Apple vừa tăng giá đồng loạt toàn bộ dòng Mac, iPad và một số thiết bị gia dụng kể từ ngày 25/6. Đây là lần đầu tiên Apple chủ động tăng giá niêm yết diện rộng, thay vì dừng bán cấu hình thấp hoặc nâng RAM/SSD âm thầm như trước đây. MacBook Neo từ mức 16,49 triệu đồng nay lên 19,49 triệu đồng, tương ứng mức tăng 18%.
Nguyên nhân: Khủng hoảng chip nhớ do AI
Nguyên nhân trực tiếp là cuộc khủng hoảng chip nhớ mà giới phân tích gọi là "RAMageddon". Theo dữ liệu từ TrendForce, giá DRAM tăng tới 98% trong quý đầu năm 2026 và dự kiến tăng thêm 58-63% trong quý hiện tại. Nguyên nhân gốc rễ là làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu: các hãng như Nvidia ký hợp đồng dài hạn với Samsung, SK Hynix và Micron, kéo nguồn cung bộ nhớ khỏi tay nhà sản xuất thiết bị tiêu dùng. Micron vừa công bố đã khóa 22 tỷ USD cam kết từ khách hàng muốn đảm bảo nguồn chip nhớ phục vụ AI.
Apple đã cố trụ lâu hơn phần còn lại của ngành. Hãng từng dùng hàng tồn kho và thương lượng giá theo quý để bảo vệ biên lợi nhuận. Trong cuộc gọi với nhà phân tích hồi tháng 4, CEO Tim Cook cảnh báo: "Chi phí bộ nhớ sẽ tác động ngày càng lớn đến hoạt động kinh doanh sau quý 6". Tuần trước, Tim Cook xác nhận với tờ Wall Street Journal rằng tăng giá là điều "không thể tránh khỏi". Ông mô tả tình trạng thiếu chip nhớ lần này là "cơn lũ trăm năm có một - tôi chưa thấy điều gì như thế này trong hơn 40 năm".
Tuyên bố chính thức từ Apple
Apple nêu trong tuyên bố chính thức: "Sự mở rộng nhanh của các trung tâm dữ liệu AI đã tạo ra nhu cầu đột biến chưa từng có với chip nhớ và lưu trữ. Chúng tôi chưa bao giờ thấy giá linh kiện tăng nhiều và nhanh đến vậy. Chúng tôi đã cố bảo vệ khách hàng khỏi những mức tăng này, nhưng nay đã đến giới hạn. Chúng tôi biết đây không phải tin vui, và đang nỗ lực tìm giải pháp".
Bảng giá quốc tế và Việt Nam
Giá quốc tế thay đổi: MacBook Neo từ 599 USD lên 699 USD (+100 USD); MacBook Air từ 1.099 USD lên 1.299 USD (+200 USD); MacBook Pro 14 inch từ 1.699 USD lên 1.999 USD (+300 USD); iMac từ 1.299 USD lên 1.499 USD (+200 USD); Mac Studio M4 Max từ 1.999 USD lên 2.499 USD (+500 USD); Mac Studio M3 Ultra từ 3.999 USD lên 5.299 USD (+1.300 USD); iPad Air từ 599 USD lên 749 USD (+150 USD); iPad Pro từ 999 USD lên 1.199 USD (+200 USD); Apple TV 4K từ 129 USD lên 199 USD (+70 USD). iPhone không bị ảnh hưởng trong đợt này.
Tại Việt Nam, Apple Store trực tuyến đã cập nhật giá mới ngày 25/6, bám sát tỷ lệ tăng tại Mỹ. MacBook Neo bản 256 GB tăng từ 16,499 triệu lên 19,499 triệu đồng (+18,2%); MacBook Air 13 inch tăng từ 29,99 triệu lên 35,999 triệu đồng (+20%); iPad Air 11 inch bản WiFi 128 GB tăng từ 16,69 triệu lên 20,999 triệu đồng (+25,8%); MacBook Pro 14 inch M5 hiện có giá 54,999 triệu đồng; iMac bản base ở mức 41,499 triệu đồng; Mac Studio M3 Ultra bản cấu hình cao nhất lên tới 191,249 triệu đồng. HomePod và HomePod mini không bán chính hãng tại Việt Nam, Vision Pro cũng chưa bán chính hãng.
Tác động thị trường
Tác động với thị trường Mac không nhỏ. MacBook Neo - vốn được Apple định vị cạnh tranh với laptop Windows giá rẻ và Chromebook khi ra mắt ở mức 599 USD hồi tháng 3 - nay có giá bằng Dell XPS 13 mà Dell vừa tung ra tháng trước. Theo IDC, thị trường PC toàn cầu dự kiến giảm 11,3% trong năm nay, một phần do áp lực giá bộ nhớ. Thị trường smartphone còn tệ hơn: IDC dự báo mức giảm gần 14%, mức giảm hàng năm lớn nhất từ trước đến nay.
Mac Studio M3 Ultra là dòng bị ảnh hưởng nặng nhất theo số tuyệt đối, với mức tăng 1.300 USD, phản ánh trực tiếp chi phí RAM: bản cấu hình thấp có 96 GB bộ nhớ thống nhất. Ben Bajarin, CEO công ty tư vấn công nghệ Creative Strategies, nhận xét: "Môi trường chip nhớ đang rất khó khăn và sẽ tiếp tục khó khăn trong tương lai gần". Apple cho biết hãng chưa công bố các biện pháp cụ thể nào khác ngoài tăng giá để ứng phó.
