Sau chiến thắng đậm 7-0 trước Timor Leste ở ngày mở màn, đội tuyển Việt Nam đã có cú bước hụt đầu tiên tại ASEAN Cup 2026 khi bị Singapore cầm hòa 0-0 ngay trên sân Mỹ Đình tối 31.7.
Kết quả này khiến thầy trò HLV Kim Sang-sik chưa thể sớm giành vé vào bán kết, dù họ vẫn đang nắm quyền tự quyết ở hai trận vòng bảng còn lại. Đáng chú ý, đây mới là trận thứ hai trong suốt hai năm ông Kim dẫn dắt, đội tuyển Việt Nam không ghi được bàn thắng trên sân nhà. Trước đó là thất bại 0-3 trước đội tuyển Nga vào tháng 9.2024.
Nỗi lo mang tên tuyến giữa
Nhìn vào bảng đấu, cục diện chưa đến mức báo động. Học trò ông Kim vẫn còn hai trận để sửa sai. Nhưng nếu nhìn vào tổng thể, đội tuyển Việt Nam đánh rơi 3 điểm vì chính mình chơi dở hơn là vì đối thủ hay. Singapore của HLV Gavin Lee không phải đội bóng dễ bị bắt nạt khi vừa đoạt vé dự Asian Cup 2027, nhưng vấn đề nằm ở chỗ tuyến giữa của đội chủ nhà thiếu cả đột biến lẫn khả năng phòng ngự từ xa.
HLV Kim Sang-sik từng thử nghiệm bộ đôi Hoàng Đức - Quang Hải đá cặp tiền vệ trung tâm từ trận giao hữu với Bangladesh hồi tháng 3. Ý tưởng của ông là tận dụng khả năng cầm nhịp, giữ bóng triển khai mảng miếng và nhãn quan sáng tạo của cả hai để áp đặt thế trận. Nhưng trên thực tế, công thức này đã bộc lộ sơ hở ngay từ những trận đấu trước đó.
Quang Hải không phải một tiền vệ trung tâm thực thụ. Anh thực chất là tiền vệ tấn công được kéo lùi về giữa. Quang Hải xử lý một chạm tốt, quan sát nhanh và có những đường chuyền xuyên tuyến ấn tượng, nhưng vai trò đó đã có Hoàng Đức đảm đương. Thống kê cho thấy tiền vệ sinh năm 1998 thực hiện thành công 89 trong số 94 đường chuyền ở trận gặp Singapore. Nói cách khác, khi đã có Hoàng Đức, việc bố trí thêm Quang Hải ở giữa sân là thừa thãi và khiến tuyến giữa mất cân bằng.
Hai nghệ sĩ, thiếu một chiến binh
Dưới thời HLV Park Hang-seo, Quang Hải chỉ được kéo về giữa ở những trận đấu với đội dưới cơ. Còn khi đối mặt với đội bóng pressing tốt, cặp tiền vệ thiên về cầm bóng hơn là đánh chặn, pressing và bọc lót như Quang Hải - Hoàng Đức lập tức gặp khó. Cả hai có xu hướng chơi giống nhau, không thể bù trừ khuyết điểm cho nhau.
Trước một Singapore tổ chức thấp và chủ động phòng ngự phản công, các tiền vệ của Việt Nam thường phải nhận bóng ở tư thế quay lưng về khung thành đối phương. Điều này làm giảm khả năng xoay sở và khiến những đường chuyền phía trên trở nên thiếu chính xác. Ở các kỳ ASEAN Cup gần đây, đội tuyển Việt Nam luôn có một tiền vệ trung tâm càn quét, đánh chặn dũng mãnh như Hùng Dũng, Huy Hùng hay Ngọc Tân. Công thức một chiến binh sát cánh bên một nghệ sĩ từng mang đến sự cân bằng. Hiện tại, tuyến giữa của đội tuyển Việt Nam có hai nghệ sĩ, do đó dễ bị đối phương khai thác khoảng trống sau lưng.
Bế tắc trung lộ, lộ khoảng trống phản công
Hệ quả là trong hiệp hai trận gặp Singapore, đội tuyển Việt Nam gần như bế tắc hoàn toàn ở trung lộ. Các học trò của ông Kim buộc phải tạt bóng liên tục từ hai biên. Hậu vệ đã mệt, ông Kim lại tung hậu vệ khác vào tiếp tục tạt. Có thời điểm, đội chủ nhà bố trí tới ba chân tạt gồm Tuấn Tài, Văn Hậu và Tiến Anh trên sân. Những đường tạt bóng "mì ăn liền" thay thế cho lối tấn công bài bản, khoa học, để Xuân Son và Hoàng Hên tự xử lý.
Tuyến giữa cũng không hoàn thành nhiệm vụ phòng ngự khi liên tục mất bóng nguy hiểm, tạo điều kiện cho Singapore phản công. HLV Gavin Lee không nói quá khi cho rằng đội bóng của ông đã có thể thắng. 15 phút cuối trận chứng kiến đội khách tạo ra hàng loạt cơ hội ngon ăn, bởi trung lộ gần như mở cửa cho họ tung hoành.
Dù Hoàng Đức và Quang Hải bị khai thác triền miên, HLV Kim Sang-sik lại thay người khá chậm. Mãi đến phút bù giờ, ông mới tung Thành Long vào thay Quang Hải. Sự thay đổi này không tạo ra hiệu ứng gì, thậm chí còn giúp Singapore kéo dài thời gian.
Bài toán trước mắt mang tên Indonesia
Chiến lược gia người Hàn Quốc thừa nhận việc đưa Thành Long vào sân là muộn, nhưng bảo lưu quan điểm giữ Quang Hải trên sân là đúng bởi "Hải là thủ lĩnh, cần ở lại để dẫn dắt anh em". Ông cũng lý giải: "Cầu thủ đã luống cuống do tâm lý hơi hưng phấn nối dài từ trận trước. Việt Nam cũng pressing chưa tốt. Chúng tôi phải họp chiến thuật để cải thiện lối đá".
Thay đổi cần thiết nhất có lẽ phải đến từ tuyến giữa. Ông Kim cần một tiền vệ phòng ngự thực thụ như Thành Long, hoặc một phương án bất đắc dĩ nhưng bảo đảm tranh chấp như Xuân Mạnh. Các giải pháp kéo Hoàng Hên hay Tài Lộc lùi về hỗ trợ kéo bóng chỉ là tạm thời, bởi cả hai đều đã 33 tuổi, khó đáp ứng vị trí đòi hỏi nhiều thể lực.
Ngày 3.8, đội tuyển Việt Nam sẽ đối đầu Indonesia - đội bóng sở hữu tuyến giữa trẻ khỏe nhất giải, được dẫn dắt bởi "cáo già" Thom Haye. Nếu tiếp tục thua tuyến giữa, cái giá cho thầy trò ông Kim có thể còn đắt hơn nhiều. Tính từ ASEAN Cup 2018 đến nay, ở giải đấu nào Việt Nam cũng có một trận hòa 0-0 hoặc 1-1 ở vòng bảng, nhưng lần này, sai lầm lặp lại có thể khiến họ phải trả giá bằng chính tấm vé đi tiếp.
