Iran khẳng định bảo vệ chủ quyền quốc gia là ưu tiên hàng đầu, thay vì tham gia đàm phán với Mỹ. Tuyên bố được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, đưa ra trong cuộc phỏng vấn với Đài truyền hình ORF của Áo.
Ưu tiên bảo vệ chủ quyền
Ông Baqaei nhấn mạnh: “Chúng tôi vẫn đang trao đổi thông điệp, nhưng ưu tiên hiện nay là bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và người dân Iran”. Theo ông, Washington nhiều lần phá hoại tiến trình ngoại giao, xóa bỏ những điều kiện cần thiết cho đàm phán và vi phạm các thỏa thuận trước đó với Tehran.
Iran cho rằng các hành động của Mỹ đã làm suy yếu lòng tin, khiến việc nối lại đối thoại trở nên khó khăn. Quan điểm này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước gia tăng sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran và các cuộc tấn công đáp trả của Tehran vào các cơ sở quân sự Mỹ tại Bahrain, Jordan và Kuwait.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz
Đề cập đến eo biển Hormuz, ông Baqaei cho biết Iran đã hoàn thành trách nhiệm bảo đảm an ninh cho hoạt động hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, Tehran sẽ không cho phép tuyến đường thủy chiến lược này trở thành nền tảng để đe dọa an ninh quốc gia. Ông cáo buộc Mỹ và Israel là nguyên nhân làm gia tăng căng thẳng khu vực, khi các hành động quân sự của hai nước làm mất ổn định tình hình an ninh.
Washington kêu gọi bảo đảm quyền tự do đi lại không bị hạn chế qua eo biển Hormuz, trong khi Tehran khẳng định các tàu phải đi qua luồng hàng hải gần bờ biển Iran theo cơ chế điều phối do Tehran quản lý. Các vụ tấn công nhằm vào ba tàu chở dầu trên eo biển này gần đây đã làm gia tăng căng thẳng.
Thỏa thuận hạt nhân và trách nhiệm châu Âu
Liên quan đến thỏa thuận hạt nhân năm 2015, ông Baqaei cho rằng các nước châu Âu đã không thực hiện các cam kết sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận. Ông nói thêm rằng các nước này “mắc nợ Iran rất nhiều” vì đã từ bỏ những nghĩa vụ của mình. Iran từng tuân thủ thỏa thuận, nhưng việc Mỹ rút lui và tái áp đặt trừng phạt đã khiến Tehran phải giảm dần các cam kết hạt nhân.
Ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố bản ghi nhớ thỏa thuận với Iran đã “chấm dứt”, đồng thời cáo buộc Tehran vi phạm thỏa thuận. Tuyên bố này được đưa ra sau các vụ tấn công nhằm vào ba tàu chở dầu trên eo biển Hormuz và những bất đồng mới về quy định hàng hải tại tuyến đường thủy chiến lược này.
Động thái quân sự và dấu hiệu hạ nhiệt
Theo Axios, dẫn lời các nguồn thạo tin hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã chỉ thị quân đội Mỹ không tiến hành thêm các cuộc không kích mới nhằm vào Iran, chấm dứt gần hai tuần liên tiếp Mỹ mở các cuộc tấn công hằng ngày. Động thái này được coi là tín hiệu hạ nhiệt, dù căng thẳng vẫn ở mức cao.
Iran khẳng định sẽ tiếp tục bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia, đồng thời theo dõi sát sao các hành động của Mỹ trong khu vực. Bất kỳ cuộc đàm phán nào cũng chỉ khả thi khi Washington thể hiện thiện chí thực sự và tôn trọng các thỏa thuận đã ký.
