Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ, với tỷ lệ tử vong cao và di chứng nặng nề. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng đột quỵ hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân thực hiện đúng các biện pháp sau đây.
Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu
Huyết áp cao, tiểu đường và rối loạn mỡ máu là ba yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến đột quỵ. Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch học Việt Nam, người bệnh cần duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg, đường huyết lúc đói dưới 7 mmol/l và chỉ số LDL-cholesterol dưới 2,6 mmol/l. Việc dùng thuốc đều đặn và theo dõi định kỳ là rất quan trọng.
Uống đủ nước mỗi ngày
Trong thời tiết nắng nóng, cơ thể mất nước dễ dẫn đến tăng độ nhớt máu, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Các chuyên gia khuyên uống đủ 2–2,5 lít nước mỗi ngày, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh nền tim mạch. Nước lọc, nước khoáng hoặc nước ép trái cây không đường là lựa chọn tốt nhất.
Chế độ ăn giàu rau xanh và trái cây
Một nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho thấy chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, ít muối và chất béo bão hòa có thể giảm nguy cơ đột quỵ tới 30%. Người dân nên ăn ít nhất 400 gram rau củ quả mỗi ngày, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đồ chiên rán. Thay thế dầu thực vật không bão hòa như dầu ô liu cho mỡ động vật.
Vận động thường xuyên
Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần giúp kiểm soát cân nặng, giảm huyết áp và cải thiện tuần hoàn máu. Các hoạt động như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga đều có lợi. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lười vận động là nguyên nhân của 6% số ca tử vong trên toàn cầu, trong đó có đột quỵ.
Không hút thuốc, hạn chế rượu bia
Khói thuốc lá làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Rượu bia cũng gây tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim. Các chuyên gia khuyến cáo bỏ thuốc lá hoàn toàn và hạn chế rượu bia dưới 2 đơn vị cồn mỗi ngày với nam, 1 đơn vị với nữ.
Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng
Thiếu ngủ và stress kéo dài làm tăng nồng độ cortisol, dẫn đến tăng huyết áp và viêm nhiễm mạn tính – yếu tố nguy cơ của đột quỵ. Người trưởng thành cần ngủ 7–8 giờ mỗi đêm. Các kỹ thuật thư giãn như thiền, hít thở sâu hoặc nghe nhạc nhẹ có thể giảm căng thẳng hiệu quả.
Khám sức khỏe định kỳ
Người có bệnh lý tim mạch, tiểu đường, béo phì hoặc tiền sử gia đình có đột quỵ nên khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần. Các xét nghiệm như đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu, điện tâm đồ và siêu âm tim giúp phát hiện sớm nguy cơ. Bộ Y tế khuyến cáo người trên 40 tuổi cần tầm soát đột quỵ ít nhất mỗi năm một lần.
Thực hiện đồng bộ các biện pháp trên có thể giảm nguy cơ đột quỵ tới 80%, theo Tổ chức Đột quỵ Thế giới. Đây là thông điệp quan trọng mà mỗi người dân cần ghi nhớ và hành động ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
