Cuộc đua huy động vốn giữa các ngân hàng đang ngày càng khốc liệt, kéo theo áp lực KPI đè nặng lên vai nhân viên. Nhiều khách hàng ưu tiên liên tục được nhân viên ngân hàng liên hệ để tư vấn gửi tiền, thậm chí nhờ nhập mã giới thiệu để đạt chỉ tiêu.
Nhân viên ngân hàng chạy KPI cuối tháng
Chị N.K, một khách hàng ưu tiên của Vietcombank tại TP.HCM, cuối tháng 5 vừa qua đã được nhân viên ngân hàng liên lạc để tư vấn tối ưu hóa số tiền gửi đến hạn. Nhân viên này còn nhờ chị nhập số điện thoại của họ vào mục "người giới thiệu" trên ứng dụng khi gửi tiết kiệm trực tuyến để đạt KPI. Chưa đầy một tuần sau, một nhân viên khác cũng của Vietcombank lại liên lạc với nội dung tương tự.
Tương tự, chị Trần Thu (TP.HCM) cuối tháng 5 được nhân viên Ngân hàng B. báo lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 6 và 12 tháng ở mức 8,4%/năm, cao hơn gần 2% so với lãi suất chị đã gửi 6 tháng trước. Tuy nhiên, ngay sau đó chị nhận được lời chào mời từ một ngân hàng khác với lãi suất lên đến 9%/năm. Khi chị Thu muốn rút tiền để gửi chỗ khác, nhân viên ngân hàng B. năn nỉ: "Em có thể xin thêm lãi suất tiết kiệm tăng lên một chút. Gần cuối tháng mà em bị rút là em không bù lại được ạ".
Lãi suất tiết kiệm vẫn neo cao
Bước sang tháng 6, mặt bằng lãi suất tiết kiệm chưa có biến động nhiều. Dù một số ngân hàng giảm nhẹ nhưng đa số vẫn duy trì mức lãi cao. Chẳng hạn, Ngân hàng số Cake By VPBank tiếp tục tặng thêm lãi suất 1,5% cho khách hàng mới, nâng lãi suất lên 8,7 - 8,9%/năm. Ngân hàng này đưa ra ví dụ: khách hàng gửi 2 tỉ đồng kỳ hạn 12 tháng với lãi suất 7,4%/năm, số lãi nhận được là 148 triệu đồng. Cộng thêm lãi suất thưởng 1,5% tương đương 30 triệu đồng, tổng tiền lời sau thời gian gửi là 178 triệu đồng.
Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, lãi suất huy động vốn của các ngân hàng trong tuần cuối tháng 5 giảm nhẹ và chững lại ở các kỳ hạn ngắn từ 0,1 - 0,2%/năm tùy theo kỳ hạn. Nhóm Big4 (Agribank, BIDV, VietinBank, Vietcombank) có lãi suất dao động từ 2 - 4,75%/năm ở kỳ hạn dưới 6 tháng; từ 6 - 9 tháng từ 3,5 - 6,6%/năm; từ 12 tháng trở lên 5,9%/năm. Khối ngân hàng cổ phần vừa và nhỏ duy trì mức lãi suất cạnh tranh hơn: kỳ hạn 6 tháng phổ biến từ 6 - 7%/năm, kỳ hạn 12 tháng từ 6,9 - 8%/năm (mức 10%/năm yêu cầu số tiền lớn).
Dòng tiền gửi dân cư tăng mạnh
Dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, khu vực dân cư gửi tiền vào các ngân hàng tính đến cuối tháng 3 đạt 10,561 triệu tỉ đồng, tăng thêm 226.000 tỉ đồng, tương ứng 2,19% so với cuối năm 2025. Đây là tháng thứ 3 liên tiếp huy động vốn từ dân cư tăng. Lượng tiền gửi dân cư vượt 4,547 triệu tỉ đồng so với lượng tiền gửi của doanh nghiệp.
Bước sang tháng 3, lượng tiền gửi của tổ chức kinh tế tại ngân hàng tăng 143.000 tỉ đồng sau 2 tháng sụt giảm. Tuy nhiên, các doanh nghiệp gửi tiền vào ngân hàng vẫn ghi nhận mức giảm 166.000 tỉ đồng, xuống 6,014 triệu tỉ đồng, tương đương mức giảm 2,69% so với cuối năm 2025. Cuộc đua lãi suất tăng từ cuối năm 2025, với tốc độ nhanh hơn vào tuần cuối tháng 3, xuất hiện các mức 7 - 8%/năm và duy trì đến nay đã thu hút dòng tiền tiết kiệm.
