Salvador Dalí, một trong những nghệ sĩ siêu thực vĩ đại nhất, đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử nghệ thuật. Cuốn sách 'Đây là Dalí' của Catherine Ingram và Andrew Rae, do Đông A và NXB Dân Trí ấn hành, đưa độc giả vào cuộc hành trình khám phá cuộc đời và ý nghĩa sâu xa của các tác phẩm siêu thực nổi tiếng. Trong đó, bức tranh 'Mật ngọt hơn máu' (1926) được xem là bước ngoặt đưa Dalí đến với chủ nghĩa Siêu thực.
Bước vào thế giới giấc mơ
Tác phẩm 'Mật ngọt hơn máu' đánh dấu thời điểm Dalí bắt đầu khám phá chủ đề trung tâm của Siêu thực: giấc mơ. Trong bức tranh, mọi thứ đều chìm trong giấc ngủ. Cơ thể sụp xuống, đôi mắt trên chiếc đầu bị cắt lìa nhắm nghiền. Khi cơ thể nghỉ ngơi, tâm trí — trung tâm của trí tưởng tượng — hiện lên đầy màu sắc và sức sống. Những ý nghĩ trong mơ được thể hiện qua các hình ảnh phân tán, như con lừa đang rữa với bầy kiến. Dalí cố gắng thể hiện nhiều trạng thái tồn tại: bộ ngực trên bầu trời đồng thời cũng giống đôi mắt đang hấp háy, dù thiếu đi tính dữ dội như con mắt của marabou.
Ảnh hưởng từ Yves Tanguy
Cách vẽ của Dalí trong 'Mật ngọt hơn máu' chịu ảnh hưởng từ Yves Tanguy, người mà Dalí từng thấy các bức tranh phong cảnh bí hiểm ở Paris năm trước đó. Giống Tanguy, Dalí sử dụng một đường chân trời sắc để tách bầu trời khỏi khung cảnh vô định hình, với nhiều hình dạng kỳ lạ, mang tính phỏng sinh vật hoặc hình học, tạo nên những chiếc bóng ma quái. Điều này thể hiện rõ trong tác phẩm 'Mẹ ơi, bố bị thương rồi!' (1927) của Tanguy.
Dalí và André Breton
Năng lượng gây hấn trong tranh Dalí không hợp với André Breton, người đứng đầu nhóm Siêu thực. Tuy nhiên, muốn Dalí gia nhập nhóm, Breton đã nhã nhặn ngó lơ những hình ảnh đầu rơi, máu chảy, và sau này là cả vệt phân trong tranh. Dalí càng ngày càng dốc hết những hình ảnh đó ra. Vào tháng 3/1929, ông đến Paris hợp tác với bạn học cũ Luis Buñuel thực hiện bộ phim kinh dị 'Un Chien Andalou', một tác phẩm kinh điển của điện ảnh siêu thực.
Ý nghĩa của 'Mật ngọt hơn máu'
Bức tranh không chỉ là bước chuyển mình của Dalí vào thế giới giấc mơ mà còn là tuyên ngôn nghệ thuật. Theo tác giả Catherine Ingram, tinh túy của chủ nghĩa siêu thực Dalí chính là nơi cái bình thường trở thành cái phi thường. Qua cuốn sách, độc giả sẽ hiểu thêm về cuộc đời và quá trình sáng tạo của một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20.
