Theo các văn bản vừa được công bố, kể từ tháng 8/2026, nhiều quy định pháp luật được siết chặt hoặc bổ sung sẽ đi vào cuộc sống. Trong đó, đáng chú ý nhất là các thay đổi liên quan đến việc chở trẻ em trên ô tô, xử phạt hành chính về đất đai, kiểm soát ghi âm ghi hình tại tòa án và ưu đãi cho người dùng tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2. Các văn bản này do Chính phủ và Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ hành chính, dân sự và tư pháp trong bối cảnh hoàn thiện thể chế.
Phạt cảnh cáo và phạt tiền khi chở trẻ em trên ô tô
Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, từ ngày 15.8, người điều khiển ô tô cá nhân sẽ bị xử phạt nếu không đảm bảo an toàn cho trẻ em ngồi trên xe.
Cụ thể, nếu chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, tài xế sẽ bị phạt cảnh cáo. Quy định này không áp dụng đối với xe kinh doanh vận tải hành khách.
Đáng chú ý, trường hợp trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe chỉ có một hàng ghế, sẽ bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Đây là quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ trẻ nhỏ khi tham gia giao thông bằng phương tiện cá nhân. So với quy định cũ, mức phạt này được nêu rõ ràng hơn để người dân dễ dàng chấp hành và lực lượng chức năng thuận lợi áp dụng.
Vợ chồng cùng đứng tên trên sổ đỏ bị xử phạt như một cá nhân
Từ tháng 8, Nghị định 281/2026/NĐ-CP của Chính phủ bổ sung quy định mới vào Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Theo khoản 2 điều 3a, trường hợp vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất và cùng có hành vi vi phạm thì mức xử phạt sẽ được áp dụng như đối với một cá nhân.
Quy định này chấm dứt cách hiểu trước đây khiến cơ quan chức năng có thể xem xét xử phạt riêng từng người hoặc áp dụng mức phạt như đối với tổ chức. Thay vào đó, cả hai vợ chồng cùng đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được xác định là một chủ thể duy nhất để tính mức phạt.
Điều này có nghĩa là khi một trong hai vợ chồng vi phạm, cơ quan chức năng sẽ xác định trách nhiệm chung của cả hộ gia đình, thay vì tách riêng từng cá nhân. Quy định giúp thống nhất cách xử lý giữa các địa phương, tránh tình trạng áp dụng pháp luật không đồng bộ đối với tài sản chung của vợ chồng.
Kiểm soát chặt thiết bị điện tử và việc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa
Thông tư số 12/2026/TAND-TC của Tòa án nhân dân tối cao quy định về nội quy phiên tòa và việc ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa, phiên họp sẽ có hiệu lực từ ngày 1.8.
Theo điều 4 của Thông tư, người tham gia phiên tòa không được tự ý mang thiết bị thu thập, lưu trữ dữ liệu số như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh có tính năng ghi hình vào phòng xử án nếu không được thẩm phán chủ tọa cho phép.
Việc ghi âm lời nói có thể được thực hiện trong suốt thời gian diễn ra phiên tòa hoặc phiên họp. Trong khi đó, ghi hình ảnh chỉ được phép thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa và lúc tuyên án hoặc công bố quyết định.
Đặc biệt, mọi hoạt động ghi âm, ghi hình hội đồng xét xử hoặc thẩm phán đều phải có sự đồng ý của thẩm phán chủ tọa. Các thiết bị điện tử được phép mang vào chỉ được dùng để tra cứu hồ sơ hoặc ghi chép theo sự điều hành của thẩm phán. Quy định này nhằm bảo đảm trật tự, an toàn cho hoạt động xét xử, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư của những người tham gia tố tụng.
Ưu đãi phí, lệ phí cho công dân số sử dụng VNeID mức độ 2
Nhằm khuyến khích người dân tham gia chuyển đổi số, Nghị quyết 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số do Chính phủ ban hành có hiệu lực từ ngày 15.8. Theo điều 3 của Nghị quyết, công dân Việt Nam có thể được miễn, giảm phí, lệ phí khi thực hiện các thủ tục hành chính như cấp giấy phép lái xe, cấp đổi thẻ căn cước, lệ phí trước bạ.
Điều kiện để hưởng ưu đãi gồm: có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID mức 2) và đã tích hợp đầy đủ 5 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID, bao gồm giấy khai sinh; thông tin ngân hàng hoặc ví điện tử; tài khoản an sinh xã hội; số thuê bao di động và sổ sức khỏe điện tử.
Các chính sách ưu đãi này nhằm tối ưu hóa việc sử dụng dữ liệu điện tử, giúp người dân tiết kiệm chi phí và thời gian khi thực hiện các giao dịch phổ biến hoặc có giá trị lớn. Quy định cũng được kỳ vọng thúc đẩy người dân nhanh chóng chuyển sang sử dụng dịch vụ công trực tuyến, qua đó nâng cao hiệu quả cải cách hành chính trong giai đoạn tới.
