Nhiều người tin rằng nếu chỉ số đường huyết lúc đói nằm trong ngưỡng bình thường thì có thể yên tâm về nguy cơ mắc tiểu đường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chỉ dựa vào một xét nghiệm duy nhất có thể bỏ sót nhiều trường hợp tiền tiểu đường hoặc tiểu đường giai đoạn sớm.
Xét nghiệm đường huyết lúc đói chỉ phản ánh một thời điểm
Xét nghiệm đường huyết lúc đói được thực hiện sau khi nhịn ăn ít nhất 8 giờ, thường là trước bữa sáng. Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, mức dưới 100 mg/dL được xem là bình thường, từ 100–125 mg/dL là tiền tiểu đường, và từ 126 mg/dL trở lên có thể chẩn đoán tiểu đường. Tuy nhiên, kết quả này chỉ phản ánh lượng đường trong máu tại một thời điểm duy nhất, khi cơ thể đã không nạp năng lượng trong nhiều giờ.
Bất thường đường huyết thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi tiểu đường được chẩn đoán. Ở giai đoạn đầu, cơ thể vẫn có thể duy trì mức đường huyết lúc đói bình thường, trong khi đường huyết sau ăn đã bắt đầu tăng bất thường. Nếu chỉ dựa vào một xét nghiệm duy nhất, không ít trường hợp tiền tiểu đường hoặc tiểu đường còn ở giai đoạn sớm có thể bị bỏ sót, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nguy cơ bỏ sót tăng đường huyết sau ăn
Một trong những hạn chế lớn nhất của xét nghiệm đường huyết lúc đói là bỏ qua tình trạng tăng đường huyết sau ăn. Đây thường là bất thường xuất hiện sớm trong quá trình tiến triển của tiểu đường loại 2. Người bệnh có thể có kết quả xét nghiệm buổi sáng hoàn toàn bình thường, nhưng vài giờ sau bữa ăn, đường huyết lại tăng vượt ngưỡng cho phép.
Ở giai đoạn sớm, tuyến tụy vẫn sản xuất đủ insulin để giữ đường huyết ổn định khi nhịn ăn. Tuy nhiên, khi ăn uống, cơ thể phải xử lý một lượng glucose lớn hơn nhiều. Nếu khả năng tiết insulin hoặc độ nhạy insulin đã suy giảm, đường huyết sau ăn có thể tăng cao bất thường dù đường huyết lúc đói vẫn ổn định.
Các xét nghiệm bổ sung cần thiết
Để chẩn đoán chính xác, ngoài xét nghiệm đường huyết lúc đói, cần thực hiện thêm các xét nghiệm khác như HbA1c và nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT). Xét nghiệm HbA1c kiểm tra tỷ lệ hemoglobin gắn với glucose, phản ánh mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng gần đây. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) giúp đánh giá khả năng xử lý glucose của cơ thể. Theo Healthline, việc kết hợp các xét nghiệm này giúp phát hiện sớm những bất thường mà xét nghiệm đường huyết lúc đói có thể bỏ sót.
