Ung thư đại trực tràng đang gia tăng ở người trẻ
Ung thư đại trực tràng hiện là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở nhóm dưới 50 tuổi, với số ca mắc ngày càng tăng. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, hiện nay khoảng 1/5 trường hợp ung thư đại trực tràng xảy ra ở những người dưới 54 tuổi, trong khi ba thập kỷ trước tỷ lệ này chỉ là 11% (khoảng 1/10 ca bệnh). Dù khuyến cáo tầm soát từ 45 tuổi, nhiều người trẻ thường bỏ qua các triệu chứng ban đầu.
Tiến sĩ Marylise Boutros thuộc Học viện Bác sĩ Phẫu thuật Mỹ (ACS) cho biết: “Nhiều người trẻ khi đi khám vì các triệu chứng bất thường ở đường ruột thường được chẩn đoán là bị trĩ hoặc táo bón, nên chỉ được điều trị bằng thuốc và theo dõi. Điều này làm tăng nguy cơ bỏ sót ung thư đại trực tràng.” Bà nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức về các dấu hiệu của bệnh có thể cứu sống nhiều người.
Những triệu chứng cần lưu ý
Các dấu hiệu ban đầu của ung thư đại trực tràng thường nhẹ, mơ hồ và dễ nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Dưới đây là 4 dấu hiệu cảnh báo sớm mà người trẻ không nên bỏ qua.
Rối loạn đại tiện kéo dài
Táo bón, tiêu chảy, phân nhỏ bất thường hoặc thay đổi kéo dài trong thói quen đại tiện có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiềm ẩn. Một số người có cảm giác đi đại tiện nhưng vẫn chưa tống hết phân, kèm theo áp lực hoặc khó chịu ở trực tràng. Những triệu chứng này có thể xuất hiện khi khối u gây viêm hoặc làm hẹp, tắc một phần lòng ruột.
Tiến sĩ Paula Denoya, Chủ tịch bang thuộc Ủy ban Ung thư (CoC) khu vực Eastern Long Island - New York, đồng thời là bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại Bệnh viện Đại học Stony Brook, lưu ý: “Ở người trẻ, những triệu chứng này đôi khi chỉ là biểu hiện của các bệnh lý lành tính. Tuy nhiên, bất kỳ thay đổi nào về thói quen đại tiện mới xuất hiện hoặc khác với bình thường của bạn đều cần được bác sĩ đánh giá.”
Thường xuyên đi ngoài ra máu
Có máu trong phân là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng, đặc biệt khi tình trạng này xảy ra nhiều lần. Một nghiên cứu trình bày tại Đại hội Lâm sàng ACS 2025 xem xét bệnh nhân dưới 50 tuổi được chỉ định nội soi đại tràng do triệu chứng nghi ngờ cho thấy chảy máu trực tràng là yếu tố dự báo mạnh nhất, làm tăng 8,5 lần khả năng được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng.
Tiến sĩ James T. McCormick, giáo sư phẫu thuật tại Trường Y Drexel và Chủ tịch Chương trình Ung thư Đại trực tràng của Allegheny Health Network ở Pittsburgh, giải thích: “Người bệnh có thể nhận thấy máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh hoặc trong bồn cầu. Máu cũng có thể hòa lẫn với phân, khiến phân có màu đỏ hoặc sẫm hơn bình thường. Dù lượng máu nhiều hay ít, nếu tái diễn thì cần được bác sĩ đánh giá và có thể chỉ định nội soi đại tràng.”
Thay đổi màu sắc hoặc hình dạng của phân
Những thay đổi về màu sắc hoặc hình dạng phân cũng cung cấp manh mối về sức khỏe. Phân có màu đỏ tươi, đen như hắc ín hoặc có lẫn chất nhầy có thể liên quan đến chảy máu ở đường tiêu hóa, đại tràng hoặc trực tràng. Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng nếu kéo dài hoặc tái diễn thì cần thăm khám để tìm nguyên nhân.
Những thay đổi bất thường của sức khỏe toàn thân
Ung thư đại trực tràng cũng như một số bệnh lý đường tiêu hóa khác đôi khi gây ra các triệu chứng toàn thân như sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, suy nhược, chán ăn, buồn nôn hoặc nôn. Đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn và cần được trao đổi với bác sĩ.
Tiền sử gia đình và tầm soát ung thư đại trực tràng
Chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Tuy nhiên, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh hoặc mắc bệnh viêm ruột mạn tính (viêm đường ruột, viêm loét đại tràng) cần tầm soát sớm hơn.
Hiện có nhiều phương pháp tầm soát, trong đó nội soi đại tràng được xem là hiệu quả nhất vì vừa phát hiện ung thư, vừa có thể cắt bỏ polyp có nguy cơ tiến triển thành ung thư ngay trong một lần nội soi.
Tiến sĩ Marylise Boutros nhấn mạnh: “Ung thư đại trực tràng có khả năng điều trị khỏi rất cao nếu được phát hiện sớm. Bên cạnh đó, những tiến bộ trong phẫu thuật giúp việc điều trị ngày càng ít xâm lấn hơn.”
