Sau 3 năm triển khai chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng phát triển nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33, tổng vốn giải ngân chỉ đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương 8,5% quy mô gói. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 5/2026, doanh số giải ngân đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, trong đó 10.640 tỷ đồng dành cho chủ đầu tư dự án và 1.800 tỷ đồng cho người mua nhà. Tổng dư nợ của chương trình hiện ở mức khoảng 10.175 tỷ đồng.
Nguồn cung hạn chế khiến giải ngân ì ạch
Mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn và chỉ đạo các ngân hàng thương mại đẩy mạnh triển khai, nhưng sau 3 năm, chương trình mới giải ngân được 8,5% quy mô gói tín dụng. Hiện lãi suất ưu đãi áp dụng là 7%/năm cho chủ đầu tư và 6,5%/năm cho người mua nhà.
Riêng chương trình cho người trẻ dưới 35 tuổi vay mua nhà ở xã hội, triển khai từ cuối tháng 5/2025 đến hết tháng 5/2026, doanh số giải ngân đạt khoảng 383 tỷ đồng, với tổng dư nợ khoảng 353 tỷ đồng.
Giải thích nguyên nhân giải ngân chậm, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước, cho biết: "Nguồn cung nhà ở xã hội vẫn là nút thắt lớn nhất. Số lượng dự án nhà ở xã hội được triển khai còn khá hạn chế so với nhu cầu thực tế, dẫn đến số dự án đủ điều kiện để các ngân hàng tiếp cận, thẩm định và giải ngân vốn chưa nhiều."
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nới cơ chế
Để thúc đẩy cho vay nhà ở xã hội, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều giải pháp chính sách tín dụng. Đáng chú ý, cơ quan này đã thông báo không tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm đối với các khoản cho vay nhà ở xã hội và dự án khu công nghiệp, khu chế xuất khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản trong năm 2026. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng quy định hệ số rủi ro thấp hơn cho các khoản vay mua nhà ở xã hội so với bất động sản thương mại thông thường.
Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, nhấn mạnh: "Tất cả các dự án này đều tạo động lực tăng trưởng kinh tế tốt, tác động tích cực đến cả tổng cung lẫn tổng cầu. Do đó, Ngân hàng Nhà nước không tính room tín dụng đối với các lĩnh vực này để các tổ chức tín dụng có thêm dư địa, an tâm đầu tư vào các dự án nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp, khu chế xuất."
Đối với mô hình nhà ở xã hội cho thuê, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu cơ chế tạo nguồn vốn phù hợp cho các ngân hàng thương mại, đặc biệt là các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước. Một trong những giải pháp đang được xem xét là cơ chế tái cấp vốn để bổ sung nguồn lực triển khai chương trình phát triển nhà ở cho thuê, kỳ vọng góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn vốn dài hạn.
