Theo Cổng thông tin điện tử Công an TP Cần Thơ, thời gian gần đây, hoạt động lừa đảo trên không gian mạng diễn biến hết sức phức tạp. Các đối tượng liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân. Một chiêu trò mới vừa được cơ quan công an cảnh báo là giả danh nhân viên giao hàng (shipper), kết hợp mạo danh nhân viên bưu điện hoặc đơn vị vận chuyển để dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền. Đáng chú ý, thủ đoạn này không chỉ sử dụng một cuộc gọi duy nhất mà được dàn dựng thành một kịch bản dài hơi, gồm hai giai đoạn chính với vai trò của ít nhất hai kẻ lừa đảo.
Chiêu trò giả shipper và lời đe dọa về nghĩa vụ pháp lý
Cụ thể, một đối tượng sẽ chủ động gọi điện cho người dân, tự xưng là shipper đang giao một đơn hàng mà nạn nhân đã đặt. Sau khi người dân chuyển khoản để thanh toán tiền hàng, kẻ gọi điện lập tức thông báo rằng họ đã gửi nhầm số tài khoản nhằm đăng ký tài khoản chạy shipper hoặc vô tình đưa nạn nhân tham gia dịch vụ giao hàng trực tuyến. Để khiến nạn nhân lo sợ, các đối tượng viện dẫn việc đăng ký này có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân, phát sinh các nghĩa vụ tài chính bắt buộc hoặc kéo theo những rủi ro pháp lý nếu không được hủy bỏ kịp thời.
Đây là mồi nhử tâm lý rất tinh vi. Nhiều người vì lo lắng bị truy cứu trách nhiệm hoặc bị trừ tiền hàng tháng nên đã làm theo hướng dẫn. Kẻ lừa đảo yêu cầu nạn nhân liên hệ với một số điện thoại được giới thiệu là “tổng đài bưu điện”, “trung tâm hỗ trợ đơn vị vận chuyển” hoặc “bộ phận hủy tài khoản shipper”. Khi người dân gọi tới, một đối tượng khác sẽ đóng vai nhân viên bưu điện, niềm nở hướng dẫn thực hiện các bước xác minh, hủy đăng ký.
Kịch bản hoàn tất thủ tục hủy và chuỗi chuyển tiền “khắc phục lỗi”
Tại “tổng đài ảo”, nhân viên giả mạo sẽ yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP và thực hiện một khoản chuyển tiền đầu tiên với lý do xác minh tài khoản hoặc hoàn tất thủ tục hủy đăng ký. Khi nạn nhân chuyển tiền xong, kẻ gian tiếp tục thông báo giao dịch bị lỗi do nhập sai cú pháp, sai nội dung hoặc hệ thống chưa ghi nhận. Ngay sau đó, chúng yêu cầu nạn nhân chuyển thêm tiền nhiều lần nữa để “khắc phục lỗi”, “mở khóa giao dịch”, “đồng bộ hệ thống” hay “hoàn trả toàn bộ số tiền đã chuyển”.
Với kịch bản này, nạn nhân thường bị cuốn theo và liên tục chuyển tiền, mỗi lần một khoản khác nhau. Đến khi nhận ra mình bị lừa, số tiền đã chuyển không còn khả năng thu hồi, còn các đối tượng thì nhanh chóng xóa mọi thông tin liên lạc, cắt đứt mọi dấu vết. Thực tế đã có nhiều người dân sập bẫy và phải trình báo công an.
Dấu hiệu nhận biết chiêu trò lừa đảo
Theo Công an TP Cần Thơ, các đơn vị bưu chính, vận chuyển và cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu người dân chuyển tiền để hủy đăng ký tài khoản giao hàng, xác minh thông tin hay khắc phục lỗi hệ thống. Do đó, bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến việc chuyển tiền từ người lạ qua điện thoại đều là dấu hiệu của hành vi lừa đảo. Cơ quan công an khẳng định, tuyệt đối không có việc “tổng đài bưu điện” hướng dẫn người dân chuyển tiền để hủy dịch vụ nào đó.
Khuyến cáo của cơ quan công an
Để phòng ngừa loại tội phạm này, Công an TP Cần Thơ khuyến cáo người dân tuyệt đối cảnh giác với các cuộc gọi tự xưng là shipper, nhân viên bưu điện hoặc đơn vị vận chuyển thông báo về việc đăng ký tài khoản giao hàng mà bản thân không thực hiện. Khi gặp những tình huống tương tự, người dân cần bình tĩnh và thực hiện theo các nguyên tắc sau:
- Không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP, mật khẩu ngân hàng hoặc thông tin tài khoản cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội.
- Không chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ dù với bất kỳ lý do gì, bao gồm xác minh tài khoản, hủy đăng ký dịch vụ hoặc khắc phục lỗi giao dịch.
- Chủ động liên hệ lại tổng đài chính thức của bưu điện, đơn vị vận chuyển hoặc cơ quan chức năng để kiểm tra, xác minh thông tin trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.
- Kiểm tra kỹ số điện thoại liên hệ, không gọi tới các số máy lạ do người tự xưng shipper cung cấp, vì đây thường là số điện thoại do đối tượng lừa đảo sử dụng.
- Nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất khi phát hiện dấu hiệu bị lừa đảo để được hỗ trợ xử lý kịp thời, đồng thời lưu giữ các bằng chứng liên quan như tin nhắn, số điện thoại, sao kê giao dịch.
Thực tế cho thấy, khi người dân bình tĩnh, xác minh thông tin trước khi chuyển tiền, phần lớn các vụ lừa đảo sẽ không thể thành công. Do đó, mỗi người dân hãy là một “tường lửa” bảo vệ tài sản của chính mình và người thân trong gia đình trước các chiêu trò ngày càng tinh vi trên không gian mạng.
