Cảnh báo viêm bao gân hẹp sau Tết: Ngón tay kẹt cứng do chơi bài, dùng điện thoại quá mức
Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài, không ít người phải đối mặt với tình trạng đau nhức, kẹt cứng và bật ngón tay một cách bất thường. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc lạm dụng các hoạt động như sử dụng điện thoại thông minh, chơi bài liên tục hoặc làm việc nhà quá sức. Những thói quen này có thể dẫn đến viêm bao gân hẹp, một bệnh lý gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động của bàn tay.
Hai trường hợp điển hình: Từ đánh bài đến lướt điện thoại
Một người đàn ông 34 tuổi tại thành phố Ninh Ba đã phải nhập viện sau ba ngày liên tục tham gia các ván bài mạt chược. Anh nhận thấy ngón áp út trên bàn tay phải của mình mất dần sự linh hoạt, thường xuyên bị cứng lại. Mỗi khi cầm bút viết, ngón tay này đột ngột khựng lại, buộc anh phải nhờ đến sự hỗ trợ của bàn tay trái để có thể duỗi thẳng ra.
Trong khi đó, bà Lý, 60 tuổi, cũng gặp phải vấn đề tương tự sau những ngày nghỉ Tết. Bà dành phần lớn thời gian để xem các video ngắn trên mạng xã hội, bấm điện thoại hàng giờ liền và tương tác với bạn bè. Chưa kết thúc kỳ nghỉ, ngón cái tay phải của bà đã bắt đầu có dấu hiệu bất thường. Một buổi sáng, khi cố gắng cầm tách trà, ngón tay của bà bị kẹt ở tư thế gập, không thể duỗi ra. Bà buộc phải dùng tay trái bẻ mạnh, nghe thấy tiếng "cạch" rõ rệt thì ngón tay mới trở về vị trí ban đầu, kèm theo cảm giác đau buốt khó chịu.
Chuyên gia lý giải nguyên nhân gây viêm bao gân hẹp
Theo bác sĩ Châu Hiểu Linh, công tác tại Trung tâm Y học Thể thao và Chấn thương chỉnh hình thuộc Bệnh viện số 6 thành phố Ninh Ba, cả hai trường hợp trên đều được chẩn đoán mắc viêm bao gân hẹp. Ở trạng thái bình thường, gân ngón tay di chuyển một cách nhịp nhàng bên trong một cấu trúc dạng ống được gọi là bao gân. Tuy nhiên, khi bàn tay phải hoạt động quá mức trong thời gian ngắn – chẳng hạn như bấm điện thoại liên tục, cầm quân bài mạt chược nhiều giờ hoặc giữ điện thoại trong thời gian dài – gân và bao gân sẽ ma sát lặp đi lặp lại.
Sự ma sát này gây ra tình trạng viêm vô khuẩn, khiến gân dày lên hoặc bao gân bị thu hẹp. Hậu quả là gân khó có thể trượt qua bao gân một cách trơn tru, dẫn đến hiện tượng kẹt và phát ra tiếng bật đặc trưng mỗi khi co duỗi ngón tay. Dịp Tết thường được xem là giai đoạn bệnh dễ bùng phát do sự thay đổi đột ngột trong thói quen sinh hoạt, cùng với việc tăng cường các hoạt động sử dụng tay như dọn dẹp nhà cửa, nấu nướng, bế trẻ nhỏ hoặc mang vác đồ nặng.
Triệu chứng và các giai đoạn tiến triển của bệnh
Viêm bao gân hẹp thường tiến triển một cách từ từ. Trong giai đoạn đầu, người bệnh chỉ cảm thấy đau âm ỉ ở vùng gốc ngón tay. Khi bệnh trở nên rõ rệt hơn, có thể xuất hiện ba dấu hiệu điển hình sau:
- Cảm giác đau khi ấn vào mặt lòng bàn tay, gần khu vực gốc ngón tay.
- Hiện tượng bật hoặc kẹt ngón tay khi thực hiện động tác co duỗi.
- Tình trạng cứng ngón tay, đặc biệt là vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
Ở một số trường hợp nặng, người bệnh còn có thể sờ thấy một khối nhỏ, đau như hạt đậu ngay tại vị trí gốc ngón tay bị ảnh hưởng.
Hướng dẫn xử trí và điều trị kịp thời
Khi ngón tay bắt đầu có dấu hiệu "đình công", bác sĩ Hiểu Linh khuyến nghị người bệnh nên xử trí theo từng bước cụ thể. Trước tiên, cần cho bàn tay được nghỉ ngơi hoàn toàn, giảm thiểu hoặc tạm dừng ngay các hoạt động gây đau đớn. Đồng thời, hạn chế sử dụng điện thoại và tránh tham gia các trò chơi bài kéo dài. Người bệnh có thể sử dụng nẹp để cố định ngón tay ở tư thế duỗi trong khoảng ba tuần. Việc ngâm tay trong nước ấm từ 15 đến 20 phút trước khi đi ngủ cũng giúp cải thiện tuần hoàn máu tại chỗ.
Nếu sau giai đoạn nghỉ ngơi mà các triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm, hoặc tình trạng bệnh đã trở nên rõ rệt, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám chuyên sâu. Tùy theo mức độ nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc chống viêm, tiêm thuốc tại chỗ hoặc áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu như sóng xung kích, siêu âm. Trong trường hợp điều trị bảo tồn từ ba đến sáu tháng không mang lại hiệu quả, hoặc ngón tay thường xuyên bị kẹt gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, phẫu thuật có thể được cân nhắc như một giải pháp cuối cùng.
Kết quả điều trị và biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Sau khi tuân thủ phác đồ điều trị vật lý trị liệu và điều chỉnh thói quen sử dụng điện thoại, bà Lý đã dần phục hồi khả năng vận động của ngón tay. Người đàn ông 34 tuổi cũng tạm ngừng các ván mạt chược, kết hợp nghỉ ngơi và chườm ấm đều đặn, nhờ vậy tình trạng kẹt ngón đã thuyên giảm đáng kể.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng phòng ngừa luôn quan trọng hơn điều trị. Khi sử dụng điện thoại khoảng 30 phút hoặc chơi bài trong vòng một giờ, nên dừng lại để vận động nhẹ nhàng các ngón tay. Thực hiện các động tác đơn giản như nắm, mở bàn tay và kéo giãn nhẹ nhàng có thể giúp giảm thiểu áp lực lên gân. Ngoài ra, thay đổi tư thế cầm nắm, lựa chọn dụng cụ có tay cầm mềm mại và tránh dùng lực quá mạnh cũng là những biện pháp hữu ích để bảo vệ sức khỏe đôi tay.
