Rau dền là loại rau phổ biến tại Việt Nam, dễ trồng, giá rẻ và có mặt quanh năm. Theo lương y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông y Hà Nội, từ hàng trăm năm trước, rau dền đã được ghi chép trong nhiều thư tịch y học cổ Trung Quốc. Bản Thảo Cương Mục mô tả rau dền có "vị ngọt, tính mát, không độc", giúp thông lợi đại tiểu trường, thanh nhiệt và hỗ trợ tiêu hóa.
Giá trị dinh dưỡng của rau dền
Theo Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 100g rau dền đỏ chứa khoảng 5,4mg sắt, là nguồn cung cấp sắt dồi dào trong nhóm rau xanh. Ngoài ra, rau dền còn giàu vitamin A, vitamin K, folate, vitamin B6, kali, canxi và chất xơ. Bổ sung rau dền hợp lý giúp giảm cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch, tăng tạo hồng cầu ở người thiếu máu và hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người đái tháo đường type 2. Hạt rau dền theo Đông y có tác dụng mát gan, ích khí, hỗ trợ đại tiện.
Người sỏi thận có nên ăn rau dền?
Chị Phạm Thu Nga (Hà Nội) hỏi: "Rau dền bổ máu dễ ăn nhưng tôi bị sỏi thận nếu dùng nhiều rau này có tốt không?" Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết: Người bị bệnh thận nên hạn chế ăn rau dền vì chứa nhiều oxalat. Cụ thể, 100g rau dền chứa 229mg oxalat. Oxalat có thể kết hợp với canxi tạo thành sỏi, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Đặc biệt, không nên ăn rau dền tái hoặc uống nước ép rau dền sống vì lúc đó lượng oxalat cao nhất.
Ba nguyên tắc khi ăn rau dền
Dù rau dền bổ dưỡng, người dân cần lưu ý ba điểm sau:
- Không ăn quá nhiều: Chỉ nên ăn 3-4 bữa mỗi tuần. Ăn quá nhiều chất xơ dễ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc rối loạn tiêu hóa.
- Không ăn sống hoặc ép lấy nước uống: Rau cần nấu chín để giảm nguy cơ nhiễm vi sinh vật và giúp hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
- Không để canh rau dền qua đêm hoặc hâm lại nhiều lần: Nitrat tự nhiên trong rau có thể chuyển thành nitrit nếu bảo quản sai cách, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Những đối tượng cần thận trọng
Ngoài người sỏi thận, các nhóm sau cũng cần lưu ý:
- Người bị gout: Rau dền chứa purin, có thể tăng axit uric, dễ gây tái phát bệnh.
- Người đang tiêu chảy, thể trạng hư hàn và phụ nữ mang thai: Theo Đông y, rau dền tính mát, không phù hợp nếu dùng nhiều.
Như vậy, rau dền là thực phẩm bổ máu, giàu dinh dưỡng nhưng người bị sỏi thận nên hạn chế do hàm lượng oxalat cao. Tốt nhất chỉ ăn với lượng vừa phải, nấu chín và không để qua đêm.
