Iran ngày 23/6 thông báo đã thiết lập một đường dây nóng liên quan đến eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố vẫn duy trì khả năng kiểm soát tuyến đường hàng hải chiến lược này. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và Washington leo thang sau vụ máy bay không người lái của Mỹ bị bắn hạ.
Đường dây nóng Hormuz: Công cụ giảm căng thẳng
Theo hãng thông tấn Fars của Iran, Bộ Ngoại giao nước này đã lập một đường dây nóng đặc biệt để xử lý các vấn đề liên quan đến eo biển Hormuz. Đường dây này nhằm tạo kênh liên lạc trực tiếp giữa các quan chức Iran và các bên liên quan, đặc biệt là các nước trong khu vực, để giải quyết các tình huống khẩn cấp và tránh xung đột ngoài ý muốn.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi xác nhận: “Chúng tôi đã thiết lập một đường dây nóng để các bên có thể trao đổi thông tin nhanh chóng về tình hình eo biển Hormuz. Đây là một biện pháp nhằm tăng cường an ninh hàng hải và giảm nguy cơ đối đầu.”
Tuyên bố kiểm soát eo biển Hormuz
Bên cạnh việc lập đường dây nóng, Iran khẳng định vẫn nắm quyền kiểm soát eo biển Hormuz – một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Thiếu tướng Hossein Salami, tuyên bố: “Iran hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz và sẽ tiếp tục bảo vệ an ninh của tuyến đường này. Bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ nhận được phản ứng thích đáng.”
Eo biển Hormuz, nơi có chiều rộng chỉ 33 km tại điểm hẹp nhất, là cửa ngõ cho khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu vận chuyển bằng đường biển. Việc Iran đe dọa đóng cửa eo biển này từng khiến giá dầu thế giới biến động mạnh.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran
Động thái của Iran diễn ra sau khi Mỹ tăng cường hiện diện quân sự ở Vùng Vịnh và áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Tehran. Ngày 20/6, Iran bắn hạ một máy bay không người lái do thám của Mỹ, khiến Washington suýt thực hiện cuộc tấn công trả đũa. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó tuyên bố đã hủy cuộc không kích vào phút cuối vì lo ngại gây thương vong lớn.
Iran cho rằng máy bay Mỹ đã xâm phạm không phận nước này, trong khi Washington khẳng định thiết bị bay hoạt động ở vùng trời quốc tế. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu quân sự trực tiếp giữa hai nước.
Chuyên gia phân tích an ninh Ali Vaez từ Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế nhận định: “Việc Iran lập đường dây nóng cho thấy Tehran muốn tránh leo thang xung đột, nhưng vẫn giữ vững lập trường cứng rắn về chủ quyền. Đây là một bước đi thận trọng trong bối cảnh căng thẳng hiện nay.”
Tác động đến thị trường năng lượng
Thông tin về eo biển Hormuz ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường dầu mỏ. Giá dầu Brent tăng 2,3% lên 65,2 USD/thùng vào phiên giao dịch ngày 23/6, phản ánh lo ngại về nguồn cung bị gián đoạn. Các nhà phân tích cho rằng bất kỳ sự cố nào tại eo biển Hormuz cũng có thể đẩy giá dầu lên cao hơn nữa.
Trong khi đó, các nước xuất khẩu dầu mỏ trong khu vực như Saudi Arabia và UAE đang tìm cách đa dạng hóa tuyến đường vận chuyển để giảm phụ thuộc vào Hormuz. Tuy nhiên, hiện chưa có giải pháp thay thế khả thi nào có thể thay thế hoàn toàn vai trò của eo biển này.
Iran khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác với các nước láng giềng để đảm bảo an ninh hàng hải, nhưng cảnh báo sẽ đáp trả mọi hành động khiêu khích. Đường dây nóng mới được thiết lập được kỳ vọng sẽ giúp giảm nguy cơ xảy ra các vụ va chạm ngoài ý muốn trên biển.
