Tập đoàn CATL của Trung Quốc đang kiểm soát khoảng 40% thị phần pin xe điện toàn cầu và đã đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp vào gần 10.000 doanh nghiệp. Với tham vọng vươn ra khỏi lĩnh vực pin ô tô, công ty đặt mục tiêu trở thành nhà cung cấp công nghệ cao cho ngành năng lượng tái tạo, được ví như "TSMC thứ hai" trong ngành pin.
Hệ thống thử nghiệm khắc nghiệt tại Hạ Môn
Trong một tòa nhà công nghiệp lớn ở Hạ Môn, các khối pin sạc bị biến dạng được nung chảy dưới tác động của dòng điện cao thế cực mạnh. Đây là một phần của các thử nghiệm điện áp cao mà CATL thực hiện trên các hệ thống pin thế hệ mới, phục vụ cho trung tâm dữ liệu AI và lưu trữ điện lưới. Không giống pin xe điện, các hệ thống này phải hoạt động liên tục 24/7 trong mọi điều kiện thời tiết, đòi hỏi các bài kiểm tra khắc nghiệt.
Ông Chen Xiaobo, Giám đốc trung tâm nghiên cứu, chia sẻ với Financial Times rằng sau nhiều năm phát triển pin lithium cho ô tô, CATL tin tưởng pin của mình đã đủ năng lực tích hợp vào "những hệ thống quy mô lớn hơn nhiều". Cơ sở Hạ Môn là biểu tượng cho tham vọng vươn tầm của tập đoàn.
Tham vọng vượt ra khỏi pin xe điện
Theo dữ liệu từ Tianyancha, CATL đã đầu tư trực tiếp vào 152 thực thể và gián tiếp qua công ty con và quỹ đầu tư vào hơn 9.900 doanh nghiệp, vượt xa đối thủ BYD. Công ty hiện chiếm khoảng 30% thị phần hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), một lĩnh vực tăng trưởng nhờ AI. Ông Oscar Luo, Giám đốc đầu tư nước ngoài của CATL, nhấn mạnh các khoản đầu tư vào pin quy mô lớn cho tòa nhà, cảng biển, mỏ khoáng sản, nhà máy, cũng như hệ thống nhỏ cho máy bay và drone. CATL cũng đã lắp pin cho gần 1.000 tàu thủy, chủ yếu là tàu nhỏ ven biển Trung Quốc.
Đầu tư vào công nghệ mới và chuỗi cung ứng
CATL đã chi mạnh tay để đảm bảo tài nguyên chiến lược như lithium và niken. Tháng 4, hãng thành lập công ty con khai khoáng với vốn điều lệ 30 tỷ Nhân dân tệ (4,4 tỷ USD). Các khoản đầu tư gần đây bao gồm gần 1 tỷ USD để sở hữu 38% cổ phần VNET - đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu Trung Quốc, và 49% cổ phần Zhongheng Electric, sở hữu nhà cung cấp hệ thống HVDC hàng đầu. Công ty cũng đầu tư vào pin natri (sodium-ion) và dự kiến sản xuất hàng loạt vào cuối năm nay.
Kết quả kinh doanh ấn tượng và rủi ro địa chính trị
Doanh thu nửa đầu năm của CATL tăng 55% lên 277 tỷ Nhân dân tệ (40,9 tỷ USD), lợi nhuận ròng tăng 42% lên 43,3 tỷ Nhân dân tệ (6,4 tỷ USD) nhờ nhu cầu bùng nổ hệ thống lưu trữ năng lượng. Cổ phiếu niêm yết tại Thâm Quyến tăng gần 40% trong 12 tháng. Công ty công bố kế hoạch mua lại cổ phiếu quỹ trị giá 40 tỷ Nhân dân tệ.
Tuy nhiên, CATL nằm trong tầm ngắm của cả Mỹ và Trung Quốc. Tháng 1 năm ngoái, Bộ Quốc phòng Mỹ đưa công ty vào danh sách doanh nghiệp liên hệ quân đội, cáo buộc mà CATL phủ nhận. Chính quyền Bắc Kinh lo ngại rò rỉ sở hữu trí tuệ về công nghệ pin, có thể làm chậm tham vọng toàn cầu của hãng.
Dự báo nhu cầu pin toàn cầu tăng mạnh
Theo các nhà phân tích tại Bernstein (Hồng Kông), nhu cầu pin toàn cầu dự kiến tăng từ 1,8 Terawatt-giờ (TWh) năm ngoái lên 5,7 TWh vào năm 2030 và 16,6 TWh vào năm 2050, với tốc độ tăng trưởng hàng năm tổng hợp (CAGR) 9% trong 25 năm tới. Ông Neil Beveridge, Trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng tại Bernstein, nhận định: "Trong khi một số nhà đầu tư hoài nghi về việc CATL lấn sân sang các mảng không cốt lõi, những người khác lại coi vị thế thống trị của hãng trong ngành pin tương tự như vị thế độc tôn của TSMC trong lĩnh vực sản xuất bán dẫn cao cấp." Được thúc đẩy bởi nhu cầu gia tăng và căng thẳng địa chính trị, CATL đang nỗ lực tự chủ chuỗi cung ứng.
