Ngày 31/8/2026, Nghị định 281/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai chính thức có hiệu lực. Điểm mới đáng chú ý nhất là thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã được nâng mạnh từ mức tối đa 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, gấp 50 lần so với quy định cũ.
Theo Nghị định 281/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 250 triệu đồng, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả. Việc tăng thẩm quyền nhằm xử lý vi phạm ngay từ cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý đất đai tại địa phương.
Nguyên tắc xác định vi phạm và biện pháp khắc phục hậu quả
Về nguyên tắc xác định vi phạm, Nghị định bổ sung: đối với đặc khu, loại đô thị tương ứng với phường thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính cấp phường; đối với đặc khu tương ứng với xã thì áp dụng mức xử phạt như đơn vị hành chính cấp xã. Trường hợp vợ và chồng chung quyền sử dụng đất thì xử phạt như đối với một cá nhân.
Biện pháp khắc phục hậu quả mới được bổ sung gồm: buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; buộc khôi phục mốc địa giới đơn vị hành chính; buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai; buộc nộp lại giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.
Số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm được xác định là số lợi tính thành tiền do tổ chức, cá nhân có được từ việc sử dụng đất sau vi phạm, phải nộp vào ngân sách nhà nước. Nếu nhiều tổ chức, cá nhân cùng vi phạm trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp được chia đều cho các bên.
Phạt tới 50 triệu đồng khi hành nghề đo đạc, bản đồ không phép
Ngày 15/8/2026, Nghị định 228/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 18/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ có hiệu lực. Các mức phạt mới được quy định như sau:
- Phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch chứng chỉ hành nghề; hành nghề không đúng nội dung ghi trong chứng chỉ hành nghề.
- Phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với hành vi làm sai lệch hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoạt động; hành nghề không có chứng chỉ hoặc trong thời gian bị buộc nộp lại chứng chỉ; hoạt động khi không duy trì điều kiện cấp phép.
- Phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng đối với hành vi hoạt động không đúng nội dung giấy phép; tẩy xóa, sửa chữa giấy phép hoạt động; hoạt động khi giấy phép hết thời hạn.
- Phạt từ 40 triệu đến 50 triệu đồng đối với hành vi hoạt động đo đạc và bản đồ không có giấy phép hoặc trong thời gian bị buộc nộp lại giấy phép.
Ưu đãi mới cho nhà đầu tư công nghệ cao, công nghệ xanh
Ngày 21/8/2026, Nghị định 274/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh có hiệu lực. Nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh được hưởng ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu; trường hợp cam kết chuyển giao công nghệ được hưởng ưu đãi 2%.
Nghị định cũng chuẩn hóa định mức chi phí trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa 200 triệu đồng, tương đương 0,05% tổng mức đầu tư; chi phí đánh giá hồ sơ dự thầu tối đa 200 triệu đồng, tương đương 0,03% tổng mức đầu tư; chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng. Đối với đấu thầu quốc tế, giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu tối đa 30 triệu đồng.
