Nhiều món ăn tươi sống, tái, lên men ngày càng được ưa chuộng, nhưng đi kèm là nguy cơ nhiễm ký sinh trùng nếu không xử lý đúng. Theo TS.BS Nguyễn Văn Đề, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ký sinh trùng, Đại học Y Hà Nội, chỉ nấu chín hoàn toàn ở nhiệt độ thích hợp mới tiêu diệt được ký sinh trùng. Nhúng nước sôi, ngâm rượu hay chanh không đảm bảo an toàn.
Thịt ếch tiềm ẩn ấu trùng sán nhái
Ếch giàu protein nhưng là vật chủ trung gian của ấu trùng sán nhái (Sparganum). Ăn ếch chưa chín kỹ có thể khiến ấu trùng xâm nhập cơ thể, di chuyển đến da, mắt, não hoặc hệ thần kinh trung ương. Triệu chứng từ nổi u dưới da đến tổn thương thần kinh nghiêm trọng. Cần mua ếch từ nguồn uy tín, nấu chín hoàn toàn, tránh ăn tái hay lẩu nhúng nhanh.
Cá sống và sashimi: Cẩn trọng sán lá
Cá nước ngọt dễ mang sán lá gan nhỏ, sán lá ruột; cá biển chứa ấu trùng giun Anisakis nếu không cấp đông đúng chuẩn. Ngâm mù tạt, chanh, giấm không đủ hiệu quả. Nên chọn nhà hàng uy tín dùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn ăn sống.
Củ năng và củ sống dưới nước
Củ năng (mã thầy) mọc trong bùn nước dễ nhiễm trứng sán lá ruột Fasciolopsis buski. Triệu chứng gồm đau bụng, tiêu chảy, viêm đường ruột. Rửa sạch, gọt vỏ và ăn chín thay vì sống.
Ốc nước ngọt chứa sán lá phổi
Ốc đồng, ốc bươu là vật chủ trung gian của sán lá phổi, giun đầu gai. Ốc hấp, luộc chưa chín kỹ khiến ký sinh trùng tồn tại. Ngâm sạch bùn, chế biến nhiệt độ cao. Đặc biệt cẩn trọng với ốc bươu vàng - loài ngoại lai mang nhiều ký sinh trùng.
Tôm say, cua ngâm rượu không an toàn
Cua, tôm nước ngọt trong món ngâm rượu có thể mang sán lá phổi, gây tổn thương tiêu hóa, phổi, gan, thậm chí não. Rượu không diệt được ký sinh trùng. Các món này vẫn rủi ro nếu dùng nguyên liệu sống.
Chế biến đúng cách để phòng ngừa
TS.BS Nguyễn Văn Đề nhấn mạnh: Phần lớn ký sinh trùng chỉ bị tiêu diệt khi nấu chín hoàn toàn với nhiệt độ và thời gian phù hợp. Chần sơ, ngâm giấm, rượu không thay thế được nấu chín. Người dân nên chọn thực phẩm nguồn gốc rõ ràng, dùng riêng dao thớt cho đồ sống và chín. Nếu sau ăn có triệu chứng như đau bụng kéo dài, tiêu chảy, sốt, nổi mẩn, ho dai dẳng, sụt cân, cần đi khám. An toàn thực phẩm phải đặt lên hàng đầu để tránh ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
