy 1.036,3 nghìn ha, giảm 14,1 nghìn ha; các địa phương phía Nam gieo cấy 1.895,9 nghìn ha, giảm 23,5 nghìn ha, trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 1.251,0 nghìn ha, giảm 14,4 nghìn ha.
Tính đến ngày 20/5/2026, cả nước thu hoạch được 2.218,6 nghìn ha lúa đông xuân, chiếm 75,7% diện tích gieo cấy và tương đương cùng kỳ năm 2025. Các địa phương phía Bắc thu hoạch được 362,0 nghìn ha, chiếm 34,9% diện tích gieo cấy và bằng 108,1% cùng kỳ năm trước, nhờ đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, tránh tác động của thời tiết, nhất là nguy cơ mưa lớn, dông lốc và ảnh hưởng của sâu bệnh. Các địa phương phía Nam thu hoạch được 1.856,6 nghìn ha, chiếm 97,9% và bằng 98,6%. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long cơ bản kết thúc thu hoạch với 1.247,3 nghìn ha, giảm 18,1 nghìn ha; năng suất thu hoạch ước đạt 74,0 tạ/ha, tăng 1,2 tạ/ha; sản lượng thu hoạch ước đạt 9,23 triệu tấn, tăng 11,7 nghìn tấn.
Đến ngày 20/5/2026, các địa phương miền Nam gieo sạ được 826,0 nghìn ha lúa hè thu, bằng 78,7% cùng kỳ năm 2025. Tiến độ gieo sạ thấp hơn do vụ đông xuân thu hoạch muộn ở miền Nam. Bên cạnh đó, nắng nóng kéo dài, giá phân bón và thuốc bảo vệ thực vật ở mức cao đã tác động đến tâm lý và đầu tư của người trồng lúa.
Biện pháp ứng phó và cây trồng khác
Để ứng phó với thời tiết bất lợi, hạn hán, các địa phương khuyến cáo người dân gieo sạ né rầy, áp dụng tưới tiết kiệm, sử dụng phân bón giảm đạm, tăng lân, kali và phân chuồng, phân vi sinh nhằm nâng cao khả năng sinh trưởng của cây lúa. Song song với lúa, các địa phương gieo trồng cây hoa màu; diện tích ngô, lạc, rau giảm do hiệu quả kinh tế không cao.
Chăn nuôi
Chăn nuôi trâu, bò tiếp tục giảm đàn tại nhiều địa phương do hiệu quả kinh tế thấp, diện tích chăn thả tự nhiên và nguồn thức ăn thô xanh bị thu hẹp, giá thức ăn chăn nuôi cao. Ngược lại, chăn nuôi lợn phát triển, dịch bệnh được kiểm soát, giá thịt lợn hơi duy trì ở mức có lợi, tạo động lực mở rộng quy mô và tái đàn. Nhiều địa phương có trang trại, doanh nghiệp chăn nuôi lớn, chủ động con giống, quy trình an toàn sinh học, tổng đàn lợn tăng khá. Chăn nuôi gia cầm phát triển tốt nhờ chu kỳ ngắn, vốn quay vòng nhanh, đầu tư thấp. Các mô hình chăn nuôi gà trang trại, an toàn sinh học, liên kết tiêu thụ với bếp ăn tập thể, trường học, nhà hàng, siêu thị và doanh nghiệp chế biến được duy trì, nâng cao hiệu quả. Nhu cầu tiêu dùng ổn định, tiêm phòng được quan tâm, nhiều địa phương tăng đàn gia cầm. Cục Thống kê nhận định cần đẩy mạnh liên kết chuỗi, tăng cường chế biến, xuất khẩu và tiêu thụ nội địa khi nguồn cung có dấu hiệu vượt cầu.
Tình hình dịch bệnh
Tính đến ngày 27/5/2026, cả nước không còn dịch tai xanh; dịch cúm gia cầm còn ở Ninh Bình, Điện Biên, Thanh Hóa, Khánh Hòa, An Giang; dịch viêm da nổi cục còn ở Cao Bằng, Quảng Ngãi; dịch lở mồm long móng còn ở Tuyên Quang; dịch tả lợn châu Phi còn ở 16 địa phương chưa qua 21 ngày.
Lâm nghiệp
Diện tích rừng trồng mới tập trung tháng 5 ước đạt 32,9 nghìn ha, giảm 7,7% so với cùng kỳ 2025 do các địa phương đẩy mạnh trồng lại rừng bị thiệt hại sau bão Yagi năm 2025. Số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 8,2 triệu cây, tăng 6,1%; sản lượng gỗ khai thác đạt 2.669,3 nghìn m3, tăng 5,8% do giá gỗ tăng. Tính chung 5 tháng, diện tích rừng trồng mới ước đạt 112,1 nghìn ha, giảm 3,1%; số cây phân tán đạt 36,8 triệu cây, tăng 1,5%; sản lượng gỗ khai thác đạt 8.689,4 nghìn m3, tăng 2,9%. Diện tích rừng bị thiệt hại tháng 5 là 108,6 ha, giảm 11,2%; 5 tháng là 296,2 ha, giảm 50,9%.
Thủy sản
Sản lượng thủy sản tháng 5 ước đạt 913,2 nghìn tấn, tăng 4,3% so với cùng kỳ 2025. Trong đó, nuôi trồng đạt 543,9 nghìn tấn, tăng 6,6%; sản lượng cá tra ước đạt 153,6 nghìn tấn, tăng 5,9% nhờ giá ổn định và thị trường Trung Quốc, EU, ASEAN, Trung Đông khởi sắc. Sản lượng tôm tăng do giá và thị trường ổn định. Khai thác thủy sản đạt 369,3 nghìn tấn, tăng 1%, trong đó khai thác biển đạt 354,2 nghìn tấn, tăng 1,1%, nhờ thời tiết thuận lợi, vào vụ cá nam, ngư dân đầu tư nâng công suất tàu và ngư cụ. Tính chung 5 tháng, sản lượng thủy sản ước 3.960,1 nghìn tấn, tăng 3,5%.
