Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua đợt điều chỉnh mạnh khi hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn mất điểm. Theo ghi nhận, không chỉ các mã nhỏ lẻ, ngay cả nhóm cổ phiếu thuộc rổ VN30 - nhóm có vốn hóa và thanh khoản lớn nhất thị trường - cũng ghi nhận mức giảm từ 25% đến 40% so với đỉnh. Điển hình, cổ phiếu PNJ từng là "ông lớn" ngành bán lẻ trang sức đã "thủng đáy" khi giảm từ khoảng 63.000 đồng/cổ phiếu vào cuối tháng 6 xuống còn 31.000 đồng/cổ phiếu vào cuối tháng 7, tương đương mức giảm hơn 50%.
Nhịp giảm không chỉ dừng lại ở PNJ. Hàng loạt cổ phiếu trụ cột như Vietcombank (VCB), Hòa Phát (HPG), FPT, Khang Điền (KDH), Masan (MSN)... cũng có mức giảm từ 25% đến 40% so với thời kỳ đỉnh cao. Thanh khoản thị trường trở nên trầm lắng, kéo theo giá nhiều mã lao dốc liên tiếp, trong đó không ít phiên chứng kiến tình trạng cổ phiếu nằm sàn.
Cơ hội tích sản dài hạn?
Việc nhiều cổ phiếu giảm sâu đang được một bộ phận nhà đầu tư xem là cơ hội để "bắt đáy" và tích lũy tài sản dài hạn. Ông Vũ Minh Tuấn, nhà đầu tư tại phường Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết vừa mua thành công 5.000 cổ phiếu của một ngân hàng và một doanh nghiệp sản xuất lớn. Theo ông, giá cổ phiếu của cả hai doanh nghiệp đã giảm hơn 20% trong một năm qua, tạo điều kiện thuận lợi để đầu tư theo chiến lược dài hạn.
Trong khi đó, ông Tạ Trung Kiên, nhà đầu tư tại phường Long Bình (TP.HCM), nhận định việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 19 về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế đã góp phần cải thiện niềm tin thị trường. Cùng với đó, những thông tin về quyết tâm tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận vốn của Ngân hàng Nhà nước cũng đang tạo thêm kỳ vọng cho giới đầu tư.
"VN-Index đã kiểm định quanh vùng hỗ trợ 1.680 điểm, tức chỉ số thị trường chứng khoán Việt Nam giảm điểm và tiến sát về mốc kỹ thuật này để thử thách sức mua. Tại đây, giới đầu tư quan sát xem lượng tiền bắt đáy có đủ mạnh để giữ giá và ngăn chặn đà giảm tiếp hay không. Tuy nhiên, thị trường đã bật tăng trở lại khi nhiều mã cổ phiếu về vùng chiết khấu hấp dẫn, không còn chịu lực bán từ margin call và lực cầu bắt đầu vào mua", ông Kiên nói.
Ông Kiên cho rằng việc nhà đầu tư có thể tham gia "bắt đáy" hay không tùy thuộc vào phong cách giao dịch. Nhưng khi nhiều mã đã chiết khấu sâu, nhà đầu tư có thể tham gia mua dần để tích sản.
Bài toán quản trị rủi ro
Mặc dù cơ hội là hiện hữu, các chuyên gia và nhà đầu tư kỳ cựu đều nhấn mạnh việc phải thận trọng. Ông Vũ Đình Khánh, nhà đầu tư cá nhân tại phường Tân Sơn Nhì (TP.HCM), cảnh báo việc cố gắng "bắt đáy" bằng cách dồn toàn bộ vốn để đoán đỉnh, đoán đáy là cực kỳ rủi ro. Trên thực tế, không ai có thể xác định đâu là đáy tuyệt đối cho đến khi thị trường đã đi qua nó.
