Hơn 320.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa tại Pháp và Tây Ban Nha do cháy rừng, tính đến hết ngày 26/7, trong một trong những chiến dịch sơ tán quy mô lớn nhất từng được tiến hành tại châu Âu. Cùng ngày, Liên minh châu Âu (EU) chính thức kích hoạt Cơ chế Bảo vệ Dân sự châu Âu, triển khai lực lượng hỗ trợ khẩn cấp cho hai quốc gia này.
EU huy động máy bay, trực thăng và nhân viên cứu hỏa
Tại Pháp, EU đã điều động 7 máy bay và 4 trực thăng chữa cháy do Czech, Croatia, Đức, Bồ Đào Nha, Slovakia, Thụy Điển và Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp. Tại Tây Ban Nha, 6 máy bay từ Hy Lạp, Italia và Thổ Nhĩ Kỳ đã được huy động. Bồ Đào Nha cử thêm 134 nhân viên cứu hỏa cùng 41 phương tiện cơ giới sang hỗ trợ trực tiếp trên mặt đất. Song song, dịch vụ vệ tinh Copernicus của EU cung cấp bản đồ khẩn cấp nhanh cho các đội ứng cứu, giúp xác định hướng lan của lửa và khoanh vùng thiệt hại theo thời gian thực. Trung tâm Điều phối Ứng phó khẩn cấp (ErCC) của EU tiếp tục duy trì liên lạc thường xuyên với nhà chức trách Pháp và Tây Ban Nha để đánh giá khả năng huy động thêm hỗ trợ nếu tình hình xấu đi.
Thảm họa cháy rừng vượt tầm kiểm soát
Mùa cháy rừng năm nay đã trở thành một thảm họa thực sự. Trung tá David Annotel thuộc Liên đoàn Lực lượng Cứu hỏa Quốc gia Pháp phát biểu trên kênh RTL ngày 27/7 rằng sẽ cần “nhiều tuần, thậm chí vài tháng” trước khi giới chức Pháp có thể chính thức tuyên bố đám cháy đã được dập tắt hoàn toàn. Bên kia dãy Pyrenees, từ ngày 25/7, Tây Ban Nha đã phải chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia khi cháy rừng diễn biến vượt tầm kiểm soát. Thủ tướng Pedro Sanchez đã đến thăm các khu vực bị ảnh hưởng bởi cháy rừng ở tỉnh Avila, một trong ba tỉnh hứng chịu các đám cháy lớn, cùng với Madrid và Toledo, khi hơn 45.000 ha rừng và đất đai bị thiêu rụi. Đến ngày 26/7, “đám cháy hiện vẫn ngoài tầm kiểm soát và rất khó dập tắt do điều kiện thời tiết bất lợi được dự báo sẽ kéo dài”, theo lãnh đạo vùng Valencia - ông Juanfran Perez.
Theo Hệ thống Thông tin cháy rừng châu Âu (EFFIS), diện tích đất bị cháy tại các quốc gia thành viên EU từ đầu năm đến nay đang ở mức cao thứ hai trong lịch sử ghi nhận. Ba lính cứu hỏa đã thiệt mạng trong các vụ cháy gần đây, trong khi nhiều khu vực ở Nam Âu ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C. Các nhà khoa học thuộc nhóm World Weather Attribution nhận định: Biến đổi khí hậu do phát thải nhiên liệu hóa thạch đang khiến các đợt hạn hán tại châu Âu trở nên nghiêm trọng hơn, tạo điều kiện để cháy rừng bùng phát nhanh, lan rộng và khó kiểm soát hơn.
Mây lửa pyrocumulonimbus - hiểm họa từ các đám cháy lớn
Theo tờ The Guardian, các vụ cháy rừng dữ dội không chỉ tàn phá diện rộng, mà còn có thể tạo ra một trong những hiện tượng thời tiết nguy hiểm nhất: Các đám mây pyrocumulonimbus (pyroCB), còn gọi là mây lửa, mây tích nhiệt hay mây dông do cháy rừng. Giáo sư thỉnh giảng Rick Mcrae, thuộc nhóm nghiên cứu cháy rừng của Đại học New South Wales (UNSW, Australia), giải thích: “Đó là một cơn dông hoàn chỉnh hình thành ngay bên trong cột khói lửa”. Những đám mây này có thể chiếm thể tích tới khoảng 10.000 km³ trong khí quyển. Khi hình thành, chúng tạo ra các luồng gió mạnh khiến ngọn lửa bên dưới lan nhanh hơn. Trong một số trường hợp, chúng còn tạo ra sét, làm bùng phát thêm nhiều đám cháy mới ở khoảng cách xa, đồng thời làm gia tăng rủi ro đối với lực lượng cứu hỏa đang làm nhiệm vụ. “Đám mây đó là bằng chứng cho thấy vụ cháy đang ở mức cực kỳ nguy hiểm”, giáo sư Mcrae, người có 30 năm kinh nghiệm quản lý công tác chữa cháy, nhận xét. Đây là một lời cảnh báo mạnh mẽ về những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
