Nhiều năm gắn bó với nghề biển, ngư dân Đồng Văn Thi, thuyền trưởng tàu cá BTh 85227 TS, chia sẻ mỗi chuyến ra khơi đều tiềm ẩn nhiều rủi ro nên bản thân luôn đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Tàu của ông thường khai thác cách bờ khoảng 17-18 hải lý, khu vực có sản lượng mực ở mức trung bình khá. Sau thời gian nghỉ biển, ông vừa trở lại nghề và xác định chỉ khai thác những gì pháp luật cho phép.
"Tôi là một ngư dân, đồng thời cũng là thuyền trưởng. Sau một thời gian tạm ngừng ra khơi, nay trở lại nghề, tôi xác định chỉ khai thác đúng quy định của pháp luật. Điều quan trọng nhất vẫn là bảo đảm an toàn hàng hải để anh em lên đường khỏe mạnh và trở về bình an", ông Thi chia sẻ.
Chấp hành quy định an toàn hàng hải
Ngư dân Lê Hùng, chủ tàu cá BTh 85282 TS, cho rằng việc chấp hành nghiêm các quy định về an toàn hàng hải không chỉ bảo vệ tính mạng thuyền viên mà còn góp phần giúp hoạt động khai thác hiệu quả, hạn chế rủi ro trên biển. Ông Lê Trọng Yên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng, cho biết Lâm Đồng là một trong ba ngư trường trọng điểm của cả nước. Tỉnh đã triển khai các chương trình, đề án, chính sách phát triển thủy sản bền vững, gắn với chống khai thác IUU. Cơ cấu lại khai thác hải sản xa bờ gắn với dịch vụ hậu cần nghề cá và sắp xếp lại nghề cá ven bờ phù hợp với trữ lượng nguồn lợi.
Ông Lương Trường Phi, Phó Giám đốc Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực III, nhấn mạnh biển là không gian sinh tồn, nguồn sinh kế của hàng triệu ngư dân Việt Nam và là tuyến giao thông quan trọng. Tuy nhiên, hoạt động trên biển luôn tiềm ẩn nguy cơ như bão, áp thấp nhiệt đới, sóng lớn, sự cố kỹ thuật, cháy nổ, va chạm tàu thuyền, tai nạn lao động và cấp cứu y tế.
Nguyên nhân tai nạn và giải pháp phòng tránh
Theo ông Phi, phần lớn các vụ tai nạn trên biển đều xuất phát từ nguyên nhân có thể phòng tránh: chủ quan trong khai thác, thiếu trang thiết bị an toàn, không theo dõi dự báo thời tiết, không duy trì thông tin liên lạc hoặc chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng xử lý sự cố. "Mỗi năm, Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải Việt Nam nói chung và Trung tâm khu vực III nói riêng tiếp nhận, xử lý hàng trăm vụ việc liên quan đến tàu cá và ngư dân gặp nạn trên biển. Đằng sau mỗi cuộc gọi cứu nạn là sự lo lắng của gia đình, là sự nỗ lực không quản ngày đêm của lực lượng cứu nạn và trên hết là mong muốn đưa người dân trở về an toàn", ông Phi nói. Mục tiêu lớn nhất không chỉ là tổ chức cứu nạn hiệu quả mà quan trọng hơn là giảm thiểu các vụ tai nạn ngay từ khi tàu còn neo đậu tại bến và trong suốt quá trình hoạt động trên biển.
Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực III cho biết các vụ va chạm giữa tàu hàng và tàu cá vẫn xảy ra thường xuyên, nhất là vào ban đêm hoặc điều kiện tầm nhìn hạn chế. Do đó, mỗi tàu cá phải được trang bị đầy đủ thiết bị an toàn phù hợp với chiều dài tàu và vùng hoạt động: áo phao cho toàn bộ thuyền viên, ít nhất một phao tròn, thiết bị phòng cháy chữa cháy đơn giản và đèn hành trình.
Trang bị thiết bị cứu sinh và kỹ năng báo nạn
Bên cạnh trang bị phương tiện cứu sinh, ngư dân cần thành thạo kỹ năng báo nạn khẩn cấp. Thiết bị quan trọng nhất là phao vô tuyến EPIRB, có khả năng tự động hoặc kích hoạt bằng tay để phát tín hiệu vệ tinh, truyền chính xác vị trí tàu gặp nạn về trung tâm cứu nạn. Thiết bị phát đáp radar SART phát tín hiệu giúp tàu cứu hộ phát hiện vị trí người gặp nạn trong phạm vi gần 10 hải lý, cần đặt ở vị trí cao nhất trên phao bè hoặc cột buồm để tăng khả năng phát hiện.
Tuyên truyền chống khai thác IUU
Trung tá Võ Duy Thạnh, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thanh Hải (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng), cho biết cùng với bảo đảm an toàn hàng hải, đơn vị thường xuyên phối hợp với các ngành chức năng đẩy mạnh tuyên truyền cho ngư dân về quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Thông qua các buổi tuyên truyền trước mỗi chuyến biển, lực lượng biên phòng hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm pháp luật, duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, không vi phạm vùng biển nước ngoài, đồng thời nâng cao ý thức bảo đảm an toàn trong suốt quá trình khai thác.
Theo Trung tá Võ Duy Thạnh, mỗi ngư dân khi ra khơi cần xác định việc tuân thủ quy định pháp luật, trang bị đầy đủ phương tiện cứu sinh và thực hiện nghiêm các quy định về an toàn hàng hải không chỉ là trách nhiệm đối với bản thân mà còn góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới phát triển nghề cá bền vững.
