Ukraine đang phải đối mặt với thách thức kép khi vừa phải vá những lỗ hổng phòng không sau đợt không kích dữ dội của Nga, vừa phải tính toán trước sự hiện diện của tàu chiến Đức trên sông Danube - tuyến xuất khẩu hàng hóa trọng yếu của Kiev.
Đợt tấn công quy mô lớn của Nga
Ngày 26/8/2024, Nga đã phát động một trong những cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái lớn nhất kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu. Theo Không quân Ukraine, Nga đã phóng 127 tên lửa và 109 UAV, nhằm vào nhiều địa phương trên toàn quốc. Lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 102 tên lửa và 99 UAV, tuy nhiên số còn lại vẫn gây hư hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự.
Đợt không kích nhằm vào hệ thống điện của Ukraine diễn ra trong bối cảnh nước này chuẩn bị bước vào mùa đông thứ ba trong chiến tranh. Các nhà phân tích cho rằng việc Nga tập trung tấn công hạ tầng năng lượng là nhằm làm suy yếu khả năng kháng cự của người dân Ukraine.
Lỗ hổng phòng không lộ rõ
Dù có kết quả bắn hạ ấn tượng, nhưng việc 25 tên lửa và UAV xuyên thủng lá chắn cho thấy hệ thống phòng không nhiều tầng của Ukraine vẫn còn những khoảng trống đáng kể. Nguyên nhân chính là do sự thiếu hụt các tổ hợp phòng không hiện đại như Patriot hay SAMP/T, cùng với tình trạng thiếu đạn cho các hệ thống của Liên Xô cũ.
Theo một báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), Nga đã học cách đối phó với phòng không Ukraine bằng cách sử dụng UAV giả để làm cạn kiệt tên lửa phòng thủ. Chiến thuật này đặt ra bài toán khó cho việc bảo vệ bầu trời Ukraine trong thời gian tới.
Tàu Đức trên sông Danube
Trong bối cảnh đó, thông tin về sự hiện diện của tàu chiến Đức trên sông Danube thu hút sự quan tâm đặc biệt. Con sông này chảy qua nhiều quốc gia châu Âu và đổ ra Biển Đen, đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển nông sản xuất khẩu của Ukraine. Các cảng Reni và Izmail trên nhánh sông Danube thuộc Ukraine đã trở thành mục tiêu tấn công thường xuyên của Nga.
Giới chức Ukraine bày tỏ lo ngại rằng việc tàu Đức hoạt động gần khu vực này có thể bị Moscow xem là hành động khiêu khích, dẫn đến các cuộc tấn công mới có thể làm tê liệt tuyến xuất khẩu quan trọng. Mặc dù vậy, sự hiện diện của NATO tại khu vực Biển Đen luôn là chủ đề nhạy cảm, nhất là khi liên minh này áp dụng các biện pháp tránh để leo thang trực tiếp với Nga.
Hệ quả và động thái quốc tế
Cuộc tấn công ngày 26/8 đã thúc đẩy các nước phương Tây tăng cường viện trợ quân sự cho Ukraine. Mỹ, Đức và một số nước châu Âu công bố các gói hỗ trợ mới về phòng không, bao gồm hệ thống Patriot, IRIS-T và NASAMS. Tuy nhiên, tốc độ chuyển giao vẫn bị đánh giá là quá chậm so với nhu cầu thực tế.
NATO cũng tuyên bố sẽ tăng cường chia sẻ tình báo và giám sát không phận để giúp Ukraine đối phó với các cuộc không kích. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ Ukraine vẫn là ưu tiên hàng đầu của liên minh.
Sự hiện diện của hải quân Đức trên sông Danube, dù mang tính biểu tượng, cũng cho thấy sự cam kết của châu Âu đối với an ninh khu vực. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra câu hỏi về nguy cơ lan rộng xung đột, đặc biệt khi Nga nhiều lần cảnh báo về các hành động thù địch của NATO gần biên giới của mình.
Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, Ukraine phải tính toán kỹ lưỡng giữa việc tăng cường phòng thủ và tránh bị kéo vào những đối đầu ngoài mong muốn. Chắc chắn rằng, việc vá lỗ hổng phòng không vẫn là ưu tiên số một trước thềm mùa đông khắc nghiệt.
Phản ứng của chính quyền Ukraine
Chính quyền Ukraine đã chính thức lên tiếng về lỗ hổng phòng không, đồng thời kêu gọi các đối tác nhanh chóng bàn giao các hệ thống đã cam kết. Trong một tuyên bố hôm 28/8, một đại diện Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết nước này cần ít nhất 7 tổ hợp Patriot để bảo vệ các thành phố lớn như Kiev, Kharkiv, Odesa.
Khủng hoảng năng lượng và an ninh đang đặt Kiev trước áp lực phải có giải pháp dài hạn từ phương Tây. Việc Đức cùng các đồng minh tăng cường hiện diện tại khu vực Danube có thể là tín hiệu tích cực, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi các bên phải kiểm soát rủi ro để không đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.
