TP.HCM đối mặt 3 kịch bản tăng trưởng giữa biến động địa chính trị và giá năng lượng
Trong bối cảnh thế giới đang chịu tác động mạnh mẽ từ các biến động địa chính trị và giá năng lượng, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đã đưa ra 3 kịch bản tăng trưởng kinh tế cho thành phố, trong đó có tình huống chiến sự leo thang và kéo dài. Thông tin này được công bố tại Hội thảo "Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số từ các động lực truyền thống và động lực mới trong bối cảnh đảm bảo ổn định năng lượng tại TP.HCM" do UBND TP.HCM tổ chức chiều ngày 13/3/2026.
Bối cảnh kinh tế đầy thách thức
Theo ông Phạm Bình An, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nền kinh tế toàn cầu và trong nước đang chịu tác động mạnh từ nhiều yếu tố bất định như xung đột địa chính trị, biến động giá năng lượng và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, đà tăng trưởng kinh tế hai tháng đầu năm của thành phố vẫn sáng, dự kiến trong quý I và quý II, thành phố có thể tận dụng mức thuế quan thấp hơn từ Mỹ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Về tổng cầu, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của TP.HCM đã tăng trong 2 tháng đầu năm, phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của tiêu dùng nội địa và dịch vụ. Bên cạnh đó, chi ngân sách cũng tăng, góp phần kích thích nền kinh tế qua đầu tư công. Tuy nhiên, xuất nhập khẩu của thành phố đang diễn biến xấu, chi phí gia tăng, đứt gãy chuỗi cung ứng, đặc biệt chi phí logistics tăng vọt.
Ông An nhấn mạnh: "Chi phí logistics tăng mạnh làm giá thành sản phẩm cao, giảm tính cạnh tranh. Doanh thu du lịch sụt giảm, thị trường chứng khoán biến động mạnh theo chiều hướng giảm, bất động sản chậm lại. Đây là bức tranh kinh tế với những tác động không mong muốn do diễn biến năng lượng từ cuối tháng 2 đến nay."
3 kịch bản tăng trưởng cụ thể
Theo ông An, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 trên 10%, tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm của thành phố phải đạt ít nhất 10,3%. Tương ứng với dự báo tăng trưởng kinh tế quý I, ông đưa ra các kịch bản tăng trưởng kinh tế của thành phố trong quý II:
- Kịch bản 1: Nếu chiến sự leo thang và kéo dài, dự báo tăng trưởng GRDP quý I của thành phố trong khoảng 7,08-7,98% (dự báo điểm là 7,53%), tăng trưởng quý II phải đạt 12,62-13,52% (dự báo điểm là 13,07%).
- Kịch bản 2: Ở kịch bản khả quan hơn, đặt trong bối cảnh chiến sự xảy ra trong thời gian ngắn, dự báo tăng trưởng GRDP quý I vào khoảng 8,08-9,04% (dự báo điểm 8,56%), tăng trưởng quý II phải đạt 11,59-12,49% (dự báo điểm là 12,04%).
- Kịch bản 3: Khi chiến sự "hạ nhiệt" nhanh, dự báo tăng trưởng GRDP quý I của TP.HCM đạt khoảng 9,19-10,28% (dự báo điểm 9,74%), tăng trưởng quý II phải đạt khoảng 10,41-11,31% (dự báo điểm là 10,86%).
Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, các kịch bản tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào diễn biến xung đột địa chính trị, tình hình kinh tế toàn cầu và cả nước, đặc biệt là việc thành phố triển khai các giải pháp, cơ chế chính sách để phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.
Đề xuất thành lập nhóm ứng phó khủng hoảng năng lượng
Tại hội thảo, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn, cho rằng giai đoạn này vừa là thách thức, vừa mang lại cơ hội cho thành phố trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tái cấu trúc nền kinh tế. Ông nhấn mạnh TP.HCM là một đô thị năng động, đã từng vượt qua khủng hoảng nặng nề, đứt gãy chuỗi cung ứng của đại dịch Covid-19.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân đề xuất một số giải pháp quan trọng:
- Ưu tiên ổn định thị trường xăng dầu, tăng cường chống buôn lậu.
- Triển khai các biện pháp hỗ trợ đời sống người dân như trợ giá giao thông công cộng và bình ổn giá lương thực, thực phẩm.
- Siết chặt kiểm soát giá, ngăn chặn tình trạng đầu cơ khi thị trường biến động.
- Phát động các chương trình tiết kiệm năng lượng, xem xét miễn hoặc giảm giá vé metro, xe buýt trong một số thời điểm.
Về dài hạn, ông Ngân cho rằng những "cú sốc" năng lượng cũng là cơ hội để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh. Thành phố cần từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, phát triển hạ tầng giao thông sạch và khuyến khích phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo.
"Nếu mạng lưới metro của TP.HCM được hoàn thiện, áp lực lên nhu cầu xăng dầu của người dân sẽ giảm đáng kể, qua đó hạn chế những cảnh xếp hàng mua xăng như thời gian qua", ông Ngân phân tích.
Đặc biệt, vị chuyên gia này đề xuất TP.HCM nên chủ động thành lập một nhóm ứng phó với khủng hoảng năng lượng do một Phó chủ tịch UBND làm trưởng nhóm và thành viên là các sở, ban, ngành, cơ quan liên quan. Nhóm xử lý khủng hoảng có thể kịp thời xử lý ngay khi thị trường phát sinh biến động, giúp thành phố chủ động hơn trong việc đối phó với các biến động năng lượng trong tương lai.
