Cảnh báo từ chuyên gia: Hát karaoke quá đà ngày Tết có thể gây 'đột quỵ thanh quản'
Tết đến, bên cạnh những món ăn truyền thống như bánh chưng, thịt kho và những phong bao lì xì đỏ thắm, dàn karaoke đặt giữa phòng khách dường như đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhiều gia đình Việt. Chỉ cần một người cầm mic cất giọng hát bài "Gánh mẹ…", cả nhà lập tức hòa theo, tạo nên không khí rộn ràng, ấm cúng. Từ sáng tới trưa, từ chiều sang tối, bài hát này nối tiếp bài hát kia, có nhà còn đùa vui rằng: "Chưa khản tiếng là chưa hết Tết!".
Tuy nhiên, phía sau những tràng vỗ tay cổ vũ và những phút "phiêu" hết mình ấy lại tiềm ẩn nguy cơ tổn thương dây thanh quản mà nhiều người không hề lường trước được.
Khi cuộc vui kéo dài… cổ họng phải "chịu trận"
Trao đổi với báo chí, PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, chuyên gia Tai Mũi Họng tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết dịp lễ Tết là thời điểm gia tăng đáng kể các ca khàn tiếng, mất tiếng sau những buổi hát karaoke kéo dài. Bà chia sẻ: "Nhiều người quan niệm Tết là phải hát. Cả năm mới có dịp sum họp đông đủ, nên cứ bật mic là thay nhau 'gánh'. Nhưng khi bạn đang thăng hoa theo cảm xúc, cổ họng thực ra đang phải làm việc quá sức".
Không ít gia đình xem karaoke như "món đặc sản" không thể thiếu trong ngày xuân. Buổi sáng vừa ăn xong đã bắt đầu hát. Trưa nghỉ một chút rồi lại mở nhạc. Chiều khách đến chơi, tối thêm vài ly rượu, tiếng hát càng trở nên to hơn, cao trào hơn.
Anh V.V.M (quê ở miền Bắc) là một trong những trường hợp điển hình như vậy. Sau Tết 2025, anh tìm đến bệnh viện với giọng nói thều thào, nói không ra hơi, mở miệng chỉ nghe thấy tiếng gió. Cả năm làm việc xa nhà, Tết về quê là dịp anh em bạn bè tụ tập, và dàn karaoke hoạt động hết công suất. Những bài hát cao trào như "Gánh mẹ", "Sầu tím thiệp hồng" liên tục được chọn. Men rượu khiến mọi người đều cảm thấy sung sức hơn thường ngày. Anh M. vốn không phải ca sĩ chuyên nghiệp nhưng lại hát với tất cả cảm xúc, nhiều đoạn rướn giọng, gào lớn.
Sau mấy ngày Tết, anh bắt đầu bị khàn tiếng. Nghĩ rằng vài hôm sẽ tự khỏi, anh vẫn tiếp tục nói chuyện, giao lưu. Một tháng trôi qua, giọng nói vẫn không trở lại bình thường. Khi đến khám, dây thanh của anh đã bị tổn thương nặng, phù nề, và phải điều trị kéo dài. PGS Đào cho biết: "Giờ bệnh nhân muốn hát lại cũng… bất lực".
Thực tế, không chỉ người lớn tuổi mà nhiều bạn trẻ cũng rơi vào tình huống dở khóc dở cười: Mùng 3 Tết còn "phiêu" cực sung, nhưng đến mùng 6 đi làm lại thì… mất giọng, họp online chỉ có thể gõ chat.
"Đột quỵ thanh quản" – cái giá của việc hát hò quá mức
Theo PGS.TS Phạm Thị Bích Đào, hát karaoke liên tục nhiều giờ, nhiều ngày chính là "thủ phạm" âm thầm tàn phá họng và dây thanh quản. Khi hát, dây thanh rung liên tục để tạo ra âm thanh. Nếu hoạt động quá sức, đặc biệt ở những nốt cao, dây thanh sẽ bị phù nề và dày lên.
Ban đầu, người hát chỉ thấy khàn nhẹ, nhanh mệt khi nói, đau rát họng, hoặc cảm giác vướng ở cổ. Nhưng nếu vẫn cố "chiến" tiếp, tình trạng có thể trở nên nặng hơn: hình thành hạt xơ, polyp dây thanh, thậm chí rách cơ dây thanh.
Một số trường hợp nặng được ví như "đột quỵ thanh quản" – tức là tổn thương cấp tính khiến giọng nói gần như biến mất đột ngột, cần can thiệp y tế sớm. Nguy cơ này càng tăng cao nếu vừa hát vừa sử dụng rượu bia. Men rượu làm người hát cảm thấy hưng phấn, ít cảm nhận được sự mệt mỏi của cổ họng. Trong phòng kín với âm thanh lớn, mọi người thường có xu hướng gào to để "lấn át" tiếng nhạc, vô tình khiến dây thanh chịu áp lực cực lớn.
Đã có những trường hợp sau vài ngày Tết phải nhập viện vì mất tiếng hoàn toàn, công việc bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí phải tạm dừng giao tiếp trong thời gian điều trị.
Lời khuyên để bảo vệ giọng nói trong dịp Tết
Tết là dịp sum họp, và niềm vui không thể thiếu tiếng cười cùng âm nhạc. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của chuyên gia, mỗi người chỉ nên hát tối đa 1–2 tiếng mỗi ngày, đồng thời có thời gian nghỉ giữa các bài để dây thanh có cơ hội "hồi sức".
Bên cạnh đó, cần lưu ý một số biện pháp phòng ngừa:
- Uống đủ nước để giữ ẩm cho cổ họng.
- Hạn chế sử dụng rượu bia khi hát.
- Tránh cố rướn giọng hoặc gào ở những đoạn vượt quá khả năng của bản thân.
- Nếu cảm thấy khàn tiếng, đau họng, nên dừng ngay thay vì cố gắng thể hiện tiếp.
Đặc biệt, nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài trên 2 tuần, không nên chủ quan tự chờ khỏi mà cần đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
PGS Đào nhắn nhủ: "Tết là để vui, để sum vầy. Hát karaoke cho vui thì được, nhưng 'gánh mẹ' xuyên trưa, xuyên Tết, rất có thể đến lúc hết Tết… cũng hết luôn giọng". Giữ gìn cổ họng cũng là một cách giữ trọn niềm vui đầu năm – để sau những ngày xuân rộn ràng, bạn vẫn còn nguyên giọng nói cho công việc và cuộc sống phía trước.
