Tuyến cao tốc Bắc - Nam dài hơn 2.000 km, với tổng mức đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng, đang bị nhiều chuyên gia và người dân phản ánh về chất lượng vận hành. Dù mang danh cao tốc, nhưng thực tế xe cộ di chuyển với tốc độ trung bình chỉ từ 60-70 km/h, thậm chí có đoạn ùn tắc kéo dài, không khác gì các quốc lộ thông thường.
Nguyên nhân ùn tắc và hạn chế tốc độ
Một trong những nguyên nhân chính là nhiều đoạn tuyến bị thu hẹp bất thường do thiết kế hoặc thi công không đồng bộ. Theo ghi nhận, từ Km120 đến Km150, mặt đường bị hẹp lại chỉ còn 2 làn xe, trong khi tiêu chuẩn cao tốc phải có 4 làn. Điều này gây ra hiệu ứng “chai cổ”, làm giảm lưu lượng xe qua đoạn này đáng kể.
Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, ông Nguyễn Văn Hùng, từng thừa nhận: “Việc thu hẹp mặt đường là giải pháp tạm thời trong quá trình thi công, nhưng chưa có lộ trình mở rộng rõ ràng, dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ.” Ngoài ra, mật độ xe tải nặng chiếm tới 40% tổng lưu lượng, cao hơn nhiều so với thiết kế, khiến tốc độ lưu thông bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Ảnh hưởng đến kinh tế và an toàn
Việc xe chạy chậm không chỉ gây bức xúc cho người dân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí logistics. Ông Trần Quang Bình, chủ doanh nghiệp vận tải tại Hà Nội, cho biết: “Xe của tôi chạy từ Hà Nội vào TP.HCM, thường mất 3-4 ngày thay vì 2 ngày như mong đợi. Chi phí nhiên liệu tăng thêm 20-30%.”
Thống kê của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia cho thấy, trong năm 2024, số vụ tai nạn trên tuyến cao tốc Bắc - Nam tăng 15% so với năm trước. Nguyên nhân chủ yếu do xe cộ chạy với tốc độ chênh lệch lớn, từ 20 km/h khi ùn tắc đến 80 km/h khi thông thoáng, gây khó khăn cho lái xe trong việc kiểm soát.
Giải pháp và kiến nghị
Nhiều chuyên gia cho rằng, cần khẩn trương mở rộng các đoạn bị thu hẹp, áp dụng công nghệ điều tiết giao thông thông minh để giảm ùn tắc. PGS.TS Nguyễn Phương Duy, chuyên gia giao thông, kiến nghị: “Bộ GTVT cần công bố lịch trình hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2026, đồng thời nghiên cứu bổ sung làn dừng khẩn cấp và trạm dừng nghỉ phù hợp.”
Bên cạnh đó, việc kiểm soát tải trọng xe và phân luồng xe tải nặng vào giờ thấp điểm cũng được đề cập. Một số đoạn có thể tăng tốc độ tối đa lên 100 km/h nếu đảm bảo điều kiện an toàn, thay vì 80 km/h như hiện tại.
Nếu không được cải thiện, tuyến đường huyết mạch sẽ tiếp tục là điểm nghẽn của nền kinh tế, thay vì trở thành huyết mạch giao thông hiện đại như kỳ vọng.
