Xung Đột Mỹ - Israel - Iran Gây Gián Đoạn Nguồn Cung Dầu Mỏ Lớn Nhất Lịch Sử
Xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đang dẫn đến lần gián đoạn nguồn cung dầu mỏ nghiêm trọng nhất từ trước đến nay, đẩy giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng. Các chuyên gia nhận định rằng việc xả kho dự trữ khẩn cấp của các nước không phải là giải pháp mấu chốt để giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng này.
Giá Dầu Tăng Vọt Vượt Mốc 100 USD Do Gián Đoạn Nguồn Cung
Sản lượng dầu mỏ bị gián đoạn đã khiến giá dầu thô tăng mạnh, vượt qua ngưỡng 100 USD. Theo nhận định của CNN, nếu chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục kéo dài, giá dầu trong tương lai có thể còn tăng cao hơn nữa. Trên thực tế, giá dầu đã gần chạm mốc 120 USD/thùng chỉ sau một đêm, trước khi xuất hiện các báo cáo tiết lộ phương Tây chuẩn bị thảo luận về các biện pháp hạ nhiệt giá nhiên liệu.
Lần cuối cùng giá dầu giao dịch trên 100 USD là vào thời điểm xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào tháng 3/2022. Kể từ đó, giá dầu chưa từng chạm mức ba chữ số cho đến khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát trở lại.
Thị Trường Mất "Bộ Giảm Xóc" Do Eo Biển Hormuz Bị Đe Dọa
Căng thẳng tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng cao chủ yếu vì hai lý do chính: Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa và sản lượng dầu ở khu vực này giảm sút đáng kể. Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy hẹp, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới bằng tàu chở dầu.
Iran đe dọa tấn công bất kỳ tàu chở dầu nào đi qua eo biển này, dẫn đến tình trạng đình trệ trong thu gom và vận chuyển dầu trong khu vực. Theo ước tính từ Rapidan Energy Group, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đang bị gián đoạn, gấp đôi so với kỷ lục thiết lập trong cuộc khủng hoảng Suez năm 1956-1957.
Cuộc chiến cũng xóa sổ hoàn toàn công suất dự phòng, bởi Saudi Arabia và UAE đã bị cắt đứt khỏi thị trường dầu mỏ toàn cầu. Công suất dự phòng thường đóng vai trò như một "bộ giảm xóc" cho thị trường năng lượng trước các cú sốc, nhưng hiện tại thị trường không còn yếu tố này.
Bob McNally, người sáng lập và chủ tịch Rapidan, chia sẻ: "Kết quả là thị trường không có bộ giảm xóc nào. Không có nhà sản xuất nào có thể can thiệp vào lúc này."
Xả Kho Dự Trữ Chỉ Là "Muối Bỏ Bể"
Tin tốt là thế giới vẫn còn rất nhiều dầu mỏ. Trước khi xung đột nổ ra, thế giới dư thừa nguồn cung, lý giải nguyên nhân giá dầu lại rẻ, giao dịch ở mức khoảng 60 USD/thùng. Tuy nhiên, tin xấu là cuộc chiến Trung Đông đang kéo dài hơn hầu hết dự đoán ban đầu của các chuyên gia.
Giá dầu tăng vọt phản ánh thực tế khắc nghiệt rằng giao tranh sẽ không kết thúc trong vài ngày tới. Homayoun Falakshahi, nhà phân tích nghiên cứu dầu thô hàng đầu tại Kpler, nhận định: "Tôi cho rằng nếu từ nay đến cuối tháng 3, tình trạng lưu thông quanh eo biển không được cải thiện, giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng."
Trong khi đó, các nước đang nỗ lực giảm bớt áp lực lên giá cả thị trường. Các nước G7 ám chỉ họ có khả năng giải phóng dầu từ kho dự trữ, nhưng chưa đưa ra cam kết cụ thể nào. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng việc xả hàng chục triệu thùng dầu cũng chỉ là giọt nước giữa đại dương, không đáng kể so với nhu cầu thực tế toàn cầu.
Daniel Raimi, chuyên gia tại Viện nghiên cứu năng lượng Resources for the Future, giải thích: "(Việc xả dầu dự trữ) có tác động, nhưng khá nhỏ. Xét tới khối lượng giao dịch dầu mỏ toàn cầu khoảng 100 triệu thùng mỗi ngày, ngay cả khi phối hợp xả kho dự trữ dầu mỏ chiến lược cũng chỉ ảnh hưởng khiêm tốn đến giá dầu toàn cầu."
Giải Pháp Ngắn Hạn Và Rủi Ro Dài Hạn
Nhà Trắng tiếp tục thúc đẩy kế hoạc cung cấp bảo hiểm cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, sau khi các công ty bảo hiểm tuyên bố sẽ không bồi thường cho các tàu trong khu vực nếu bị tấn công. Nhà Trắng cũng sẽ nỗ lực đảm bảo có lực lượng hải quân hộ tống các tàu thuyền, song chưa rõ kế hoạch cụ thể ra sao.
Nhiều công ty vận tải biển cho biết họ ngần ngại đi qua khu vực này chừng nào xung đột còn tiếp diễn. Sau cùng, nếu không có giải pháp tháo gỡ gián đoạn tại eo biển Hormuz, giá dầu sẽ tiếp tục tăng cao.
Bob McNally nhấn mạnh: "Trừ khi giao thông qua eo biển Hormuz sớm được nối lại và duy trì, việc xả dầu từ kho dự trữ chiến lược sẽ chỉ đẩy giá dầu xuống trong ngắn hạn trước khi tiếp tục tăng cao."
Đặc biệt, nếu xung đột kéo dài, việc giải phóng dầu dự trữ chiến lược ở thời điểm hiện tại sẽ hạn chế các lựa chọn trong tương lai. Trước xung đột Nga - Ukraine, kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ có khoảng 600 triệu thùng. Hiện nay, con số này chỉ còn 415 triệu thùng.
Neil Atkinson, nghiên cứu viên tại Trung tâm Phân tích Năng lượng Quốc gia, kết luận: "Chúng ta chỉ có thể sử dụng kho dự trữ khẩn cấp một lần. Nếu không bổ sung thêm, chắc chắn sẽ cạn kiệt trong tương lai."
