Các nhà khoa học vừa công bố phát hiện hai loài thú có túi mới thuộc nhóm planigale, được mệnh danh là sát thủ tý hon hung tợn nhất thế giới động vật, nhờ rà soát hơn 2.000 mẫu vật bảo tàng và ứng dụng công nghệ ADN.
Phát hiện hai loài planigale mới
Nước Úc từ lâu nổi tiếng với các sinh vật độc đáo như thú mỏ vịt hay chuột túi. Mới đây, một nhóm nghiên cứu đã tạo bước ngoặt khi xác nhận sự tồn tại của hai loài planigale hoàn toàn mới: planigale cao nguyên Arnhem (Planigale petrophila) và planigale Kimberley (Planigale subtilissima).
Planigale là nhóm thú có túi nhỏ nhất hành tinh, với trọng lượng trung bình chỉ khoảng 2 gram, dễ dàng chui rúc vào kẽ nứt đất sét để lẩn tránh kẻ thù. Dù ngoại hình nhỏ bé chỉ bằng một nửa chuột nhà, chúng là những kẻ săn mồi ban đêm tàn bạo, sẵn sàng tấn công côn trùng, nhện, thằn lằn và thậm chí con non của các loài động vật có xương sống khác.
Phân tích 2.000 mẫu vật và công nghệ ADN
Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra tỉ mỉ hơn 2.000 mẫu vật planigale được lưu trữ khắp các bảo tàng tại Úc. Loài planigale cao nguyên Arnhem khác với đồng loại ưa sống ở vùng đầm lầy, chọn cư trú trên các cao nguyên đá hẻo lánh, sở hữu bộ lông xám lốm đốm và đuôi dài vượt trội. Hiện chỉ mới ghi nhận được 3 mẫu vật, các nhà khoa học đang gấp rút đánh giá mức độ rủi ro tuyệt chủng.
Manh mối di truyền tiếp theo dẫn đến một bất ngờ lớn hơn: một nhóm mẫu vật tại vùng Kimberley vốn bị nhầm lẫn với loài đã biết thực chất là một loài ẩn mình (cryptic species) - giống hệt về ngoại hình nhưng khác biệt về mã gen. Bằng cách lật lại hồ sơ khoa học từ 100 năm trước, nhóm nghiên cứu kết nối dữ liệu với một mẫu vật cổ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển, chính thức xác nhận loài planigale Kimberley.
Ý nghĩa của phát hiện
Phát hiện này nâng tổng số loài planigale tại Úc từ 5 lên 8 loài, đóng góp vào con số 20 loài thú mới được bổ sung vào danh mục phân loại của quốc gia này trong 5 năm qua. Đại diện nhóm nghiên cứu chia sẻ: 'Bảo tàng lưu giữ hơn 200 năm mẫu vật và dữ liệu, tạo thành một hồ sơ khoa học không thể thay thế. Chính những nguồn tư liệu này đã giúp chúng tôi nhận diện được các sinh vật mà có thể không còn tìm thấy ngoài tự nhiên.'
Thành công này khẳng định giá trị vô giá của các bộ sưu tập bảo tàng trong kỷ nguyên công nghệ gen, mở ra kỳ vọng về hàng loạt sinh vật kỳ thú vẫn đang ẩn mình chờ được khám phá.
