Thực phẩm ủ muối ngày Tết: Tim, thận 'kêu cứu' vì những món ăn quen thuộc
Trong dịp Tết, các sản phẩm ủ muối như gà ủ muối, bò ủ muối, thịt lợn ướp muối… ngày càng trở nên phổ biến trên mâm cỗ của nhiều gia đình Việt. Nhiều người lựa chọn những món này vì sự tiện lợi, hương vị lạ miệng và khả năng bảo quản được lâu. Tuy nhiên, việc sử dụng liên tục trong nhiều ngày có thể khiến lượng muối nạp vào cơ thể vượt quá mức an toàn, gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe.
Đậm vị nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro
Trao đổi với báo chí, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, chuyên gia từ Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết trong những năm gần đây, ngành y tế đã liên tục cảnh báo về tác hại của chế độ ăn thừa muối. Ăn mặn kéo dài không chỉ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp và bệnh thận mà còn có liên quan đến loãng xương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng chỉ ra rằng tiêu thụ quá nhiều muối có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày, một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại.
Theo PGS Hưng, ngay cả trong ẩm thực truyền thống, nhiều món ăn vốn đã chứa sẵn muối, chẳng hạn như giò, chả hay các món chế biến sẵn khác. Nếu tiếp tục bổ sung thêm các món ủ muối vào cùng một bữa ăn, tổng lượng natri nạp vào cơ thể sẽ tăng lên đáng kể, vượt xa ngưỡng khuyến nghị hàng ngày.
Ông phân tích: "Hiện nay, ngoài các món truyền thống, thị trường còn xuất hiện nhiều sản phẩm ủ muối được biến tấu để phù hợp với khẩu vị và đáp ứng nhu cầu kinh doanh. Những thay đổi trong cách chế biến có thể khiến món ăn trở nên hấp dẫn hơn, nhưng bản chất vẫn là thực phẩm có hàm lượng muối cao. Vì vậy, người tiêu dùng cần ý thức rằng càng đậm vị, càng nhiều muối thì càng phải sử dụng với lượng hạn chế."
Ăn đồ ủ muối sao cho không ảnh hưởng sức khỏe?
PGS Hưng khuyến cáo nếu gia đình có sử dụng thực phẩm ủ muối trong dịp Tết, nên áp dụng nguyên tắc "ăn ít và chia đều". Cụ thể, có thể thái mỏng, cắt nhỏ và chia khẩu phần hợp lý, đảm bảo mỗi người chỉ ăn một lượng vừa phải thay vì để một người tiêu thụ quá nhiều.
Ông nhấn mạnh: "Trong một mâm cỗ, nên chọn tối đa một món ủ muối, tránh tình trạng cùng lúc xuất hiện 3-4 món cùng loại. Dù mỗi món chỉ ăn một ít, tổng lượng muối vẫn có thể vượt ngưỡng khuyến nghị, đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh nhiều gia đình Việt có 'tứ đại đồng đường', cùng chung mâm cơm ngày Tết."
Điều này càng quan trọng hơn khi người cao tuổi thường mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận – những tình trạng cần kiểm soát chặt chẽ lượng muối. Nếu ăn uống thiếu kiểm soát trong những ngày đầu năm, nguy cơ biến chứng có thể gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng Tết ngày nay không còn là thời điểm "chờ đợi để được ăn ngon" như trước kia. Quan trọng hơn, đây là cơ hội sum họp, hàn huyên sau một năm làm việc vất vả. Vì vậy, việc ăn uống nên mang tính thưởng thức, điều độ thay vì "đánh chén" một cách thiếu kiểm soát.
Lựa chọn thông minh cho sức khỏe
Về các sản phẩm ủ muối chế biến sẵn đang bán trên thị trường, PGS Hưng cho rằng người tiêu dùng cần đọc kỹ nhãn mác để biết thành phần, đặc biệt là hàm lượng muối và các chất bảo quản. Tuy nhiên, trên thực tế, người mua chỉ có thể dựa vào thông tin được công bố trên bao bì, khó có thể kiểm chứng đầy đủ quy trình chế biến hay các yếu tố phát sinh trong quá trình sản xuất.
Do đó, khuyến nghị chung vẫn là ưu tiên thực phẩm tươi, tự nhiên; hạn chế các sản phẩm chế biến sẵn hoặc đã qua nhiều công đoạn bảo quản. Nếu sử dụng, người dân nên ăn với số lượng ít và không dùng thường xuyên để giảm thiểu rủi ro.
PGS Hưng kết luận: "Chúng ta không thể suy đoán ngoài những gì nhà sản xuất công bố. Vì vậy, cách an toàn nhất vẫn là giảm tần suất và giảm khẩu phần thực phẩm nhiều muối, đặc biệt trong dịp Tết khi nhu cầu tiêu thụ các món ăn này tăng cao."
