Phiên họp trọng thể của Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031, sẽ diễn ra ngày 4/8 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội). Toàn bộ sự kiện được tổ chức từ ngày 2/8 đến 4/8, tại Nhà hát Hồ Gươm và Nhà hát Kịch Hà Nội. Đại hội quy tụ 450 đại biểu chính thức, đại diện cho gần 3.000 hội viên trên cả nước.
Chủ đề “Đoàn kết - Đổi mới - Sáng tạo - Cống hiến” được lựa chọn cho đại hội lần này thể hiện quyết tâm của giới nghệ sĩ trong việc kế thừa truyền thống, đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao chất lượng sáng tạo nghệ thuật. Theo Ban tổ chức, Hội sẽ xây dựng đội ngũ nghệ sĩ sân khấu có bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm nghề nghiệp cao và năng lực chuyên môn tốt, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật trong thời kỳ mới.
Rà soát việc thực hiện các nghị quyết của Đảng
Một trong những nội dung trọng tâm của đại hội là nhìn lại quá trình thực hiện các nghị quyết, kết luận của Đảng trong hoạt động sân khấu. Việc đánh giá này được xem là cơ sở để Hội tiếp tục đưa đường lối của Đảng vào thực tiễn, từ đó phát triển nghề nghiệp và phục vụ xã hội hiệu quả hơn. Các văn bản được đại biểu đặc biệt quan tâm gồm:
- Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 16/6/2008 của Bộ Chính trị khóa X “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới” và Kết luận số 84-KL/TW ngày 21/6/2024 của Bộ Chính trị.
- Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9/6/2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam và Kết luận số 76-KL/TW ngày 4/6/2020 của Bộ Chính trị.
- Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam.
Trên cơ sở rà soát, đại hội sẽ tiếp tục kiến nghị, tham mưu với các cơ quan chức năng nhằm khuyến khích văn nghệ sĩ phát huy tài năng, năng lực sáng tác, quảng bá nghệ thuật sân khấu. Hội cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ thống lý luận nghệ thuật sân khấu Việt Nam, tôn vinh các nghệ sĩ có công phát triển nghệ thuật sân khấu và chú trọng phát triển năng khiếu, tài năng trẻ.
Bài toán thu nhập và đời sống nghệ sĩ
Bên cạnh những mục tiêu nghệ thuật, vấn đề chính sách đối với người lao động sáng tạo là một trong những trăn trở lớn. Theo phản ánh của nhiều hội viên, mức lương, thù lao biểu diễn và phụ cấp của không ít nghệ sĩ vẫn thấp so với giá cả hàng hóa và mức sống thực tế. Điều này khiến họ khó bảo đảm cuộc sống ổn định để theo đuổi nghề lâu dài, chưa nói đến việc đầu tư thời gian, công sức cho sáng tạo.
Tình trạng “chân trong, chân ngoài” – vừa lo tập luyện, biểu diễn vừa phải làm thêm để mưu sinh – đang làm giảm tâm sức của không ít nghệ sĩ dành cho chuyên môn. Chính vì vậy, việc cải thiện điều kiện cho nghệ sĩ tâm huyết với nghề được đề xuất là nội dung trọng tâm để Hội gợi mở, tư vấn với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các sở văn hóa địa phương trong thời gian tới.
Truyền thông đồng hành cùng sân khấu
Đưa tác phẩm sân khấu đến gần hơn với khán giả cũng được xem là giải pháp hữu hiệu để tăng nguồn thu cho các nhà hát, đoàn nghệ thuật, từ đó có thêm điều kiện đầu tư cho nghệ sĩ và tái sản xuất. Trong bối cảnh có vô vàn sự kiện giải trí, nghệ thuật cạnh tranh nhau, công tác truyền thông đóng vai trò quyết định trong việc cung cấp, định hướng và gợi mở những tác phẩm sân khấu hay đến công chúng. NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội, từng chia sẻ với các nhà báo theo dõi lĩnh vực sân khấu rằng bên cạnh chất lượng vở diễn – vốn là điều kiện tiên quyết – hoạt động truyền thông đồng hành là rất cần thiết.
Nhà viết kịch Đăng Chương, Phó Chủ tịch Hội, cũng đề xuất quy tụ đội ngũ nhà báo viết về sân khấu, kết nối thường xuyên với hội nghề nhằm cung cấp thông tin chính xác và nâng cao hiểu biết chuyên môn cho người viết. Ông đồng thời nhấn mạnh việc mời gọi các nhà báo uy tín, am hiểu lĩnh vực tham gia làm hội viên ở mảng lý luận, phê bình và báo chí.
Quan sát thực tế vận hành của nhiều đơn vị sân khấu hiện nay cho thấy, có nơi rất tích cực kết nối, thường xuyên chia sẻ thông tin với báo chí, nhưng cũng không ít trường hợp còn xem nhẹ. Đây là điều đáng để các đại biểu suy ngẫm, bàn hướng khắc phục trong kỳ đại hội này, hướng tới một nhiệm kỳ 2026-2031 với sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghệ thuật sân khấu và công chúng.
