Tiền tiểu đường là giai đoạn lượng đường trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa đủ để chẩn đoán tiểu đường loại 2. Nếu không được kiểm soát, tiền tiểu đường có thể tiến triển thành tiểu đường, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh). Nhiều người ở giai đoạn này thường loại bỏ hoàn toàn trái cây ngọt khỏi chế độ ăn vì sợ đường huyết tăng. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng đây là quan niệm sai lầm. Điều quan trọng không phải là tránh trái cây ngọt mà là chọn đúng loại, ăn với lượng phù hợp và kết hợp hợp lý.
Không phải trái cây ngọt nào cũng làm tăng đường huyết mạnh
Theo chuyên gia dinh dưỡng Kelly Seymour tại hệ thống y khoa Johns Hopkins Medicine (Mỹ), cách cơ thể hấp thu đường từ trái cây rất khác so với bánh kẹo hay nước ngọt. Trái cây nguyên quả chứa chất xơ, vitamin và nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe, giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu đường bột. Nhờ đó, đường trong máu chỉ tăng từ từ sau khi ăn. Trong khi đó, đồ uống có đường và bánh kẹo thường chứa ít hoặc không có chất xơ, khiến đường huyết tăng nhanh và gây hại cho sức khỏe.
Trái cây còn giàu vitamin C, kali và các hợp chất chống ô xy hóa, có tác dụng giảm viêm và bảo vệ tim mạch. Do đó, việc loại bỏ hoàn toàn trái cây có thể làm mất đi những lợi ích quan trọng này.
Lựa chọn đúng loại và đúng khẩu phần
Theo Hiệp hội tiểu đường Mỹ (ADA), người bị tiền tiểu đường vẫn có thể ăn hầu hết các loại trái cây. Điều quan trọng là ưu tiên trái cây tươi, trái cây đông lạnh hoặc đóng hộp không thêm đường, thay vì nước ép trái cây hoặc trái cây ngâm siro. Mức độ ảnh hưởng của một loại trái cây đến đường huyết phụ thuộc vào nhiều yếu tố: lượng chất xơ, tổng lượng đường bột, chỉ số đường huyết (GI), tải lượng đường huyết (GL) và khẩu phần ăn trong một lần.
Ví dụ, dưa hấu có vị ngọt nhưng chứa nhiều nước, chỉ số GI cao nhưng GL thấp nên ảnh hưởng không lớn nếu ăn vừa phải. Ngược lại, nho khô dù chỉ ăn một ít nhưng lượng đường cô đặc do quá trình sấy khô, dễ làm đường huyết tăng cao. Các loại quả mọng như dâu tây, việt quất, mâm xôi có GI thấp và giàu chất xơ, rất thích hợp cho người tiền tiểu đường. Táo, lê, cam cũng là lựa chọn tốt.
Theo dõi đường huyết cá nhân
Mỗi người có mức độ kháng insulin, cân nặng, cường độ tập luyện và thể trạng khác nhau. Vì vậy, phản ứng với từng loại trái cây cũng sẽ khác nhau. Nếu được bác sĩ hướng dẫn tự theo dõi đường huyết tại nhà, người tiền tiểu đường có thể kiểm tra đường huyết trước và sau khi ăn một loại trái cây nhất định. Cách này giúp họ biết cơ thể mình phản ứng thế nào và điều chỉnh khẩu phần phù hợp, thay vì phải kiêng khem quá mức.
Những người đồng thời mắc béo phì, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc điều trị rối loạn đường huyết cũng nên trao đổi với bác sĩ dinh dưỡng để thiết kế chế độ ăn phù hợp, theo Medical News Today. Việc duy trì một chế độ ăn cân bằng, giàu chất xơ và hạn chế đường tinh chế là chìa khóa để kiểm soát tiền tiểu đường hiệu quả.
