Năm 2026, tỉnh Thanh Hóa được giao quản lý, sử dụng gần 18.413 tỷ đồng vốn kế hoạch đầu tư công, trong đó cấp có thẩm quyền đã giao hơn 17.048 tỷ đồng vốn theo kế hoạch chi tiết đến từng danh mục, chương trình và dự án. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh đạt thấp do nhiều nguyên nhân.
Nguyên nhân chính khiến giải ngân chậm
Theo báo cáo, nguyên nhân chủ yếu khiến giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp là do giải phóng mặt bằng vẫn là nút thắt lớn. Hiện có 61 dự án gặp khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng. Nhiều chủ đầu tư được giao kế hoạch vốn lớn, chiếm tỷ trọng cao nhưng thực hiện đạt thấp.
Bên cạnh đó, tình trạng khan hiếm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường như cát, đất, đá vẫn tiếp diễn, kéo theo giá một số loại vật liệu xây dựng tăng cao. Theo Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hóa, trong các tháng đầu năm nay, giá các loại nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng mạnh so với quý IV/2025. Cụ thể, xăng E5 tăng trung bình 30%; dầu Diezel tăng trung bình 54%. Giá vật liệu xây dựng thông thường cũng tăng: đá tăng khoảng 15%; cát bê-tông, cát xây và đất san lấp tăng khoảng 23%; xi-măng tăng 4%; nhựa đường tăng từ 21,7% đến 36,2%; thép xây dựng tăng từ 2,1% đến 5%.
Giải pháp tăng nguồn cung vật liệu xây dựng
Tại phiên họp Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa thường kỳ tháng 6, nhiều ý kiến tập trung thảo luận và tìm giải pháp tăng nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường. Các đại biểu đề nghị sớm làm rõ nhóm mỏ đá, cát có vi phạm nhưng có thể tham mưu xử lý vi phạm hành chính, đưa các mỏ còn thời hạn, công suất, trữ lượng vào khai thác để đáp ứng nhu cầu thực hiện các dự án. Đồng thời, khuyến khích sử dụng cát nghiền trong xây lắp.
Phiên họp cũng yêu cầu các chủ đầu tư phối hợp với đơn vị thi công chủ động tiếp cận, khai thác nguồn cung cấp vật liệu xây dựng như đất đắp, cát, đá. Thực tế, các phương tiện từ tỉnh Ninh Bình vẫn vào một số mỏ đá ở Thanh Hóa để mua và vận chuyển đá xây dựng thông thường.
Xử lý nghiêm nhà thầu vi phạm và điều chỉnh vốn
Bên cạnh đó, các đại biểu đề nghị xử lý nghiêm các nhà thầu vi phạm tiến độ, chất lượng theo hợp đồng đã ký kết. Trường hợp cần thiết, có thể chấm dứt hợp đồng và thay thế ngay bằng các nhà thầu khác. Ngoài ra, tỉnh tiếp tục đề xuất điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án không có khả năng giải ngân hết vốn hoặc giải ngân chậm sang các dự án có tiến độ thực hiện nhanh và có nhu cầu bổ sung vốn.
