Theo thông tin từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng ngày 3.6, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 đã tăng 0,29% so với tháng trước. Nguyên nhân chính đến từ giá điện, nước sinh hoạt tăng do nhu cầu sử dụng cao trong thời tiết nắng nóng, cùng với giá vật liệu xây dựng, nhà ở thuê và giá xăng tăng.
Ảnh hưởng đến hộ gia đình
Cục Thống kê ghi nhận 35,3% hộ gia đình đánh giá đang phải chịu những ảnh hưởng tiêu cực do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao. Cụ thể, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,96%, tác động làm CPI chung tăng 0,22 điểm phần trăm. Trong đó, giá thuê nhà tăng 0,71%; giá điện sinh hoạt tăng 2,38%; giá nước sinh hoạt tăng 1,41%.
Nhóm giao thông tăng 0,83%, tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm, chủ yếu do chỉ số giá xăng tăng 2,12% và phí học bằng lái xe tăng 0,82%.
So sánh cùng kỳ
So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 5 tăng 5,60%, và CPI 5 tháng đầu năm tăng 4,31%. Lạm phát cơ bản tháng 5 tăng 0,34% so với tháng trước và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 4,04%, thấp hơn mức tăng 4,31% của CPI bình quân chung. Nguyên nhân là do giá xăng dầu, gas và thực phẩm biến động mạnh làm CPI chung tăng, trong khi các yếu tố này được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.
Xuất nhập khẩu và nhập siêu
Về xuất nhập khẩu hàng hóa, tổng kim ngạch tháng 5 đạt 99,07 tỉ USD, tăng 3,2% so với tháng trước và tăng 25,8% so với cùng kỳ. Tính chung 5 tháng, con số này là 445,12 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Kim ngạch xuất khẩu tháng 5 đạt 46,93 tỉ USD, và 5 tháng đầu năm đạt 215,66 tỉ USD, lần lượt tăng 18% và 19,5% so với cùng kỳ. Có 26 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 90,7% tổng kim ngạch, trong đó 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỉ USD, chiếm 69,3%.
Ở chiều nhập khẩu, Việt Nam đã chi 52,14 tỉ USD trong tháng 5, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu 5 tháng lên 229,46 tỉ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ. Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu là nhóm tư liệu sản xuất với 215,99 tỉ USD, chiếm 94,1%.
Thị trường xuất nhập khẩu chính
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 69,6 tỉ USD, xuất siêu sang Mỹ đạt 60,4 tỉ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc với 92,6 tỉ USD, nhập siêu từ thị trường này lên tới 62,5 tỉ USD, tăng 36,4%.
Tháng 5, Việt Nam nhập siêu 5,21 tỉ USD, nâng tổng mức nhập siêu 5 tháng lên 13,8 tỉ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỉ USD). Khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỉ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 6,96 tỉ USD.
Một số mặt hàng nhập siêu cao gồm: điện tử, máy tính và linh kiện (32 tỉ USD); xăng dầu (4,3 tỉ USD); chất dẻo nguyên liệu (4,1 tỉ USD); than các loại (3,6 tỉ USD); dầu thô (2,9 tỉ USD); hóa chất (2,7 tỉ USD).
Đánh giá từ chuyên gia
Dù nhập siêu tăng mạnh, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng phần lớn kim ngạch nhập khẩu gia tăng thuộc nhóm tư liệu sản xuất, là đầu vào cho sản xuất và xuất khẩu nên không quá đáng lo. Tuy nhiên, TS Vũ Thị Kim Oanh, giảng viên cấp cao ngành kinh doanh quốc tế (Đại học RMIT Việt Nam), lưu ý nếu tình trạng nhập siêu kéo dài, hoặc có sự thay đổi trong cấu trúc nhập khẩu như tăng nhóm tiêu dùng không thiết yếu, chi phí logistics hay giá nhiên liệu tăng, thì cần phải quan tâm. Bà Oanh dự báo: 'Trong năm 2026, khả năng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng, song xuất siêu sẽ khiêm tốn hơn năm 2025'.
