Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 22/6 tuyên bố từ chức, chỉ chưa đầy hai năm sau chiến thắng vang dội trong cuộc tổng tuyển cử với cam kết chấm dứt hỗn loạn chính trường. Ông cho biết sẽ rời ghế lãnh đạo Công đảng và một nhà lãnh đạo mới sẽ được bổ nhiệm trước khi quốc hội họp lại vào tháng 9, mở đường cho nước Anh có thủ tướng thứ bảy trong 10 năm.
Lý do từ chức
Trong thông báo tại phố Downing, ông Starmer nói: “Câu hỏi mà đảng của tôi đang đặt ra bây giờ là liệu tôi có còn đủ điều kiện để lãnh đạo đất nước bước vào cuộc tổng tuyển cử tiếp theo hay không. Tôi đã nghe câu trả lời của đảng mình trong quốc hội và tôi chấp nhận câu trả lời đó một cách trân trọng. Mọi quyết định tôi đưa ra đều nhằm đặt đất nước mà tôi yêu quý lên hàng đầu. Đó là lý do tại sao tôi sẽ từ chức lãnh đạo Công đảng”.
Truyền thông Anh đưa tin ông Starmer đã thông báo quyết định với Vua Charles III và sẽ phối hợp với chính phủ để quá trình chuyển giao diễn ra suôn sẻ. Sau khi từ chức, ông dự định dành thời gian cho gia đình. Quy trình đề cử người kế nhiệm sẽ bắt đầu vào ngày 9/7.
Ứng cử viên sáng giá
Ứng cử viên hàng đầu hiện là ông Andy Burnham, thị trưởng Đại đô thị Manchester. Ông Burnham đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 19/6, đánh bại ứng cử viên của đảng Cải cách Vương quốc Anh do ông Nigel Farage lãnh đạo – đảng đã dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận quốc gia hơn một năm qua. Chiến thắng này mang lại hy vọng cho các nghị sĩ Công đảng rằng ông Burnham, với kỹ năng giao tiếp xuất chúng, có thể vực dậy đảng vốn đã mất sự ủng hộ khi tỷ lệ ủng hộ ông Starmer ở mức thấp nhất so với bất kỳ nhà lãnh đạo Anh nào.
Rủi ro và thách thức
Tuy nhiên, quá trình chuyển giao lãnh đạo tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chính phủ mới sẽ kế thừa tình hình tài chính bấp bênh: Anh hiện có chi phí đi vay cao nhất trong nhóm G7 do nợ công lớn, tăng trưởng kinh tế trì trệ và áp lực chi tiêu. Các nhà đầu tư có quan điểm trái chiều về khả năng ông Burnham đưa ra chính sách đủ sức trấn an thị trường trái phiếu.
Nếu tiếp quản số 10 phố Downing, ông Burnham sẽ trở thành thủ tướng thứ bảy của Anh kể từ cuộc trưng cầu dân ý Brexit cách đây tròn 10 năm. Giới chuyên gia nhận định việc thay đổi lãnh đạo liên tục phản ánh sự bất mãn sâu sắc của cử tri, khi các chính phủ chưa cải thiện được mức sống, dịch vụ công và giải quyết vấn đề nhập cư bất hợp pháp.
