Theo Phó giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Hoàng Phúc Lâm, mùa mưa năm 2026 được dự báo sẽ có khoảng 16-19 đợt mưa lớn diện rộng trên cả nước, thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt mưa tập trung chủ yếu từ cuối tháng 6 đến tháng 11, nhưng mùa mưa có khả năng kết thúc sớm ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.
Chi tiết lượng mưa từng khu vực
Đối với Bắc Bộ, tổng lượng mưa trong tháng 9/2026 dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20%. Trong khi đó, tháng 7 và tháng 10 cao hơn 5-20%; tháng 8, tháng 11 và tháng 12 cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm. Riêng Đông Bắc Bộ, tháng 8/2026 có lượng mưa cao hơn 25-50%.
Tại Trung Bộ, ông Lâm cho biết, tháng 7/2026 lượng mưa xấp xỉ trung bình nhiều năm. Tháng 9 thấp hơn 5-20%; tháng 10 cao hơn 5-20%; tháng 8, tháng 11 và tháng 12 cao hơn 10-30% so với trung bình nhiều năm. Đáng chú ý, khu vực Thanh Hóa đến Huế trong tháng 8 có thể cao hơn 25-50%, trong khi Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ tháng 12 thấp hơn 20-40%.
Ở khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, từ tháng 7 đến tháng 9/2026, lượng mưa phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm, riêng tháng 7 tại Cao nguyên Trung Bộ cao hơn 5-15%. Từ tháng 10 đến tháng 12, lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm, trong đó tháng 12 thấp hơn 20-40%.
Dự báo mang tính xu thế, cần theo dõi sát
Các chuyên gia khí tượng thủy văn nhấn mạnh rằng thông tin dự báo thời hạn mùa chỉ mang tính chất dự báo xu thế. Do đó, các bộ, ngành, địa phương cần thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất và phương án ứng phó. Đặc biệt, cần có phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, cũng như an toàn cho các hoạt động dân sinh.
Công điện khẩn từ Bộ Công Thương
Ngày 27/7, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Công Thương đã ban hành Công điện số 5801/CĐ-PTDS, yêu cầu các đơn vị khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả đợt mưa lũ vừa qua. Các lực lượng xung kích phải kiểm tra, rà soát, chủ động tổ chức di dời, sơ tán người dân tại khu vực ven sông, suối, vùng trũng thấp, nơi có nguy cơ ngập lụt sâu, lũ quét, sạt lở đất đến nơi an toàn. Đồng thời, khơi thông dòng chảy, chuẩn bị sẵn sàng lực lượng tại chỗ để kịp thời hỗ trợ người dân.
Sở Công Thương các tỉnh được yêu cầu khẩn trương chỉ đạo, kiểm tra công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa thủy điện, đặc biệt là các nhà máy thủy điện nhỏ.
Bộ Xây dựng yêu cầu đảm bảo an toàn giao thông
Bộ Xây dựng vừa ban hành Văn bản số 11733/BXD-VT&ATGT, yêu cầu các cơ quan, đơn vị có biện pháp bảo đảm an toàn phòng, chống thiên tai trước mùa mưa lũ đối với công trình kết cấu hạ tầng giao thông, xây dựng. Cụ thể, chủ động tổ chức lực lượng canh gác, kiểm soát, hướng dẫn bảo đảm an toàn giao thông tại các ngầm, tràn, đường giao thông bị ngập sâu, nước chảy xiết, khu vực đã xảy ra sạt lở hoặc có nguy cơ. Kiên quyết không cho người và phương tiện đi qua nếu không bảo đảm an toàn; bố trí lực lượng, vật tư, phương tiện để khắc phục sự cố, bảo đảm thông suốt trên các trục giao thông chính, chống ngập lụt khu đô thị, khu công nghiệp. Đồng thời, chỉ đạo kiểm tra, rà soát, triển khai biện pháp bảo đảm an toàn công trình đang thi công.
Địa phương chuyển từ "chờ lệnh" sang "chủ động hành động"
Nhiều địa phương trên cả nước yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “chờ lệnh” sang “chủ động hành động”, nâng cao khả năng ứng phó ngay từ cơ sở, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Ngày 28/7, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Hà Nội có công văn đề nghị các phường, xã tổ chức triển khai lực lượng kiểm tra, rà soát khu vực trọng điểm, xung yếu; sẵn sàng phương án bảo đảm an toàn, ứng phó tại chỗ. Các xã, phường kiểm tra, rà soát phương án bảo đảm an toàn hồ chứa và hạ du, nhất là hồ chứa thủy lợi nhỏ, hồ xung yếu; khơi thông các vị trí ách tắc trên kênh, cống, đặc biệt tuyến kênh La Khê. Phối hợp với các Hạt quản lý đê thực hiện kiểm tra, rà soát phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm đê điều.
Tại Quảng Ninh, tỉnh tăng cường huấn luyện, diễn tập, hướng dẫn kỹ năng phòng chống thiên tai cho lực lượng và người dân; hoàn thiện phương án huy động nhân lực, phương tiện của doanh nghiệp, cộng đồng. Tỉnh ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình phòng chống thiên tai trọng điểm.
Tại Nghệ An, các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống bão lụt, phối hợp với chính quyền địa phương kiểm đếm tàu thuyền, liên lạc với chủ tàu khi có tin bão, kêu gọi tàu vào tránh trú, phối hợp cảng cá sắp xếp neo đậu an toàn. Các chủ tàu được yêu cầu theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chấp hành hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Khuyến cáo người dân
Trong bối cảnh thiên tai, mưa bão diễn biến phức tạp, các chuyên gia khuyến cáo người dân thường xuyên theo dõi bản tin dự báo, cảnh báo thời tiết từ cơ quan khí tượng thủy văn, báo chí và chính quyền địa phương. Khi có thiên tai, cần chấp hành nghiêm các hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Dự báo mùa bão trên Biển Đông
Dự báo mùa bão trên Biển Đông năm 2026 có khả năng xuất hiện ít hơn trung bình nhiều năm, với khoảng 8-10 cơn. Trong đó có 3-5 cơn ảnh hưởng đến đất liền, tập trung vào tháng 7-9/2026 ở Bắc Bộ và tháng 10-11/2026 tại Trung Bộ, không loại trừ khả năng ảnh hưởng đến Nam Bộ trong các tháng cuối năm. Trung bình nhiều năm trên Biển Đông khoảng 10-12 cơn, ảnh hưởng đến đất liền khoảng 4-5 cơn.
