Sáng 20/7/2026, tại Hà Nội, Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV chính thức khai mạc dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Phát biểu khai mạc, ông nhấn mạnh Hội nghị tập trung thảo luận 13 nội dung quan trọng nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, tạo ra 4 bước chuyển chiến lược cho đất nước trong giai đoạn mới.
Bối cảnh trong nước và quốc tế
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động nhanh, phức tạp, khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị, phân hóa kinh tế toàn cầu cùng chuyển dịch về công nghệ, năng lượng, dữ liệu đang định hình lại môi trường phát triển. Biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống và trí tuệ nhân tạo vừa mở ra cơ hội, vừa tạo rủi ro mới, đòi hỏi nâng cao tự chủ chiến lược, sức chống chịu và năng lực thích ứng quốc gia.
Trong nước, 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 8,18% – tuy chưa đạt mục tiêu nhưng cao nhất cùng kỳ 16 năm qua. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm; quốc phòng, an ninh giữ vững; đối ngoại, hội nhập quốc tế tiếp tục phát triển; an sinh xã hội được bảo đảm. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về thể chế, chất lượng tăng trưởng, năng lực tự chủ và tổ chức thực hiện.
Bốn bước chuyển chiến lược
Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ Hội nghị Trung ương 3 phải chuyển các định hướng của Đại hội XIV thành quyết sách tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo năng lực phát triển mới. Các quyết sách thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược:
Thứ nhất: Nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước. Sau sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, Nhân dân được phục vụ tốt hơn. Thước đo là chất lượng quyết sách, hiệu quả thực hiện và niềm tin của Nhân dân.
Thứ hai: Quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia. Đất đai, biển, đô thị, hạ tầng, tài nguyên, dữ liệu phải được tổ chức theo chiến lược quốc gia, lợi thế vùng, hiệu quả tổng thể. Các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh trực thuộc Trung ương phải tạo cực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực quản trị đô thị và liên kết vùng.
Thứ ba: Chuyển từ tăng trưởng dựa vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% là tích cực, nhưng mục tiêu cả năm ít nhất 10% là thách thức. Phải xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phải chuyển hóa thành năng suất và giá trị gia tăng.
Thứ tư: Chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước. Chuyển từ phản ứng sang dự báo, từ xử lý sự vụ sang chủ động phòng ngừa; bảo đảm an ninh, an toàn và khả năng vận hành liên tục của hệ thống chính trị, kinh tế, xã hội, công nghệ và hạ tầng thiết yếu.
Yêu cầu đối với các quyết sách
Tổng Bí thư đề nghị Trung ương tập trung trả lời câu hỏi: mỗi quyết sách tháo gỡ điểm nghẽn nào? tạo ra năng lực mới nào? cần điều kiện gì để thực hiện hiệu quả? Ông nhấn mạnh: “Kỷ luật nghiêm minh phải đi cùng bảo vệ cán bộ liêm chính, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.” Việc sửa đổi Quy định số 20 phải khắc phục chồng chéo, khoảng trống trách nhiệm, tình trạng “cơ sở trong cơ sở”.
Về quản lý đất đai, cần chuyển từ quản lý từng thửa đất sang quản trị không gian; từ nặng thủ tục sang khơi thông nguồn lực; từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống. Biển phải được quản trị tổng hợp, kết nối với đất liền, cảng biển, logistics và hợp tác quốc tế.
Về dài hạn, phải phát huy vai trò quản lý, kiến tạo của Nhà nước và vai trò của thị trường; bảo đảm kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; gắn đầu tư nước ngoài với chuyển giao công nghệ. Phát triển phải lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, pháp luật và kỷ cương làm trụ cột.
Kết luận và chỉ đạo
Bốn bước chuyển tạo thành một chỉnh thể: tổ chức và con người tạo năng lực hành động; không gian và thể chế khơi thông nguồn lực; mô hình phát triển chuyển nguồn lực thành năng suất, của cải và chất lượng sống; năng lực phòng ngừa và bảo vệ giữ cho quá trình an toàn, liên tục, bền vững. Tổng Bí thư yêu cầu các ủy viên Trung ương tập trung thảo luận sâu, phát biểu ngắn gọn, rõ chính kiến, rõ lập luận, rõ kiến nghị. Mọi lựa chọn phải đặt lợi ích quốc gia-dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân lên trên hết.
Sau Hội nghị, mỗi nghị quyết, kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động với 8 rõ: mục tiêu, nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực, trách nhiệm, thời hạn, sản phẩm, kết quả. Kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm.
Với tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, đột phá và phát triển, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tuyên bố khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