"Ở giai đoạn này, chiến lược của tôi là tuân thủ nghiêm ngặt ba nguyên tắc: Đưa đòn bẩy (margin) về mức an toàn để giữ thế chủ động; chia nhỏ vốn giải ngân thành từng phần thay vì dồn tiền trong một phiên; và chỉ tập trung vào nhóm cổ phiếu cốt lõi có nền tảng tài chính vững mạnh và dòng tiền kinh doanh lành mạnh", ông Khánh nói.
Dưới góc nhìn dài hạn, việc mặt bằng giá cổ phiếu của các doanh nghiệp đầu ngành đã chiết khấu từ 20% đến 45% lại là cơ hội rất tốt để bắt đầu tích lũy tài sản giá rẻ, theo ông Khánh.
Khuyến nghị từ chuyên gia chứng khoán
Bà Nguyễn Thúy Hằng, chuyên viên tư vấn đầu tư của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, nhận định mặc dù VN-Index vẫn đang duy trì ở vùng điểm số cao, nhưng nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn trong rổ VN30 đã điều chỉnh 20-45% so với vùng đỉnh trước đó. Đáng chú ý, một số cổ phiếu như PNJ đã lùi về vùng giá thấp nhất trong khoảng 5 năm, trong khi các doanh nghiệp đầu ngành như FPT, HPG, VCB hay MSN cũng đang giao dịch ở vùng định giá hấp dẫn. Bà nhìn nhận đây là cơ hội hiếm có để nhà đầu tư trung và dài hạn tích lũy những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt.
Theo bà Hằng, trong những phiên giao dịch cuối tháng 7, VN-Index ghi nhận diễn biến hồi phục tích cực với thanh khoản duy trì ở mức cao. Một phần nguyên nhân đến từ dòng tiền bắt đầu giải ngân thăm dò vào các cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý II khả quan, nội tại doanh nghiệp ổn định và triển vọng tăng trưởng dài hạn. Đáng chú ý, VCB và FPT là hai cổ phiếu ghi nhận lực mua tích cực từ khối ngoại trong các phiên gần đây, cho thấy dòng vốn đang ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành.
Bà Hằng nhấn mạnh: "Về trung hạn, tôi vẫn đánh giá tích cực triển vọng của thị trường nhờ kỳ vọng Việt Nam được nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 9 cùng các yếu tố vĩ mô ổn định. Tuy nhiên, sau nhịp hồi phục vừa qua, thị trường có thể xuất hiện những nhịp điều chỉnh kỹ thuật do áp lực chốt lời ngắn hạn". Thay vì cố gắng "bắt đúng đáy", bà khuyến nghị nhà đầu tư nên ưu tiên chiến lược giải ngân từng phần tại các nhịp điều chỉnh, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững chắc và định giá hợp lý. Nhóm ngân hàng như VCB, BID, MBB, TCB vẫn là lựa chọn đáng quan tâm trong giai đoạn hiện nay.
Đồng quan điểm, bà Trinh Phạm, chuyên viên tư vấn đầu tư của Công ty Chứng khoán VPS, cho rằng nhiều nhà đầu tư nhận thấy giá cổ phiếu giảm từ 20-40% nhưng vẫn chưa hiểu chu kỳ downtrend dài hạn là như thế nào. Chính vì vậy, nhà đầu tư cần chờ nhiều tín hiệu từ thị trường như chỉ số VN-Index, thanh khoản, độ rộng thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô thay vì chỉ dựa vào một nhóm cổ phiếu. Nếu các chỉ số đẹp, dòng tiền tự khắc sẽ lan tỏa.
"Nhà đầu tư cần nâng cao kiến thức và xem việc đầu tư như một nghề nghiêm túc. Không nên có tâm lý chạy theo đám đông và sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO). Nhà đầu tư cần phải quản trị dòng tiền một cách cẩn trọng, bởi một lần vào lệnh cẩu thả có thể mang lại thiệt hại lớn về kinh tế", bà Trinh nói.
