Trong phiên giao dịch ngày 28/5, cơn sốt tăng giá cổ phiếu ngành chip đã thiết lập một cột mốc mới khi Chỉ số Bán dẫn PHLX ghi nhận mức tăng điểm trong 100 ngày giao dịch đầu tiên của năm 2026 – cao nhất từ trước đến nay. Ngay cả theo tiêu chuẩn của cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), mức tăng này vẫn là phi thường.
Nhu cầu AI và cơn khát nguồn cung
Sự cuồng nhiệt của giới đầu tư dành cho các nền tảng kiến tạo hệ sinh thái AI đã giúp thị trường chứng khoán thoát khỏi đà suy thoái do chiến sự Iran. Cụ thể, trong phiên 28/5, cổ phiếu SK Hynix tăng 9,3% tại Hàn Quốc, Micron tăng thêm 3,6%, góp phần đẩy chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite lên những đỉnh cao kỷ lục mới.
Tính đến thời điểm hiện tại của năm 2026, chỉ số bán dẫn PHLX đã tăng 82% – hiệu suất tốt nhất trong 100 ngày giao dịch đầu năm. Kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 1995, nhiều năm trước khi bong bóng dot-com vỡ tan. Đà tăng này thậm chí còn lu mờ sự bứt phá của một số cổ phiếu lớn trong chỉ số, bao gồm Intel với mức tăng hơn 200% từ đầu năm đến nay.
Theo dữ liệu từ Dow Jones Market Data, các công ty thuộc chỉ số PHLX đã tăng thêm khoảng 5.700 tỷ USD vào tổng giá trị vốn hóa thị trường. Đứng sau đà tăng phi mã là tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu, yếu tố đang mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các nhà sản xuất chip.
Nhu cầu tăng vọt ở hầu hết mọi phân khúc chip, từ các bộ xử lý trung tâm (CPU) cơ bản do Intel, Arm Holding và AMD sản xuất, đến các bộ tăng tốc AI (GPU) do Nvidia chế tạo. Ở lớp sâu hơn, chip nhớ cho phép máy chủ lưu trữ bộ nhớ đệm dữ liệu khổng lồ cần thiết để vận hành các mô hình AI cũng chứng kiến mức tăng phi mã. Theo nhà cung cấp dữ liệu Ornn, chi phí thuê card Nvidia B200 theo giờ đã tăng gần gấp đôi trong 3 tháng qua, từ 2,66 USD lên 5,27 USD.
Cũng theo tổ chức này, kể từ tháng 11/2025, giá giao ngay hàng ngày của DDR5, loại chip nhớ phổ biến cho cả gaming và điện toán AI, đã tăng hơn gấp đôi, lên mức 22,50 USD.
Tín hiệu cảnh báo
Theo công ty nghiên cứu PitchBook, tổng giá trị thương vụ trên thị trường tư nhân liên quan đến hạ tầng AI đạt 80 tỷ USD trong quý cuối năm 2025, mức cao nhất trong nhiều năm. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy quy mô các thương vụ đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong năm nay. Dù hầu hết giao dịch trong lĩnh vực hạ tầng AI đến từ mảng đầu tư mạo hiểm, tạo ra khoảng 400 thương vụ mỗi quý, nhưng các quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân mới là thế lực thúc đẩy phần lớn giá trị giao dịch.
Bà Gina Martin Adams, Giám đốc Chiến lược Thị trường tại HB Wealth, nhận định niềm tin của nhà đầu tư đối với cả thị trường công và tư có thể bị thử thách trong những tháng tới. Bà cảnh báo rằng các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn như Google và Amazon đã bắt đầu cắt giảm chi tiêu.
Ngoài ra, sự xuất hiện của các mô hình AI đòi hỏi ít năng lực tính toán hơn, hay những thay đổi tiêu cực về mặt chính sách, đều có thể dội gáo nước lạnh vào đà tăng của cổ phiếu ngành chip.
Định giá vẫn hấp dẫn?
Mặc dù vậy, đối với phần lớn nhà đầu tư, cổ phiếu bán dẫn vẫn giống như một món hời, bất chấp giá đã tăng vọt. Lý do nằm ở hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) đã giảm từ vùng đỉnh nhờ các công ty liên tục gia tăng lợi nhuận. Gần đây, các công ty trong chỉ số PHLX giao dịch ở mức khoảng 26 lần so với dự phóng lợi nhuận 12 tháng tới – nhỉnh hơn mức P/E trung bình 10 năm là 21 lần, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh thời kỳ dot-com.
So với bong bóng dot-com, khi hầu hết cổ phiếu không có lợi nhuận, những khoản tiền khổng lồ của ngành chip chính là điểm khác biệt cốt lõi. Lợi nhuận của Micron đã tăng vọt đến mức cổ phiếu hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng 10 lần cho 12 tháng tới, theo dữ liệu từ LSEG. Con số này thấp hơn nhiều so với mức P/E 22 lần của chỉ số S&P 500.
