Sốt xuất huyết gia tăng ở người lớn TP.HCM: Nhiều ca nguy kịch và biến chứng nặng
Tình hình sốt xuất huyết tại Thành phố Hồ Chí Minh đang diễn biến phức tạp với sự gia tăng đáng kể số ca mắc ở người lớn, nhiều trường hợp nguy kịch do nhập viện trễ và kèm theo các bệnh nền. Theo thống kê từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), tính từ đầu năm 2026 đến tuần thứ 13, thành phố đã ghi nhận 13.294 ca sốt xuất huyết tích lũy.
Các khu vực như phường An Nhơn Tây, Tây Thạnh và Tây Nam có tỷ lệ mắc cao trên 100.000 dân. Đáng chú ý, bức tranh dịch tễ đã thay đổi rõ rệt: bệnh không còn tập trung theo mùa và chủ yếu tấn công trẻ em như trước đây. Thay vào đó, sốt xuất huyết xuất hiện rải rác quanh năm và số lượng bệnh nhân trên 15 tuổi ngày càng tăng.
Những ca bệnh điển hình và diễn biến nguy hiểm
Một trường hợp điển hình là bệnh nhân T.T.A.H. (sinh năm 1978, ngụ tại Tây Ninh) được đưa đến Bệnh viện Quân y 175 với triệu chứng sốt cao và vết thương đùi trái chảy mủ sau phẫu thuật thẩm mỹ. Bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc sốt xuất huyết Dengue nặng kèm áp xe cơ mông đùi trái, tiên lượng đầu nặng với nguy cơ tổn thương tim và ngưng tim. Sau quá trình điều trị tích cực, bệnh nhân đã phục hồi tốt.
Trường hợp khác là bệnh nhân Đ.T.L. (sinh năm 1964) nhập viện trong tình trạng sốt xuất huyết Dengue ngày thứ 7 thể xuất huyết nặng, kèm tổn thương gan và nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, viêm gan B mạn, đột quỵ não cũ, rối loạn lipid máu và hội chứng Cushing do thuốc. Bệnh nhân có xuất huyết tiêu hóa, bầm máu tại vị trí tiêm và tụ máu vùng khuỷu tay, với nguy cơ phù phổi cấp. Hiện tại, bệnh nhân vẫn được theo dõi sát do diễn tiến nặng và nhiều bệnh nền phức tạp.
Gia tăng đáng báo động và xu hướng dịch tễ thay đổi
Bác sĩ CKI Huỳnh Phạm Nhật, khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Quân y 175, cho biết số lượng bệnh nhân sốt xuất huyết đang tăng đáng kể. Số ca điều trị nội trú dao động khoảng 20-30 bệnh nhân, tăng gần 200% so với những tháng trước. Điều đáng lo ngại là sự gia tăng này xảy ra ngay cả khi chưa vào cao điểm mùa mưa, cho thấy xu hướng dịch tễ đang thay đổi rõ rệt.
Bác sĩ Nhật nhấn mạnh: "Phần lớn bệnh nhân nhập viện khi đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo. Thông thường, sau 4-5 ngày sốt, khi bắt đầu giảm sốt, bệnh nhân có thể xuất hiện tình trạng nôn ói nhiều, lừ đừ, mệt mỏi, không ăn uống được hoặc phát hiện tiểu cầu giảm. Một số trường hợp chủ quan dẫn đến nhập viện muộn khi đã có biến chứng nặng như xuất huyết tiêu hóa, thoát huyết tương gây tay chân lạnh, mạch nhanh, tụt huyết áp, hoặc tổn thương tạng nghiêm trọng như gan, thận, tim, não."
Đối tượng nguy cơ và sự khác biệt giữa người lớn và trẻ em
Theo bác sĩ Nhật, các đối tượng có nguy cơ diễn tiến nặng bao gồm phụ nữ mang thai, người béo phì, người cao tuổi và những bệnh nhân có nhiều bệnh lý nền. Ngoài ra, sự thay đổi tuýp virus Dengue theo chu kỳ 3-4 năm cũng làm gia tăng số ca nặng, đặc biệt ở những người chưa có miễn dịch với tuýp virus đang lưu hành.
Về đặc điểm lâm sàng, sốt xuất huyết ở người lớn và trẻ em có sự khác biệt đáng kể. Trẻ em thường diễn tiến nặng theo hướng sốc do thoát huyết tương, trong khi người lớn dễ gặp các biến chứng tổn thương cơ quan như gan, thận, tim hoặc não. Điều này khiến việc điều trị ở người lớn trở nên phức tạp hơn.
Nguyên nhân và giải pháp phòng ngừa
Bác sĩ Nhật giải thích: "Trước đây, bệnh thường tập trung ở khu vực miền Nam và chủ yếu gặp ở trẻ em. Tuy nhiên, những năm gần đây, bệnh đã lan rộng ra nhiều khu vực trên cả nước và ghi nhận ngày càng nhiều ca mắc ở người lớn, trong đó có không ít trường hợp nặng. Nguyên nhân được xác định là do biến đổi khí hậu, giao thương giữa các vùng, cũng như sự thay đổi miễn dịch cộng đồng. Nhiều người lớn chưa từng nhiễm hoặc nhiễm các tuýp virus khác nên vẫn có nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng."
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, chuyên gia dịch tễ học, cho biết thêm: "Sốt xuất huyết ngày càng gặp nhiều ở người lớn và đây cũng là nhóm ghi nhận nhiều ca không qua khỏi. Nguyên nhân là trước đây bệnh thường gặp ở trẻ em nên hệ thống bác sĩ nhi có nhiều kinh nghiệm phát hiện sớm, trong khi ở người lớn việc nhận diện và theo dõi chưa được chú trọng tương tự, dẫn đến nguy cơ phát hiện muộn và điều trị khó khăn hơn."
Hiện nay, đã có vaccine phòng sốt xuất huyết với hiệu quả trong giảm nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và không qua khỏi. Đây là vaccine sống giảm độc lực, tương tự nhiều vaccine quen thuộc khác. Tuy nhiên, nhiều người vẫn e ngại "vaccine mới" nên chưa tiêm để phòng bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động phòng ngừa, theo dõi sức khỏe và tiêm vaccine để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng.
