Sau 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã đạt mốc 383,8 tỷ USD. Con số này được các nhà quản lý đánh giá là dấu mốc đáng ghi nhận, khẳng định hướng đi đúng đắn trong chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.
Qua từng năm, dòng chảy thương mại hai chiều không ngừng mở rộng kể từ khi EVFTA chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2020. Kết quả này cho thấy cả doanh nghiệp Việt Nam và đối tác EU đã tận dụng tốt các ưu đãi về thuế quan và cắt giảm hàng rào phi thuế quan mà hiệp định mang lại.
EVFTA – Động lực tăng trưởng bền vững
EVFTA là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới giữa Việt Nam và EU, với cam kết mở cửa thị trường mạnh mẽ thông qua xóa bỏ thuế quan theo lộ trình và cắt giảm hàng rào phi thuế quan. Sau 6 năm, nhiều mặt hàng chủ lực của xuất khẩu Việt Nam đã có thị phần rõ rệt tại thị trường châu Âu như dệt may, da giày, nông sản, đồ gỗ, thủy sản. Ở chiều ngược lại, EU cung cấp cho Việt Nam các sản phẩm công nghệ cao, dược phẩm, thiết bị máy móc và nguyên liệu sản xuất chất lượng cao.
Không chỉ dừng ở kim ngạch, EVFTA còn thúc đẩy Việt Nam cải cách thể chế, hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng minh bạch, hiện đại. Các quy định về xuất xứ, lao động, môi trường ngày càng được doanh nghiệp Việt chú trọng nhằm đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU. Điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài, không chỉ trong mối quan hệ với EU mà còn với các thị trường khác.
Cơ cấu thương mại ngày càng cân bằng
Ghi nhận trong 6 năm qua, cơ cấu hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và EU có sự dịch chuyển tích cực. Xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng mạnh ở nhóm nông sản, thực phẩm chế biến nhờ tận dụng ưu đãi thuế quan từ hiệp định. Trong khi đó, nhập khẩu từ EU chủ yếu là máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử, dược phẩm – những sản phẩm giúp nâng cao năng lực sản xuất nội địa.
Số liệu 383,8 tỷ USD cũng phản ánh mức độ cam kết ngày càng sâu rộng của EU trong chuỗi cung ứng toàn cầu tại khu vực Đông Nam Á. Việt Nam dần trở thành một trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng, kết nối thị trường EU với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do khác mà nước ta đã ký kết. Điều này giúp gia tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam đối với các nhà đầu tư châu Âu.
Thách thức vẫn còn ở phía trước
Dù đạt kết quả ấn tượng, dư địa hợp tác thương mại Việt Nam – EU vẫn còn khá lớn. Nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và chuyển đổi số. Bên cạnh đó, những rào cản kỹ thuật mới liên quan đến môi trường, trách nhiệm xã hội và chống biến đổi khí hậu của EU đang đặt ra yêu cầu cao hơn.
Các chuyên gia cho rằng để duy trì đà tăng trưởng, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Việc nâng cấp năng lực chế biến sâu, phát triển logistics và xanh hóa quy trình sản xuất sẽ quyết định khả năng chiếm lĩnh thị trường EU trong giai đoạn tới.
Triển vọng hợp tác giai đoạn mới
Với nền tảng vững chắc từ con số 383,8 tỷ USD, giới phân tích nhìn nhận tích cực về tương lai của quan hệ thương mại Việt Nam – EU. Cả hai bên đều có lợi thế bổ sung cho nhau: một bên là thị trường tiêu thụ lớn, một bên là nền sản xuất năng động với chi phí cạnh tranh. Những thỏa thuận hợp tác mới trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế số và ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư chứ không chỉ giới hạn trong thương mại hàng hóa.
Sau 6 năm thực thi EVFTA, dấu mốc 383,8 tỷ USD không chỉ là con số thống kê khô khan, mà còn là minh chứng sinh động cho sự hội nhập sâu rộng và hiệu quả của nền kinh tế Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây sẽ là nền tảng để hai bên tiếp tục nâng cấp quan hệ đối tác hợp tác toàn diện trong thập kỷ tới.
