Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với sự tham dự của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng nhiều lãnh đạo các ban, bộ, ngành và Thành ủy Hà Nội.
Kết quả đáng ghi nhận nhưng còn tồn tại
Sau khi nghe báo cáo và ý kiến trao đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, nhìn chung những kết quả đạt được rất đáng ghi nhận; các cơ quan ở Trung ương và địa phương đã có nhiều nỗ lực trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tuy nhiên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh phải thẳng thắn nhìn vào những tồn tại, hạn chế để có giải pháp khắc phục kịp thời. Đó là: Sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả; đầu tư nhiều hệ thống, nhiều nền tảng, nhiều cơ sở dữ liệu nhưng mức độ liên thông, chia sẻ và khai thác dữ liệu chưa tương xứng. Dữ liệu được tạo ra ngày càng nhiều nhưng chưa được phát huy hết giá trị để trở thành nguồn lực cho quản trị quốc gia, phát triển kinh tế số và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Quyết tâm chính trị rất lớn nhưng kết quả triển khai chưa tương xứng; chủ yếu còn vin vào khó khăn do cơ chế, chính sách. Từ đó có thể thấy, điểm yếu nhất hiện nay nằm ở trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và năng lực tổ chức thực hiện ở từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Đây là điểm cần phải tập trung đột phá mạnh mẽ hơn nữa.
Nhiệm vụ trọng tâm: Dữ liệu là tài nguyên chiến lược
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn, các văn bản còn nợ đọng và các điểm nghẽn được xác định tại cuộc họp này. Đẩy mạnh phát triển dữ liệu và các nền tảng dùng chung; xác định dữ liệu là nền tảng quan trọng, là tài nguyên chiến lược của quốc gia, phải được tạo lập, quản lý, kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả theo nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung, phải tạo ra giá trị cho cơ quan, tổ chức, người dân, doanh nghiệp; hình thành thị trường dữ liệu, góp phần thúc đẩy kinh tế số và tăng trưởng kinh tế. Mỗi cơ quan, địa phương phải coi việc xây dựng và làm sạch dữ liệu là trách nhiệm chính trị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, phải xác lập bằng được kỷ luật về dùng chung dữ liệu và hệ thống thông tin trong hệ thống chính trị. Khẩn trương tổng rà soát, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, kết nối và khai thác trên phạm vi toàn hệ thống chính trị. Các bộ, ngành hoàn thành việc tạo lập, chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kết nối, chia sẻ dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia; chấm dứt tình trạng dữ liệu phân tán, cát cứ, không tương thích. Đẩy mạnh các nhiệm vụ chuyển đổi số phục vụ vận hành hệ thống chính trị của chính quyền 3 cấp, bảo đảm đồng bộ, thông suốt, hiệu quả.
Phát triển hạ tầng số và cải cách hành chính
Tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng số từ Trung ương đến cấp xã, tạo điều kiện để chính quyền các cấp vận hành trên môi trường số thuận lợi. Tăng cường cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số. Hoàn thiện Cổng dịch vụ công quốc gia, vận hành thông suốt, hiệu quả, thủ tục nào đã có dữ liệu thì không yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lại.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát
Đối với phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, cần có tư duy chủ động vì đây là công cụ hỗ trợ quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác, hiệu suất công việc, nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế được trách nhiệm, thẩm quyền và việc đưa ra các quyết định của con người. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo cần phải được bảo đảm theo hướng có kiểm soát, có trách nhiệm, tránh lạm dụng.
Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu quốc gia
Lưu ý chuyển đổi số càng sâu rộng thì nguy cơ mất an toàn thông tin, lộ dữ liệu, tội phạm mạng càng gia tăng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị bảo đảm vững chắc an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu quốc gia. Các cơ quan phải chịu trách nhiệm về vấn đề an ninh, an toàn hệ thống chuyển đổi số của cơ quan mình; quán triệt nguyên tắc, mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu, nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ đầu, không phải làm xong rồi mới bổ sung giải pháp bảo mật. Một số bộ, ngành chức năng, khẩn trương hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm, ứng cứu sự cố và bảo vệ dữ liệu trên phạm vi toàn hệ thống chính trị.
Kỷ luật thực thi là yếu tố quyết định thành công
Khẳng định điều quyết định thành công trong giai đoạn hiện nay là kỷ luật thực thi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngay sau phiên họp, mỗi đồng chí thành viên Ban chỉ đạo, từng bộ, ngành, địa phương và người đứng đầu cơ quan, đơn vị trực tiếp rà soát toàn bộ nhiệm vụ thuộc phạm vi phụ trách, xác định rõ điểm nghẽn, nhiệm vụ còn chậm, trách nhiệm cụ thể, mốc thời gian hoàn thành và tổ chức thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả. Các cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo và đổi mới cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả chuyển đổi số của cơ quan, đơn vị mình; gương mẫu sử dụng công cụ số trong quản trị, điều hành, đưa kết quả thực hiện vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng và xử lý trách nhiệm khi chậm trễ. Ủy ban kiểm tra các cấp có kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
