Cùng với cả nước, tỉnh Tuyên Quang đang nỗ lực xây dựng sáu trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở (giai đoạn 1) tại các xã vùng biên, dự kiến đưa vào sử dụng đầu năm học mới 2026-2027. Ở giai đoạn 2, địa phương đang khảo sát, lên phương án giải phóng mặt bằng, bố trí nguồn kinh phí để xây mới và cải tạo 11 trường, nhằm đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất, tạo điều kiện thuận lợi trong dạy học, tổ chức ăn ở và sinh hoạt cho học sinh.
Tiến độ thi công tại các dự án
Những ngày cuối tháng 4, chúng tôi có dịp thực tế tại một số dự án xây mới trường nội trú liên cấp của tỉnh. Tại xã Thanh Thủy, ngôi trường mới đang được khẩn trương xây dựng với hàng trăm kỹ sư, công nhân hối hả trên công trường. Ông Trần Quang Trung, Phó Trưởng phòng phụ trách Quản lý dự án và Dịch vụ tư vấn 2 (Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình tỉnh Tuyên Quang) cho biết, dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Thanh Thủy được xếp vào nhóm khẩn cấp. Tổng diện tích dự án là 5,3ha, trong đó diện tích xây trường 3,7ha, diện tích làm ta-luy kỹ thuật và đường vào trường 1,5ha. Dự án sẽ đáp ứng chỗ học cho khoảng 1.085 học sinh, bao gồm 15 lớp tiểu học và 16 lớp trung học cơ sở.
Theo thiết kế, khu vực lớp học và phòng bộ môn được xây dựng ba tầng, nhà hiệu bộ bốn tầng, nhà đa năng và nhà ăn nội trú một tầng, nhà công vụ giáo viên hai tầng, nhà nội trú học sinh ba tầng. Khác với các trường bán trú trước đây, trường nội trú có kết cấu móng băng và phần thân khung bê-tông cốt thép chịu lực; cột, dầm, sàn đổ liền khối. Công trình được khởi công ngày 18/12/2025, đến nay đã hoàn thiện khoảng 60% khối lượng. Ban quản lý dự án tiếp tục đôn đốc, bổ sung 126 công nhân để duy trì hằng ngày 390 công nhân làm việc liên tục nhằm hoàn thiện các hạng mục.
Ý nghĩa đối với học sinh vùng biên
Ông Trịnh Đình Huynh, Phòng Giáo dục phổ thông (Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang) cho biết, dự án xây dựng các ngôi trường vùng biên giới thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước dành cho ngành giáo dục. Thanh Thủy là xã vùng biên giới còn nhiều khó khăn, phần lớn học sinh là người dân tộc Tày, Dao và H’Mông. Ngôi trường được xây dựng ở địa bàn có vị trí chiến lược về kinh tế, quốc phòng-an ninh và lịch sử. Hiện nay, cơ sở vật chất các trường phổ thông dân tộc bán trú cấp tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn xã còn khó khăn về điều kiện ăn ở và tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Học sinh đi lại từ nhà đến trường thường xuyên phải qua các sườn núi dốc với quãng đường khá xa. Nhiều em phải ở lại trường từ thứ hai đến chiều thứ sáu mới về nhà, đối mặt với thời tiết khắc nghiệt như sương muối, rét đậm vào mùa đông, oi bức vào mùa hè.
Việc xây dựng ngôi trường mới khang trang, hiện đại, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng đầu năm học mới 2026-2027 sẽ tạo thuận lợi cho học sinh học tập, ăn ở và sinh hoạt tại trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh vùng dân tộc thiểu số.
Khó khăn và giải pháp
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang Bùi Quang Trí cho biết, hiện nay do biến động giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhất là xăng dầu tăng cao, chi phí thi công của các dự án tăng theo, tạo áp lực lên nhà thầu, gây tâm lý e dè, thi công cầm chừng, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành. Tại một số địa điểm xây dựng, điều kiện địa hình, địa chất phức tạp gây khó khăn cho thi công. Đối với dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Sơn Vĩ, toàn bộ dự án thi công trên mặt bằng đá cứng nên phải áp dụng phương pháp nổ mìn để san nền; vật liệu xây dựng phải vận chuyển xa. Trong khi đó, tại Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Xín Mần, quá trình san nền xảy ra sạt lở, phát sinh mạch nước ngầm, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nền móng và ta-luy, phải xử lý kỹ thuật kéo dài thời gian thi công. Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Pà Vầy Sủ có địa chất tương đối phức tạp, công tác thi công khoan dẫn cọc gặp nhiều khó khăn, làm chậm tiến độ. Ngoài ra, lao động có tay nghề tại địa phương khan hiếm, gây khó khăn cho việc huy động nhân lực.
Nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị Sở Xây dựng rà soát, cập nhật giá vật tư, thiết bị ngành điện phù hợp với thực tế; tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép sử dụng gạch đất sét nung và một số vật liệu thay thế khác. Đối với 11 dự án thuộc giai đoạn 2, ngành giáo dục chủ động tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh để có phương án xây dựng giảm bớt chi phí, bảo đảm đúng tiến độ, đáp ứng yêu cầu xây dựng những ngôi trường khang trang, hiện đại dành cho học sinh vùng biên.