Áp lực thanh khoản vẫn cao
Dù lượng tiền gửi đổ vào các ngân hàng vẫn tăng và NHNN triển khai một số giải pháp hỗ trợ thanh khoản, nhưng áp lực thanh khoản vẫn ở mức cao. Trong tháng 5, sau khi kêu gọi các ngân hàng giảm lãi suất để hỗ trợ giảm lãi vay, NHNN đã bơm ròng 30.732,83 tỉ đồng ra thị trường qua kênh OMO trong tuần cuối tháng. Việc bơm vốn qua OMO được thực hiện đều đặn trong suốt tháng 5 và những ngày đầu tháng 6. Tuy nhiên, lãi suất giao dịch trên thị trường liên ngân hàng vẫn tăng nhẹ và duy trì quanh 7%/năm. Cụ thể, ngày 29/5, lãi suất kỳ hạn qua đêm ở mức 6,97%/năm, 1 tuần 7,14%/năm, 2 tuần 7,34%/năm, 1 tháng 7,16%/năm, 3 tháng 7,45%/năm, 6 tháng 7,53%/năm. Doanh số giao dịch tăng vọt ở kỳ hạn qua đêm khi lên 1,09 triệu tỉ đồng, tăng khoảng 200.000 tỉ đồng so với ngày trước đó, hiếm khi vượt mốc 1 triệu tỉ đồng.
Theo phân tích của Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), áp lực thanh khoản hệ thống ngân hàng và xu hướng tăng của lãi suất được dự báo chưa sớm chấm dứt, khi các yếu tố nền tảng chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt. Tính đến cuối tháng 4, tăng trưởng huy động chỉ đạt 2,2% trong khi tăng trưởng tín dụng đã là 4,4% khi các ngân hàng không còn bị hạn chế trần tăng trưởng từ quý 2. Điều này cho thấy khoảng cách giữa huy động và tín dụng tiếp tục bị kéo giãn. Bên cạnh đó, thặng dư ngân sách lũy kế đến hết tháng 4/2026 tiếp tục leo thang lên 445.000 tỉ đồng, phản ánh tiến độ giải ngân đầu tư công còn chậm, khiến lượng tiền lớn chưa được luân chuyển trở lại thị trường. VDSC kỳ vọng áp lực thanh khoản có thể hạ nhiệt đáng kể trong nửa cuối năm 2026 nếu tiến độ giải ngân đầu tư công có sự bứt phá mạnh mẽ hơn.
Định hướng điều hành và giải pháp
Ông Nguyễn Phi Lân, Vụ trưởng Vụ Dự báo thống kê, ổn định tiền tệ tài chính (NHNN), phân tích: Trong những tháng còn lại của năm, tồn tại một số rủi ro, trong đó áp lực đối với hệ thống tài chính ngân hàng đang gia tăng khi chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn có xu hướng mở rộng, trong khi tỷ lệ tín dụng/GDP của Việt Nam hiện ở mức rất cao so với nhiều quốc gia trong khu vực. Trong bối cảnh đó, dư địa điều hành chính sách tiền tệ không còn nhiều như các giai đoạn trước, đặc biệt khi chính sách tiền tệ đồng thời phải xử lý nhiều mục tiêu như kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hệ thống. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển cân bằng hơn giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, đa dạng hóa các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, giảm dần sự phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng.
Ông Nguyễn Phi Lân cho biết, NHNN cùng hệ thống các ngân hàng sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng và phối hợp đồng bộ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý. Các ngân hàng sẽ phải tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường ứng dụng công nghệ để giảm chi phí vốn, qua đó phấn đấu duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng.
Nới tín dụng nhà ở xã hội và khu công nghiệp
NHNN vừa có công văn gửi 25 ngân hàng thương mại về tăng trưởng tín dụng, cụ thể là tín dụng đối với bất động sản theo hướng nới cho vay nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất. Theo đó, từ ngày 1/1/2026 đến hết 31/12/2026, các ngân hàng không phải tính phần dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội và khu công nghiệp, khu chế xuất vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản theo quy định.
