Cảnh báo nguy cơ từ việc lạm dụng men tiêu hóa trong dịp Tết
Trong không khí rộn ràng của dịp Tết cổ truyền, những mâm cỗ thịnh soạn với bánh chưng, giò thủ, nem rán,... thường chứa nhiều chất đạm, chất béo và tinh bột, nhưng lại thiếu hụt rau xanh và nước lọc. Điều này khiến hệ tiêu hóa, đặc biệt ở người làm việc văn phòng với dạ dày ít vận động, phải hoạt động quá tải, dẫn đến tình trạng đầy bụng, ợ nóng và khó tiêu. Nhiều người đã vội vàng tìm đến men tiêu hóa như một "phao cứu sinh", nhưng theo chuyên gia, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Nguy cơ khi sử dụng men tiêu hóa sai cách
Theo Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, men tiêu hóa chỉ nên được sử dụng trong các tình huống cụ thể và ngắn hạn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người đang dùng sai cách, kéo dài thời gian sử dụng hoặc tự ý tăng liều lượng, gây ra rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng hơn và có thể che lấp các bệnh lý tiềm ẩn như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng, hoặc rối loạn chức năng tụy.
Men tiêu hóa thường chứa các enzym như amylase để phân giải tinh bột, protease để cắt nhỏ đạm và lipase để phân giải chất béo. Khi ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm và béo, các enzym này có thể hỗ trợ tiêu hóa, giảm ứ đọng thức ăn và cảm giác đầy hơi. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ đạt được nếu dùng đúng thời điểm và liều lượng. Cách sử dụng được khuyến cáo là uống sau bữa ăn khoảng 30 phút với nước ấm, tránh dùng cùng nước quá nóng, quá lạnh hoặc trà đặc vì có thể làm giảm hoạt tính của enzym.
Giải pháp an toàn cho hệ tiêu hóa trong dịp Tết
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên dùng men tiêu hóa trong vài ngày khi ăn uống quá tải và có triệu chứng khó tiêu rõ rệt. Nếu tình trạng đầy bụng, chướng hơi, ợ nóng kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế để kiểm tra nguyên nhân. Đặc biệt, những người bị viêm tụy mạn, viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng cần thận trọng, vì một số loại men có thể kích thích tiết dịch vị, làm tăng cảm giác khó chịu.
Trong trường hợp chỉ đầy bụng nhẹ, các giải pháp tự nhiên thường an toàn hơn và hiệu quả. Ví dụ:
- Trà gừng mật ong giúp làm ấm bụng và hỗ trợ tiêu hóa.
- Nước chanh mật ong loãng có thể kích thích enzym tự nhiên.
- Vài lát dứa tươi sau bữa ăn chứa bromelain, một enzym hỗ trợ tiêu hóa đạm.
Những phương pháp này không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hạn chế nguy cơ hình thành thói quen lệ thuộc vào thuốc.
Lời khuyên từ chuyên gia để bảo vệ sức khỏe
Dịp Tết cũng là thời điểm nhiều sản phẩm được quảng cáo với những lời hứa hấp dẫn như "thanh lọc", "giải độc", "giảm mỡ". Khi lựa chọn sản phẩm, người tiêu dùng nên ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thành phần ghi đầy đủ, liều dùng cụ thể và có tem, nhãn kiểm định theo quy định. Không nên dùng nhiều loại cùng lúc, vì mỗi viên uống đều phải qua gan và thận để chuyển hóa, đào thải, gây gánh nặng cho các cơ quan này.
Để hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn trong ngày Tết, các chuyên gia khuyến nghị:
- Tăng cường rau củ nhiều màu sắc trong bữa ăn.
- Ưu tiên cách chế biến luộc, hấp, hầm, nấu chậm, chiên không dầu.
- Hạn chế rau củ quả nhiều vị ngọt và giàu tinh bột như bí đỏ, mít, sầu riêng.
- Vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập thể dục, ngâm chân nước ấm hoặc tắm thảo dược để cải thiện năng lượng và hỗ trợ chuyển hóa.
Cuối cùng, giữ cân bằng trong ăn uống và sinh hoạt vẫn là "men tiêu hóa" an toàn và bền vững nhất cho cơ thể trong những ngày Tết. Người có bệnh mạn tính như tiểu đường, tim mạch, tăng huyết áp, mỡ máu, bệnh gan, bệnh thận cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ nào.
