Tỷ phú Liu Qiangdong, người sáng lập tập đoàn thương mại điện tử JD.com, vừa đưa ra cảnh báo rằng hệ thống robot và trí tuệ nhân tạo (AI) sớm muộn sẽ thay thế vị trí của khoảng 700.000 nhân viên giao hàng. Phát ngôn này không chỉ vạch trần tương lai khốc liệt của ngành logistics mà còn châm ngòi cho những cuộc tranh luận về số phận lao động phổ thông trong kỷ nguyên AI.
Cam kết bảo vệ việc làm từ JD.com
JD.com hiện sở hữu đội ngũ lao động lên tới 900.000 người. Trong bài phát biểu nội bộ ngày 27/5, ông Liu khẳng định tập đoàn sẽ “làm mọi cách có thể để bảo vệ công ăn việc làm cho hàng trăm nghìn nhân viên, bao gồm cả khối lao động chân tay”. Ông tuyên bố: “JD.com sẽ không sa thải bất kỳ một nhân viên tuyến đầu nào bị thay thế bởi máy móc.”
Cuộc chạy đua công nghệ và thách thức lao động
Các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang bước vào cuộc chạy đua ứng dụng AI vào vận hành, theo chiến lược của chính phủ nhằm chiếm lĩnh vị thế trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, điều này đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách Bắc Kinh: vừa thúc đẩy năng suất, vừa duy trì ổn định thị trường lao động khi nền kinh tế chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp thanh niên vẫn cao.
JD.com đang thử nghiệm nhiều công nghệ không người lái quy mô lớn, bao gồm hệ thống kho bãi tự động, giao hàng bằng drone, xe tự hành, trạm giao hàng thông minh và chuỗi cửa hàng tiện lợi không người lái, theo hồ sơ tài chính gần đây.
Tái đào tạo nhân viên thành người vận hành robot
Để hiện thực hóa lời hứa không bỏ rơi người lao động, ông Liu tiết lộ JD.com đã thiết lập hơn 80 cơ sở đào tạo chiến lược trên khắp Trung Quốc. Mục tiêu là tái đào tạo công nhân tuyến đầu, trang bị kỹ năng bảo trì, bảo dưỡng và vận hành các hệ thống tự động hóa đang thay thế họ.
Phán quyết pháp lý bảo vệ lao động
Tuyên bố của ông Liu xuất hiện sau phán quyết mang tính tiền lệ của tòa án cấp cao Trung Quốc vào cuối tháng 4: Các doanh nghiệp không được đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc cắt giảm lương nhân viên chỉ để thay thế họ bằng AI. Tấm khiên pháp lý này, kết hợp với chiến lược đào tạo của JD.com, tạo ra cục diện mới trong cuộc chiến giữa con người và máy móc.
Lời cảnh báo về 700.000 người giao hàng bị robot thay thế là sự thật công nghệ không thể đảo ngược, nhưng cách JD.com biến công nhân thành “người giám sát robot” sẽ là bài học quản trị cho nền kinh tế toàn cầu trong thế kỷ AI.
