Oman đã đề xuất thành lập một liên minh khu vực chịu trách nhiệm giám sát an ninh hàng hải, phối hợp hoạt động tìm kiếm cứu nạn và thúc đẩy các hình thức hợp tác khu vực khác tại eo biển Hormuz. Điểm cốt lõi của đề xuất là việc tham gia và đóng góp tài chính sẽ hoàn toàn trên cơ sở tự nguyện. Tuy nhiên, đến nay, Iran vẫn phản đối phương án trên và thay vào đó yêu cầu cơ chế đóng phí bắt buộc, với lập luận rằng các tàu không thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ không được phép đi qua eo biển Hormuz.
Đàm phán song phương tại Tehran
Ngày 26/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận hai bên đã tiến hành nhiều vòng đàm phán giữa các Thứ trưởng Ngoại giao tại Tehran. Ông Baghaei cho biết, các cuộc thảo luận tập trung vào việc trao đổi quan điểm về các nguyên tắc chung và cơ chế thực thi nhằm bảo đảm hoạt động hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời tôn trọng chủ quyền của hai quốc gia ven biển.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran đánh giá các cuộc đàm phán đã đạt kết quả tích cực và có những bước tiến nhất định. Ông cho biết, phái đoàn Oman đã rời Tehran vào tối 25/7, song các cuộc tham vấn ở cả cấp kỹ thuật và chính trị giữa hai bên vẫn đang tiếp tục. Những cuộc thảo luận này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực Vịnh Ba Tư, nơi eo biển Hormuz đóng vai trò là tuyến đường huyết mạch cho thương mại năng lượng toàn cầu.
Eo biển Hormuz: Tuyến vận tải năng lượng chiến lược
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, kết nối các nước sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh và thị trường quốc tế với khoảng 20% lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu. Mỗi ngày, hàng triệu thùng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua eo biển này, khiến nó trở thành một trong những điểm nghẽn chiến lược nhất đối với an ninh năng lượng toàn cầu.
Xung đột tiếp diễn khiến lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tiếp tục giảm. Theo dữ liệu của Công ty phân tích thị trường Kpler, chỉ có 3 tàu hàng đi qua eo biển Hormuz trong ngày 22/7 và không có tàu chở dầu thô siêu trọng (VLCC) hoặc tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nào lưu thông qua tuyến đường này. Sự sụt giảm này phản ánh tác động nghiêm trọng của bất ổn an ninh đối với hoạt động vận tải biển.
Tác động đến vận tải biển và thị trường năng lượng
Các doanh nghiệp vận tải biển vẫn duy trì thái độ thận trọng trước những rủi ro an ninh tại khu vực. Việc thiếu vắng các tàu VLCC và tàu chở LNG cho thấy các hãng tàu lớn đang né tránh tuyến đường này, thay vào đó có thể chọn các hành trình thay thế dài hơn và tốn kém hơn. Điều này không chỉ làm tăng chi phí vận chuyển mà còn gây áp lực lên giá dầu và khí đốt toàn cầu.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình hình căng thẳng kéo dài, thị trường năng lượng thế giới sẽ đối mặt với những biến động khó lường. Iran và Oman đều là những quốc gia có vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định tại eo biển Hormuz, do đó kết quả đàm phán giữa hai nước sẽ có tác động sâu rộng đến an ninh hàng hải và thương mại quốc tế.
