Người biểu tình Ukraine đã ra tối hậu thư đến cuối tuần cho Tổng thống Volodymyr Zelensky, yêu cầu khôi phục chức Bộ trưởng Quốc phòng cho Mykhailo Fedorov và miễn nhiệm Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi. Theo tờ Kyiv Independent, cuộc biểu tình phản đối quyết định miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov trong khi vẫn giữ Tổng tư lệnh Syrskyi đã diễn ra tại Kyiv vào ngày 20/7. Ban tổ chức dự kiến tạm dừng các hoạt động trong ba ngày để chờ phản hồi từ chính quyền.
Yêu cầu từ người biểu tình
Ông Dmytro Koziatynskyi, cựu binh và người tổ chức phong trào, cho biết phong trào đưa ra hai yêu cầu chính: khôi phục chức Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Fedorov và miễn nhiệm tướng Syrskyi khỏi cương vị Tổng tư lệnh. "Chúng tôi thực tế đã đặt ra thời hạn đến thứ Sáu (24/7) để các yêu cầu được đáp ứng", ông Koziatynskyi nói. Ông nhấn mạnh sự kiện ngày 20/7 nhằm nhấn mạnh các yêu cầu của người dân. Sau đó, phong trào sẽ tạm dừng ba ngày; nếu yêu cầu được đáp ứng, các cuộc biểu tình sẽ chấm dứt.
Bối cảnh căng thẳng chính trị
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Zelensky đang cân nhắc miễn nhiệm tướng Syrskyi. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết với Kyiv Independent rằng quyết định có thể được đưa ra trong thời gian rất gần. Kể từ ngày 16/7, người dân Ukraine đã tổ chức biểu tình hằng ngày phản đối việc miễn nhiệm ông Fedorov, một quan chức cấp cao trẻ tuổi và được lòng công chúng. Trong thời gian giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, ông Fedorov đã thúc đẩy nhiều chương trình cải cách và sáng kiến nhằm tăng cường năng lực quân sự của Ukraine. Các cuộc biểu tình đã thu hút hàng nghìn người tại Kyiv và lan sang nhiều thành phố khác.
Mâu thuẫn giữa Fedorov và Syrskyi
Làn sóng phản đối chủ yếu xuất phát từ mối quan hệ căng thẳng giữa ông Fedorov và tướng Syrskyi. Sau khi thông tin miễn nhiệm ông Fedorov được công bố, dư luận chú ý đến những bất đồng sâu sắc trong quan hệ cá nhân và cách điều hành giữa hai người. Theo Kyiv Independent, tướng Syrskyi ủng hộ mô hình chỉ huy tập trung cao, chịu ảnh hưởng từ học thuyết quân sự Liên Xô, và từng bị chỉ trích vì phong cách quản lý quá chặt chẽ.
Phản ứng từ các nghị sĩ và người dân
Những quyết định gần đây của Tổng thống Zelensky cũng vấp phải sự phản đối từ một số nghị sĩ, cựu binh và người dân. Nhiều ý kiến cho rằng việc miễn nhiệm ông Fedorov có thể làm gián đoạn tiến trình cải cách Bộ Quốc phòng. Theo nguồn tin của Kyiv Independent, ông Fedorov từng được đề nghị đảm nhiệm vị trí khác phụ trách công nghệ quân sự và hiện đại hóa Bộ Quốc phòng, nhưng ông chỉ chấp nhận quay lại nếu được bổ nhiệm lại làm Bộ trưởng Quốc phòng.
Diễn biến mới nhất
Những diễn biến này nối dài chuỗi biến động chính trị chưa từng có trong nội bộ Ukraine. Ngày 16/7, Tổng thống Zelensky bất ngờ miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov trong đợt cải tổ nội các quy mô lớn, đồng thời bổ nhiệm ông Denys Shmyhal thay thế. Quyết định này vấp phải phản ứng từ nhiều nghị sĩ, cựu binh và binh sĩ, khi ông Fedorov được xem là gương mặt tiêu biểu của quá trình hiện đại hóa quân đội. Việc Tổng thống tiếp tục giữ Đại tướng Syrskyi ở cương vị Tổng tư lệnh càng làm gia tăng tranh cãi, bởi nhiều ý kiến cho rằng ông Syrskyi phải chịu trách nhiệm về những khó khăn trên chiến trường và phong cách chỉ huy tập trung. Từ ngày 16/7 đến nay, hàng nghìn người đã liên tiếp xuống đường biểu tình tại Kyiv và nhiều thành phố khác, yêu cầu khôi phục chức vụ cho ông Fedorov và thay thế tướng Syrskyi. Đây là một trong những làn sóng biểu tình hiếm hoi nhằm trực tiếp phản đối quyết định nhân sự của Tổng thống Zelensky kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022.
