Hội nghị quán triệt 9 chuyên đề tại Thanh Hóa đã làm rõ nội dung Kết luận về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới, đặc biệt sâu sát với tình hình thực tiễn và yêu cầu giải quyết của địa phương. Gần 15 năm thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, công tác ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường đã đạt nhiều kết quả quan trọng.
Thực trạng ô nhiễm và thách thức
Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường vẫn diễn biến phức tạp. Hạ tầng thu gom, xử lý nước thải và chất thải rắn ở nhiều địa phương chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế. Công tác quản lý môi trường còn phân tán; dữ liệu môi trường thiếu đồng bộ, liên thông, có nơi chưa bảo đảm độ chính xác và tính cập nhật. Khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Việc xử lý ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở, lũ quét còn bị động, thiếu giải pháp tổng thể và căn cơ. Công tác kiểm kê, đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải khí nhà kính chưa được triển khai đồng bộ.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhận thức và trách nhiệm của một số cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu, một bộ phận người dân và doanh nghiệp chưa đầy đủ. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, chưa huy động mạnh mẽ nguồn lực tư nhân, tài chính xanh, và tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu. Quản lý theo địa giới hành chính còn phổ biến, trong khi ô nhiễm môi trường, tài nguyên nước, hệ sinh thái và thiên tai đều có tính liên vùng, liên ngành.
Đổi mới tư duy và phương thức hành động
Tham dự hội nghị, các đại biểu và nhân dân tại các điểm cầu trong tỉnh quán triệt yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức hành động cùng 5 nhóm quan điểm chỉ đạo cốt lõi. Đáng chú ý, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu phải được đặt trong tổng thể tư duy, tầm nhìn mới, là nền tảng cho chuyển đổi xanh, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất, sức cạnh tranh, trở thành một động lực phát triển mới của nền kinh tế. Nguồn lực cho các lĩnh vực này phải được bảo đảm tương xứng với quy mô nền kinh tế và yêu cầu phát triển đất nước.
Con người và chất lượng cuộc sống của nhân dân được đặt ở trung tâm mọi quyết định phát triển; môi trường sống an toàn, trong lành, bảo vệ sức khỏe, tính mạng, sinh kế của người dân là mục tiêu cao nhất. Thanh Hóa tiếp tục cụ thể hóa Kết luận tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV thành chương trình, kế hoạch, nhiệm vụ cụ thể với kết quả có thể đo lường, kiểm tra, giám sát; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.
Nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp khả thi
Mục tiêu cùng nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được đánh giá có ý nghĩa khả thi trong tổ chức thực hiện ở địa phương. Đó là nâng cao năng lực chống chịu, thích ứng với biến đổi khí hậu, thiên tai, bảo vệ tốt hơn tính mạng, sức khỏe, tài sản, sinh kế của nhân dân. Tập trung xử lý, khắc phục các khu vực ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, cải thiện chất lượng môi trường sống. Kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải lớn, thúc đẩy phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn, carbon thấp gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, bảo đảm an ninh môi trường và phát triển bền vững.
Thúc đẩy phân loại chất thải phục vụ tái sử dụng, tái chế, xử lý kết hợp thu hồi năng lượng, giảm mạnh tỷ lệ chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt. Đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải, hình thành các khu liên hợp xử lý, tái chế chất thải có công nghệ tiên tiến. Bãi chứa rác thải ở phường Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa là một trong những điểm nóng cần xử lý. Kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu công nghệ, thiết bị lạc hậu gây ô nhiễm, tiêu hao nhiều tài nguyên, hiệu quả thấp.
Hoàn thiện thể chế và tăng cường giám sát
Tiếp tục hoàn thiện thể chế, siết chặt kỷ cương và nâng cao hiệu lực thực hiện mục tiêu môi trường và khí hậu; có chế tài xử lý vi phạm đủ sức răn đe, đồng thời tăng cường hướng dẫn, đối thoại, hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa sai sót và tuân thủ đúng pháp luật. Thanh Hóa cũng tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả tuyên truyền, tạo sự thay đổi hành vi, lan tỏa lối sống xanh, tiêu dùng bền vững, phân loại chất thải, tiết kiệm năng lượng và tài nguyên. Theo MAI LUẬN, các giải pháp này sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của tỉnh.
