Thái Lan cảnh báo khẩn về bệnh Whitmore: Bộ Y tế Việt Nam ra hướng dẫn phòng ngừa
Giới chức Thái Lan vừa đưa ra cảnh báo khẩn cấp khi số ca mắc melioidosis, còn gọi là bệnh Whitmore hay sốt đất, liên tục tăng cao. Từ tháng 1 đến giữa tháng 4 năm 2026, nước này đã ghi nhận 732 ca mắc, trong đó 23 trường hợp không qua khỏi. Diễn biến này khiến hệ thống giám sát dịch tễ được siết chặt và các lực lượng y tế duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó.
Bệnh Whitmore: Nguy cơ từ môi trường đất và nước
Bệnh Whitmore là một bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm. Theo Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế Việt Nam, người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn hoặc nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; hít phải bụi hoặc giọt nước nhiễm khuẩn; hoặc sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.
Bệnh có biểu hiện lâm sàng phong phú, dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, khiến việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, Whitmore có thể diễn tiến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, hình thành áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, thậm chí sốc nhiễm trùng và tử vong.
Nhóm nguy cơ cao và tình hình tại Việt Nam
Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, thận, phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch hoặc thường xuyên tiếp xúc với môi trường đất, bùn, nước bẩn được xác định là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh Whitmore. Bệnh này ít gặp và chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến giữa người với người.
Tại Việt Nam, mỗi năm vẫn xuất hiện các ca bệnh rải rác, với nguy cơ gia tăng sau các đợt mưa lớn, ngập lụt và bão lũ – thời điểm vi khuẩn trong môi trường có điều kiện phát tán mạnh hơn. Phó phát ngôn viên chính phủ Thái Lan, bà Lalida Periswiwatana, cho biết Bộ Y tế nước này đang theo dõi sát tình hình và khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác.
Khuyến cáo phòng bệnh từ Bộ Y tế Việt Nam
Để chủ động phòng tránh bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đưa ra các khuyến cáo cụ thể:
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, đặc biệt tại khu vực ô nhiễm hoặc sau mưa lũ.
- Sử dụng phương tiện bảo hộ như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường.
- Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở; tránh tiếp xúc với nước bẩn, nếu bắt buộc cần băng kín và vệ sinh ngay sau đó.
- Không đi chân trần ở khu vực bùn lầy, ngập nước; hạn chế tắm, bơi tại nguồn nước nghi ô nhiễm, nhất là khi có vết thương.
- Giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn uống.
- Sử dụng nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm, không dùng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi nhiễm bẩn.
Người có bệnh nền cần đặc biệt lưu ý các biện pháp phòng bệnh và bảo vệ vết thương trên da. Khi có các biểu hiện như sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe hoặc nhiễm trùng kéo dài sau khi tiếp xúc môi trường nguy cơ, cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Bộ Y tế nhấn mạnh người dân không nên hoang mang, nhưng cần chủ động phòng bệnh, nhất là trong mùa mưa bão, nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
