Tiếp nối chuỗi sự kiện của Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026, phiên thảo luận “Cơ hội dẫn đầu nền kinh tế 4.0” chuyển trọng tâm sang phát triển các lớp tài sản, dịch vụ và ứng dụng. Trong đó, bất động sản được đặt trong vai trò một lĩnh vực có tiềm năng đi trước, đồng thời kết nối với hạ tầng blockchain, dịch vụ tài chính số, thương mại điện tử và chiến lược phát triển nguồn nhân lực.
Bất động sản đi trước nhưng phải bắt đầu từ tài sản đủ chuẩn
Tại phiên thảo luận, nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí Bất động sản Việt Nam nhấn mạnh mã hóa tài sản thực chính là đòn bẩy chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam bước vào sân chơi toàn cầu với vị thế của người thiết kế luật chơi, chứ không chỉ là người tuân thủ và thực thi.
Phân tích sâu về sự kết hợp giữa bất động sản và blockchain, ông Toan cho rằng đây là lĩnh vực có tiềm năng lớn để mã hóa lên on-chain nhưng đang đứng trước ba điểm nghẽn chính: ngưỡng vốn tham gia cao, thanh khoản thấp và quy trình giao dịch phức tạp, kéo dài. Vì vậy, việc mã hóa giúp chia nhỏ giá trị tài sản, tạo điều kiện cho nhiều nhà đầu tư tham gia với quy mô vốn phù hợp hơn, qua đó mở rộng khả năng giao dịch và tạo thêm một kênh tiếp cận vốn cho doanh nghiệp.
“Bản chất của RWA là xóa bỏ hoàn toàn sự bất đối xứng thông tin, cắt giảm tối đa chi phí trung gian và giải phóng nguồn thanh khoản khổng lồ đang bị đóng băng trong các tài sản vật chất”, ông Toan nhấn mạnh.
Pháp lý và niềm tin là chìa khóa
Tuy nhiên, công nghệ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi cùng một khuôn khổ pháp lý rõ ràng và cơ chế bảo đảm niềm tin cho thị trường. Quyền lợi gắn với token cần được xác định cụ thể, đặc biệt trong các trường hợp phát sinh tranh chấp, giải thể hoặc chuyển nhượng tài sản gốc. Đồng thời, phải bảo đảm sự tương ứng giữa tài sản thực và token trên blockchain, cùng các yêu cầu về an ninh công nghệ, bảo vệ dữ liệu và sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, định chế tài chính với doanh nghiệp công nghệ.
Đây cũng là chủ đề được các diễn giả phân tích sâu tại phiên thảo luận “Bất động sản Việt Nam trước làn sóng mã hóa: Cơ hội nào cho nhà đầu tư và doanh nghiệp?”. Bà Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh, Giám đốc Thị trường Việt Nam, Công ty Công nghệ Tài chính Republic cho rằng giá trị của RWA không nằm chủ yếu ở việc chia nhỏ một tài sản để bán cho nhiều người, mà ở khả năng mở rộng quyền tiếp cận những nhóm tài sản trước đây chỉ dành cho tổ chức hoặc nhà đầu tư có quy mô vốn lớn. Tuy nhiên, sản phẩm muốn tiếp cận dòng vốn quốc tế phải đồng thời tuân thủ quy định tại Việt Nam và tiêu chuẩn của thị trường mà nhà phát hành hướng tới.
Từ góc độ tổ chức thị trường, ông Hoàng Việt Anh, Thành viên Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Sacom (SCEX) nhấn mạnh: Trước khi phát hành sản phẩm, cần tiếp tục làm rõ cách xử lý tài sản cơ sở, quyền lợi của nhà đầu tư và khả năng chuyển đổi giữa token với tài sản đứng phía sau. Riêng bất động sản còn đặt ra những vấn đề như quyền sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài và đơn vị tiền tệ được sử dụng khi thu hút vốn quốc tế. Khi hành lang pháp lý rõ ràng hơn, khả năng chia nhỏ và chuyển đổi tài sản mới có thể tạo ra thanh khoản thực chất.
Ở tầng phân phối, ông Đỗ Hữu Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM), Giám đốc điều hành Accesstrade, cho rằng, thị trường cần bắt đầu từ những tài sản đã tạo ra giá trị và dòng tiền, có tính thanh khoản và minh bạch. Theo đó, đưa sản phẩm đến đúng đối tượng quan trọng hơn mở rộng số lượng người tiếp cận; giai đoạn đầu nên ưu tiên doanh nghiệp và những nhà đầu tư đã có kinh nghiệm về tài chính, chứng khoán hoặc tài sản số, sau đó mới mở rộng dựa trên dữ liệu về mức độ sẵn sàng của nhà đầu tư.
Còn theo ông Trần Việt Thắng, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi Lâm Đồng, các dự án hạ tầng cần nguồn vốn rất lớn, trong khi lợi ích thường lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế thay vì phản ánh trực tiếp vào tỷ suất sinh lời của từng công trình. Việt Nam đã có năng lực công nghệ để token hóa tài sản minh bạch, nhưng khả năng huy động vốn còn phụ thuộc vào chính sách và tầm nhìn dài hạn mà nhà đầu tư có thể nhìn thấy.
Đề xuất lộ trình “đi từ hẹp đến rộng”
Phân tích về nguồn nhân lực, nhân tố kết nối các lớp tài sản, hạ tầng và dịch vụ, các chuyên gia cho rằng, công nghệ có thể được chuyển giao, vốn có thể được huy động trong thời gian tương đối ngắn nhưng nhân lực có khả năng kết nối công nghệ, pháp lý và kinh doanh thì đòi hỏi một quá trình đào tạo dài hạn và bài bản. Do đó, blockchain cần được nhìn nhận như một lớp hạ tầng số có khả năng khai sinh những ngành nghề mới và tái định hình cách vận hành của nhiều lĩnh vực hiện hữu.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Mạnh Huy, Đại biểu Quốc hội Khóa XVI, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam lưu ý, việc đào tạo chỉ phát huy giá trị khi đi cùng hành lang pháp lý rõ ràng. Nếu những kiến thức và mô hình sinh viên được học chưa có cơ sở triển khai trong thực tế, khoảng cách giữa đào tạo và thị trường lao động sẽ tiếp tục tồn tại.
Đề cập tới tính cấp thiết của việc đào tạo liên ngành, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Quốc Chiến, Phó Trưởng Khoa Luật, Trường đại học Ngoại thương đánh giá, việc thay đổi quan trọng không nằm ở việc đưa thêm một vài môn công nghệ vào chương trình mà chuyển từ truyền đạt kiến thức sang rèn luyện khả năng nhận diện và giải quyết các vấn đề trong bối cảnh số, nơi công nghệ, kinh tế và pháp luật ngày càng gắn chặt với nhau.
Dịp này, Thạc sĩ Phạm Văn Hưởng, Chủ nhiệm Khoa Công nghệ Thông tin, Học viện Kỹ thuật mật mã đề xuất đào tạo bắt đầu từ bài toán thực tế, sau đó đi từ khai thác, ứng dụng đến cải tiến và làm chủ công nghệ lõi.
