Các chuyên gia Nhật Bản nhận định trận động đất mạnh 7,1 độ xảy ra ở tây nam nước này ngày 28/7 nhiều khả năng bắt nguồn từ một đoạn đứt gãy chưa bị phá vỡ hoàn toàn sau chuỗi động đất lịch sử tại Kumamoto cách đây gần 10 năm, theo Kyodo News. Họ cũng cảnh báo hoạt động địa chấn trong khu vực có thể sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp.
Động đất 7,1 độ gây thiệt hại nghiêm trọng
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, trận động đất có cường độ 7,1 độ xảy ra tại tỉnh Kumamoto, miền Nam Nhật Bản trong chiều 28/7 ở độ sâu khoảng 16 km. Đây là dạng động đất trượt bằng (strike-slip), trong đó hai khối địa chất dịch chuyển theo phương ngang ngược chiều nhau - cơ chế tương tự chuỗi động đất Kumamoto năm 2016. Trận động đất khiến nhiều ngôi nhà bị cháy, tàu bị lật, và ít nhất 13 người thiệt mạng theo thông báo của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi. Đến sáng 29/7, 10 người vẫn mất tích, công tác cứu hộ tiếp diễn. Một phần tường đá của lâu đài Kumamoto, công trình lịch sử hơn 400 năm tuổi và là biểu tượng của Nhật Bản, cũng bị sập. Giới chức nghi ngờ rò rỉ khí gas gây nổ tại Aeon Mall Kumamoto sau động đất.
Liên hệ với chuỗi động đất Kumamoto 2016
Tâm chấn của trận động đất mới nằm tại tỉnh Kumamoto, không xa khu vực từng hứng chịu hai trận động đất mạnh 6,5 và 7,3 độ vào các ngày 14 và 16/4/2016. Cả ba trận động đất đều đạt cấp 7 - mức cao nhất trên thang cường độ địa chấn của Nhật Bản - tại một số khu vực ở tỉnh Kumamoto. Chuỗi động đất năm 2016 đã tàn phá nghiêm trọng khu vực này, khiến hơn 270 người thiệt mạng. Miền trung đảo Kyushu là nơi tập trung nhiều đới đứt gãy đang hoạt động, trong đó có các đới Hinagu và Futagawa - hai hệ thống đứt gãy được xác định là nguyên nhân gây ra chuỗi động đất năm 2016.
Nguy cơ từ đứt gãy Hinagu chưa giải phóng hết năng lượng
Trong nhiều năm qua, các nhà địa chấn học liên tục cảnh báo phần phía nam của đới đứt gãy Hinagu, kéo dài tới vùng biển Yatsushiro, gần như vẫn chưa giải phóng hoàn toàn năng lượng sau các trận động đất cách đây một thập kỷ. Giáo sư Shinji Toda, chuyên gia địa chấn học tại Đại học Tohoku, cho biết phân tích dữ liệu trong 10 năm qua cho thấy số trận động đất có độ lớn từ 1,5 trở lên quanh đới đứt gãy Hinagu đã tăng hơn gấp đôi so với giai đoạn trước năm 2016. "Theo giả thuyết hiện nay, chuỗi động đất năm 2016 đã tạo ra ứng suất rất lớn trong lòng đất, khiến một phần đới đứt gãy Hinagu tiếp tục dịch chuyển và gây ra trận động đất lần này", ông Toda nhận định, đồng thời cho rằng hai sự kiện có cùng cơ chế phát sinh.
Cảnh báo từ giới chuyên gia
Các chuyên gia cảnh báo hoạt động địa chấn trong khu vực có thể sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp. Bộ Ngoại giao Việt Nam thông tin các cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản đã triển khai công tác bảo hộ công dân, đến nay chưa ghi nhận người Việt bị ảnh hưởng. Trận động đất lần này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự cần thiết của các biện pháp ứng phó và phòng chống thiên tai tại các khu vực có nguy cơ cao.
