Hay quên có phải là dấu hiệu của bệnh Alzheimer? Chuyên gia Harvard đưa ra câu trả lời
Theo các chuyên gia từ Harvard Health, phần lớn những sự cố hay quên trong cuộc sống hàng ngày chỉ là hệ quả tất yếu của quá trình lão hóa tự nhiên hoặc do sự xao nhãng nhất thời. Thay vì là dấu hiệu của sự suy giảm nhận thức nghiêm trọng như bệnh Alzheimer, những hiện tượng này thường xuất phát từ nguyên nhân lành tính hơn.
Cơ chế hoạt động của bộ não được ví như hệ thống lưu trữ hồ sơ
Tiến sĩ Andrew Budson, giảng viên thần kinh học tại Trường Y Harvard, đã đưa ra một phép so sánh dễ hiểu để giải thích cơ chế này. Ông cho biết bộ não của con người hoạt động giống như một hệ thống lưu trữ hồ sơ tinh vi. Trong đó, thùy trán đóng vai trò là nhân viên lưu trữ có nhiệm vụ thu thập, sắp xếp và truy xuất thông tin một cách hiệu quả.
Khi con người già đi, thùy trán bắt đầu hoạt động kém hiệu quả hơn so với thời trẻ. Điều này dẫn đến việc chúng ta cần nhiều thời gian hơn để nhớ lại một chi tiết nào đó, chẳng hạn như tên của một người quen hoặc vị trí để chìa khóa. Quá trình này là một phần tự nhiên của sự lão hóa và không nhất thiết báo hiệu sự khởi phát của các bệnh thoái hóa thần kinh.
Các yếu tố tác động khác gây ra hiện tượng hay quên tạm thời
Ngoài yếu tố tuổi tác, tiến sĩ Budson cũng chỉ ra rằng nhiều tác nhân từ môi trường và lối sống có thể gây ra những sự cố tạm thời về trí nhớ. Cụ thể:
- Căng thẳng kéo dài có thể làm gián đoạn quá trình mã hóa và truy xuất thông tin trong não bộ.
- Thiếu ngủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng củng cố ký ức.
- Tình trạng mệt mỏi quá mức làm giảm sự tập trung và chú ý cần thiết cho việc ghi nhớ.
- Tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng có thể tạm thời ảnh hưởng đến chức năng nhận thức.
Những yếu tố này thường chỉ gây ra các vấn đề về trí nhớ ngắn hạn và có thể cải thiện khi tình trạng cơ bản được giải quyết. Chúng khác biệt rõ rệt với các dấu hiệu của bệnh Alzheimer, vốn liên quan đến sự suy giảm nhận thức tiến triển và không thể đảo ngược.
Phân biệt giữa hay quên thông thường và dấu hiệu bệnh lý
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc thỉnh thoảng quên một cuộc hẹn hoặc mất chìa khóa là hiện tượng phổ biến ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, cần thận trọng khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng hơn như:
- Quên cách thực hiện những công việc quen thuộc hàng ngày.
- Gặp khó khăn trong việc theo dõi các cuộc trò chuyện hoặc cốt truyện.
- Lạc đường ở những nơi quen thuộc.
- Thay đổi đáng kể về tính cách hoặc tâm trạng.
Những dấu hiệu này có thể chỉ điểm cho các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và cần được đánh giá bởi chuyên gia y tế. Trong khi đó, phần lớn trường hợp hay quên thông thường chỉ phản ánh sự thay đổi tự nhiên của não bộ theo thời gian hoặc ảnh hưởng của các yếu tố môi trường có thể kiểm soát được.
