Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Trong đó, cơ quan này đề xuất bổ sung nhiều quy định mới, nổi bật là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2028.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong chứng khoán
Theo dự thảo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được định nghĩa là môi trường thử nghiệm cho việc ứng dụng công nghệ mới, triển khai sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán, với giới hạn về phạm vi, đối tượng, không gian và thời gian thực hiện. Các tổ chức tham gia phải đáp ứng điều kiện, tiêu chí xét duyệt và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về vấn đề này.
Việc bổ sung quy định này nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới, phù hợp với xu hướng phát triển và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ thông tin và công nghệ tài chính trong lĩnh vực chứng khoán. Đây là lĩnh vực mới, có tính đổi mới sáng tạo cao và chưa có đầy đủ cơ sở thực tiễn để xác định lộ trình triển khai cụ thể, ổn định trong dài hạn. Do đó, quy định theo hướng chỉ nêu các nguyên tắc chung tại luật và giao Chính phủ quy định chi tiết sẽ đảm bảo tính linh hoạt trong quản lý và điều hành.
Bổ sung quy định về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu
Bộ Tài chính cũng đề xuất bổ sung khái niệm về bảo lãnh thanh toán trái phiếu và một mục riêng quy định về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Theo đó, giấy phép hoạt động kinh doanh bảo lãnh thanh toán trái phiếu sẽ được cấp cho công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập theo Luật Doanh nghiệp. Cơ quan có thẩm quyền cấp, cấp lại, điều chỉnh và thu hồi giấy phép là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
Chính phủ sẽ quy định chi tiết về phạm vi hoạt động, điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, điều chỉnh, thu hồi giấy phép, cũng như việc tổ chức lại, giải thể, phá sản của tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu. Tên của tổ chức này phải tuân thủ Luật Doanh nghiệp và bao gồm các thành tố theo thứ tự: loại hình doanh nghiệp, cụm từ bảo lãnh thanh toán trái phiếu và tên riêng.
Theo Bộ Tài chính, để đáp ứng yêu cầu huy động vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn mới, đặc biệt là cho phát triển cơ sở hạ tầng chiến lược, việc phát triển đầy đủ các tổ chức trung gian hỗ trợ thị trường trái phiếu, nâng cao niềm tin và kiểm soát rủi ro cho nhà đầu tư là cần thiết. Tuy nhiên, Luật Chứng khoán hiện hành chưa quy định rõ về bảo lãnh thanh toán trái phiếu và tổ chức bảo lãnh, làm cơ sở cho việc xây dựng nghị định. Do đó, việc bổ sung quy định này là cần thiết để tạo căn cứ pháp lý cho Chính phủ xây dựng khung pháp lý cụ thể, từng bước thúc đẩy thị trường vốn nói chung và thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói riêng theo hướng an toàn, minh bạch.
Các đề xuất sửa đổi khác
Ngoài các nội dung trên, Bộ Tài chính còn đề xuất sửa đổi, bổ sung khái niệm quỹ hoán đổi danh mục theo hướng cho phép quỹ hoán đổi danh mục tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác theo quy định của Chính phủ để lấy chứng chỉ quỹ. Đồng thời, sửa đổi, bổ sung quy định về điều kiện đối với người đại diện theo pháp luật của tổ chức kinh doanh chứng khoán tương tự như điều kiện của tổng giám đốc.
Dự kiến, luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 3 năm 2027. Riêng quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 3 năm 2028.
